Powered By
BLOGFA.COM
نام فارسی : جونی پروس مش ایستاده
Juniperus Chinensis Variegataنام علمی :
تیره – خانواده : Cupressaceae
مشخصات کلی گیاه :
درختچه ای است همیشه سبز و پر پشت – نا منظم ، گستردگی متوسط – رشد
متعادل
مشخصات برگ : سوزنی و فلسی به شکل بیضی تا مثلثی نوک تیز به رنگ
سبز تیره که در ابتدا جوانه و رشد به رنگ سفید کرمی دیده می شود
حداقل دمای مورد تحمل : 10- درجه سانتیگراد
مکان رشد : آفتابی
ازدیاد : قلمه
کاربرد : کاشت در باغ صخره ای و کاشت در باغ مینیاتوری
نام فارسی : شبه سرو فری ( پاکوتاه – نانا )
Chamaecyparis Obtusa ‘Nanaنام علمی :’
تیره – خانواده : Cupressaceae
مشخصات کلی گیاه :
درختی است کوتاه ، زینتی و خیلی کند رشد به طوریکه ارتفاع آن تا 60
سانتیمتر و گسترش عرضی شاخه های آن به 90 سانتی متر می رسد .
زیستگاه اصلی این گونه ژاپن و تایوان است .
مشخصات برگ: برگها فلسی ، به شکل تخم مرغی نوک تیز و کاملا به
شاخه ها چسبیده هستند که در ابتدا به رنگ سبز روشن و بعد تیره می شوند .
در سطح زیر فلسها و شاخه های کوتاه خطوط پراکنده استوماتی آبی – نقره ای
تا سفید مشاهده می شود .
حداقل دمای مورد تحمل : 10- درجه سانتیگراد
مکان رشد : آفتابی یا نیمه آفتابی
ازدیاد گیاه : پیوند
کاربرد : از این کولتیوار زینتی مناسب جهت طراحی باغهای صخره ای و
باغچه های منازل و ویلاها استفاده می کنند
نام فارسی :
پیچ گلیسین
Wistaria Sinensisعلمی :
تیره – خانواده : Papillionaceae
مشخصات کلی گیاه :
درختچه ای بالا رونده ، خزان پذیر و سریع الرشد است .
مشخصات گل : گل ها به صورت مجتمع در خوشه های به طول 30 سانتیمتر
و به رنگ آبی ، بنفش و دارای عطر مطبوع می باشد .
حداقل دمای مورد تحمل : 15- درجه سانتیگراد
مکان رشد : نیمه آفتابی - سایه
ازدیاد گیاه : قلمه نیمه رسیده در اواخر تابستان و کاشت بذر در بهار
کاربرد : کاشت به عنوان پوشش دیواره ها و تزئین نرده ها
نام فارسی : گاردنیا
Gardenia , Cape Jasmineنام انگلیسی :
Gardenia Jasminoidesنام علمی :
تیره – خانواده : Rubiaceae
زیستگاه اصلی گیاه : کشور چین
مشخصات کلی گیاه :
درختچه ای است همیشه سبز و مناسب برای آب و هوای مرطوب ، دارای 250
گونه مختلف می باشد . ارتفاع آن 50 الی 100 سانتیمتر و گستردگی 35
سانتیمتر می باشد .
مشخصات برگ : برگها بیضی شکل درشت به رنگ سبز تیره براق و چرمی
که به صورت دو یا سه تایی بر روی ساقه قرار گرفته اند .
مشخصات گل : گل ها بصورت تکی ، معطر ، پرپر و سفید رنگ ، جام گلبرگ
به شکل دوبل یا نیمه دوبل بوده و گلها با قطر 5 تا 10 سانتیمتر در ماههای تیر
تا مهر بر روی گیاه تشکیل می شوند .
خاک مناسب : خاک خشک تا مرطوب مخلوط با خاک باغچه به همراه مواد
آلی و زهکشی مناسب
مراقبتهای ویژه : در طول بهار و تابستان دو بار با کود آهن نیاز به تغذیه ی
مناسب دارد و در فصل رشد هر دو هفته یک بار باید از کود کامل بهره ببرد . به
علت حساس بودن گیاه نگهداری در منزل کمی مشکل است و آبیاری باید با آب
جوشیده یا آب باران انجام داد .
حداقل دمای مورد تحمل : 2- درجه سانتیگراد
مکان رشد : آفتابی – سایه آفتاب - مرطوب
ازدیاد گیاه : کاشت بذر - قلمه برگدار از انتهای شاخه ها در فصل پاییز و
زمستان
کاربرد : کاشت به عنوان تک درخت زینتی یا کاشت بمنظور ایجاد پرچین ، از
گلهای آن می توان روی میز یا طاقچه
استفاده کرد 
بانشستن درسایه هیچ باغی را نمیتوان اباد کرد.
بادرودبه شما کاربر محترم
جهت مشاهده اطلاعات ارشیو پس از اینکه موضوع مورد نظر را در تاریخ (هفته چندم )مشخص شد
بر روی گزینه موردنظر**مثلا هفته دوم مهر ۸۷** کلیک کنید .متشکرم
--------------------------------------------------------------------
در ضمن جهت مشاهده کاتالوگ ولیست گونه های تولید وفروش به ادامه مطلب مراجعه کنید
|
نام لاتین: |
Albizzia julibrissin | |
| تیپ رویشی: | درخت | |
| وضعیت خزان: | خزان کننده | |
| سرعت رشد: | سریع | |
| ارتفاع: | 10 متر | |
| قطر تاج: | 10 متر | |
| نیاز نوری: | آفتابی | |
| نیاز آبی: | متوسط | |
| معیار زیبایی: | گل | |
| زمان ظهور معیار زیبایی: | اواسط تابستان تا اواخر پاييز | |
| قابلیت هرس: | نياز ندارد | |
| مقاومتهای اکولوژیک: | مقاوم به گرما و آفات | |
| خاک مناسب: | هر نوع خاک | |
| کاربرد در فضای سبز: | کاشت در پارکها ، ميادين و چمن کاریها | |
| وضعیت سازگاری با شرایط اکولوژیک موجود: خوب | ||
| نام لاتین: |
Ulmus glabra 'Camprowni' | |
| تیپ رویشی: | درخت | |
| وضعیت خزان: | خزان کننده | |
| سرعت رشد: | سریع | |
| ارتفاع: | 6 متر | |
| قطر تاج: | 6 متر | |
| نیاز نوری: | آفتابی | |
| نیاز آبی: | کم نیاز | |
| معیار زیبایی: | شاخساره | |
| زمان ظهور معیار زیبایی: | بهار و تابستان | |
| قابلیت هرس: | نيمه هرس پذیر | |
| مقاومتهای اکولوژیک: | مقاوم به کم آبی و آفات | |
| خاک مناسب: | هر نوع خاک | |
| کاربرد در فضای سبز: | کاشت در پارکها ، چمن کاریها و خيابانها | |
| وضعیت سازگاری با شرایط اکولوژیک موجود: عالی | ||
|
نوئل آبی
نام لاتین: |
Picea pungens | |
| تیپ رویشی: | درخت | |
| وضعیت خزان: | هميشه سبز | |
| سرعت رشد: | کند | |
| ارتفاع: | 9 متر | |
| قطر تاج: | 4 متر | |
| نیاز نوری: | آفتابی - نیم سایه | |
| نیاز آبی: | متوسط | |
| معیار زیبایی: | شاخساره | |
| زمان ظهور معیار زیبایی: | تمام فصول | |
| قابلیت هرس: | نياز ندارد | |
| مقاومتهای اکولوژیک: | مقاوم به آفات | |
| خاک مناسب: | اسيدی | |
| کاربرد در فضای سبز: | کاشت در پارکها و چمن کاریها | |
| وضعیت سازگاری با شرایط اکولوژیک موجود: ضعيف | ||
| سرو خزنده |
|
Juniperus oxycedrus و بعضي داراي برگهاي فلسي شکل هستند نظير Juniperus sabina و Juniperus excelsa تکثير آن از طريق قلمه بسيار آسان بوده و معمولاً در فصل پاييز تا اواخر زمستان قلمه زني انجام مي گيرد. از اين درخت بيشتر در مناطق صخره اي و خشک براي تزيين باغات استفاده مي کنند. |
Araucaria heterophylla
کاج مُطَبَّق نوعی کاجی سوزنی است با نام علمی Araucaria heterophylla. کاج مطبق از خانواده مطبقیان است. کاج مطبق (Araucaric excelsa)
گیاهی است سوزنی برگ و زیبا و از خانواده آراکرياسه با شاخههای مطبق، موطن اصلی آن جزيره نور فولک استرالیا است. رشد آن در محيط طبيعی زیاد ولی در آپارتمان به کندی رشد مینمايد احتياج به اکسيژن فراوان دارد و درجه حرارت بالا را تحمل نمیکند .
نیاز های کاج مُطَبَّق:
نور: اگرچه سايه را تحمل میکند ولی نزديک به پنجره با نور ملایم نگهداری کنيد البته قابلیت نگهداری در آفتاب را نيز دارد که بهتر است در بهار و تابستان آن را در خارج از آپارتمان نگهداری کنيد. در نور کامل بدون تابش آفتاب سبزتر ميماند ولی در آفتاب بهتر رشد میکند. هر چند وقت يکبار آن را 180 درجه بچرخانيد تا به طرف نور منحرف نشود.
دما: قابليت تحمل همه دماها را دارد به همين دليل میتوان آن را در داخل يا خارج از آپارتمان نگهداری کرد. (به عنوان گياه باغچهای و آپارتمانی کاربرد دارد.
آبیاری: در تابستان هفتهای دو بار و در زمستان در 7 تا 10 روز يکبار آبياری نما ييد خاک را هميشه مرطوب نگهداريد .
خاک: خاک کمپوست برای اين گياه مناسب است. خاک را سبک تهيه نماييد مخلوطی از دو قسمت گل و سه قسمت برگ پوسيده برای اين گياه مناسب است.
تکثیر:تکثير کاج مطبق در خانه بسيار مشکل و تقريبا ناممکن است. برای تکثير از بذر يا قلمه استفاده میشود که البته قلمه بايد از انتها ی ساقه گياه باشد در غير اينصورت گياه حاصل کج در میآيد.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
|
بيماريهاي کاج مطبق
|
|
برگهاي سوزني قسمت نوک شاخه هاي فرعي و اصلي قهوه اي مات شده و اندام بارده قارچ روي لکه هاي مسن تر ايجاد مي شود پراکندگي قارچ بيشتر در اثر باد و پاشش آب انجام مي شود. تنظيم شرايط رطوبتي محيط گلخانه در جلوگيري از گسترش بيماري مؤثر است. در صورت ابتلا، مي توان از قارچکشهاي محافظتي همانند مانکوزب و زينب به ميزان 5/1 در هزار به صورت محلولپاشي استفاده نمود. ---------------------------------------------------------------------------------------------------کاج مطبق در همهجای دنیا یافت میشود. این گیاه برای قرار دادن پشت پنجرههای روشن جنوبی و شمالی البته با فاصله، مناسب است. دمای مورد نیاز کاج مطبق نسبت به گیاهان دیگر پائین است. حدود ۵ الی ۲۵ درجه سانتیگراد مناسب است. این گیاه باید در محلهای خنک نگهداری شود. بهترین خاک برای آن کمپوست است خاکی که نفوذپذیر بوده و مواد مغذی داشته باشد. این گیاه به رطوبت کافی نیاز دارد و در تابستان باید با آب ولرم اسپری شود. نیاز زیاد به کود ندارد. در صورت کوددهی نصف مقدار توصیه شدهٔ دیگر گیاهان از کود استفاده نمائید. |
سیکاس Cycas ، گونه ای از خانواده سیکاداسه Cycadaceae و از جنس سیکاس Cycas میباشد و درخت نواحی استوائی و نیمه استوائی محسوب می شود .
شاید از عنوان این شرح تعجب کرده باشید و بخود بگوئید ، سیکاس Cycas گیاه کوچکی است که در گلدان و در گلخانه تربیت می شود و اطلاق نام درخت به آن صحیح به نظر نمی رسد .
ولی باید به اطلاع خوانندگان گرامی و علاقمندان برسد که این گیاه به بلندی چند متر می رسد و بلندی گونه سیکاس Cycas medica که در ایالت کوئین لاند Queen Land واقع در شمال شرقی استرالیا وجود دارد 20 متر است .
بودائی ها این درخت را نشانه جاودانی Im morteite می دانند .که گونه های مهمی نظیر سیکاس سیرسینالیس C.Circinalis و سیکاس رولوتا C.revoluta به بلندی 10 تا 15 متر و یا تنه خیلی کوتاه مانند سیکاس رومفی C.rumphii و سیکاس توآرسی C.thouarsii دارند .
این درخت در جنوب ژاپن در جزیره ماداگاسکار در آندونزی ، در هندوستان و در سریلانکا ( سیلان) و استرالیا وجود دارد .
درخت سیکاس Cycas در هیچ جا بطور انبوه و زیاد وجود ندارد بلکه به شکل دسته های کوچک در سواحل دریا دیده می شوند .
سیکاس Cycas با نگاه اول شبیه به درختان خانواده نخلها به نظر میآید و در قدیم آن را از خانواده نخل ها میدانستند و لینه Linne گیاهشناس مشهور نام علمی آن را ابتداء لینه Linne که از نام محلی نخل کوسکا Kuscas گرفته شده تعیین کرد و سپس آن را جزو طبقه سرخس ها ( به علت شباهت برگهای فنر مانند سرخس در موقع بازشدن ) دانست .
ولی حقیقت این است که سیکاس گیاه خاصی است و دردنیا کمتر خانواده هائی ازگیاهان با آن شباهت و قرابت دارند .
درخت سیکاس Cycas به حالت وحشی در ماداگاسکار وجود دارد .
ولی در قاره آفریقا از این درخت بطور وحشی دیده نمی شود .
و این امر می رساند که در موقع پیدایش این گیاه در این جزیره فاصله بین این جزیره و قاره آفریقا وجود داشته که متعلق به دوره زمین شناسی تریاس یعنی در حدود 35 میلیون سال پیش است .
زیرا دانه سیکاس Cycas نمی تواند از راه دریا به خشکی یعنی ماداگاسکار برسد . چون دانه ها در مدت زمان کمی که روی آب بمانند نیروی نامیه خود را از دست می دهند .
در استرالیا نیز این گیاه بطور وحشی وجود دارد .
تنه این درخت از بقایای دمبرگها تشکیل شده ، سنگین و به مقدار کمی خشبی است و قسمت نزدیک به سطح زمین آن بسیار محکم است .
در داخل تنه یا مغز آن مایع چسبنده و لزجی وجود دارد که ماده غذائی خوبی را تشکیل می دهد .
در روی تنه اصلی گاهی انشعاباتی بخصوص در درخت نر بوجود می آیند .
سیکاس Cycas درخت دو پایه ای است ( پایه نر و پایه ماده ) و پایه نر دارای کیسه محتوی گرده گل و گیاه ماده دارای تخمدان است .
برگهای پایه نر کوتاه ، پهن و کلفت بوده و در سطح زیر آن چندین کیسه گرده وجود دارد که بوسیله یک شکاف طولی مقدار بسیار زیادی گرده گل به خارج می ریزند .
برگهای پایه ماده مسطح است و از کرکهای خرمائی رنگ پوشیده شده و در سطح بالائی آنها شرابه ای انگشت مانند یا دندانه دار می باشد .
در حاشیه دو طرف مسطح دارای برگهای پایه ماده یک تا پنج تخمدان وجود دارند .
برگهای بارخیز در آغاز رویش بهم فشرده بوده ولی بعدآ از هم فاصله می گیرند و بالاخره برگهای حاوی انتهای تنه درختانی که دارای برگهای بارخیز هستند به رشد خود ادامه داده و تولید برگهای جدیدی گرداگرد انتهای گیاه می نمایند و هرساله برگهای جدیدی به همین شکل ظاهر می شوند .
طول برگهای سیکاس Cycas ممکن است به دو متر برسد و رنگ آنها سبز تیره می باشد .
عرض برگها نسبت به گونه سیکاس Cycas فرق می کند. به ترتیب که گونه سیکاس سی انسیالیسCiecinalis دارای پهنه برگ کم عرض و گونه سیکاس رولوتا C.revoluta دارای برگ نوک تیز یا نیزه ای میباشد .
برگهای قدیمی پس از 3 تا 5 سال ( در شرایط عادی ) زرد شده و می افتند . ( در سیکاس های زینتی باید برگهای زرد شده را قطع کرد ) برگهای پایه نر در گونه سیکاس رومفی C. rhumphlii به رنگ زرد روشن بوده و در موقع گل دادن بوی نامطبوعی پخش می کند .
و رومفیوس Rumphius طبیعی دان قرن هفدهم که این گونه به نام او مشخص گردیده ، گفته است که تحمل وجود چنین گیاه بدبوئی بسیار مشکل است .
گشن گیری ( تلقیح) :
چند گرده گل پایه نر به علت وجود قطرات مایع چسبنده روی تخمدان قرار میگیرند و سپس داخل تخمدان شده و سبب تلقیح تخم میگردند و پس ازمدتی تولید دانه ای به رنگ قرمزروشن یا نارنجی تیره میشود .
قشر خارجی دانه که کم و بیش گوشتی می باشد قشر داخلی سفت سنگ مانندی را می پوشاند که داخل آن که اصطلاحا آنرا نَرَکی داخلی یا ( آندوسپرم Endosperme ) می نامند دارای تعدادی کروموزوم (n)است که پس از رسیدن دانه تامین غذائی مورد نیاز جنین را می نماید و از پوستک چوب پنبه ای پوشیده شده است داخل آن تخم قرار دارد و قسمتی از لپه های آن اغلب بهم چسبیده اند .
معمولا اندازه دانه ها از گردو بزرگتر نیست ولی در گونه سیکاس توآرسی C.thouarsii که ویژه ماداگاسکار است دانه ها به بزرگی تخم غاز می رسند .
اگر بیش از یکسال از رسیدن دانه ها نگذشته باشد دانه ها به آسانی می رویند .
در آغاز رویش کلاهک انتهای ریشک پوسته را شکافته و ریشه خارج شده و بطرف زمین متوجه میشود . ولی لپه ها در داخل دانه میمانند و از مواد غذائی موجود در دانه تغذیه می کنند و این عمل سبب رشد گیاهک شده و به زودی اولین برگ ظاهر می شود .
نکته بسیار جالبی که در اینجا می توان به اطلاع خوانندگان عزیز رسانید این است که ریشه های ویژه این گیاه در زیر ریشه های عادی قرار دارند و گروه ریشه های گوشتی دوشاخه ای ، انگشتی شکل با منظره مرجانی تمایلی به رشد به طرف پائین ندارند و با جلبکهای آبی رنگ ، مانند ، آنابنا همزیستی دارندو اگر این ریشه ها قطع شوند برگهای جوان به خوبی رشد خواهند کرد .
آب و هوا و خاک :
بطوریکه توضیح داده شد درخت سیکاس Cycas آب و هوای استوائی و نیمه استوائی را دوست دارد . و رویش آن در مناطق معتدله با زمستانهای سرد باید در محلهای نسبتا گرم و گلخانه انجام شود .
این گیاه در تابستان به آب زیاد و منظم احتیاج دارد و مشروط بر اینکه گلدان طوری قرارر داده شود که آب از ته آن به آسانی خارج شود و در زمستان نباید گلدان را در سینی یا ظرف دیگری قرار داد که آب در زیر گلدان راکد بماند در غیر این صورت سیکاس زرد می شود .
این گیاه به خاک قوی که در عمق زیاد نرم باشد احتیاج دارد و بهترین خاک مخلوطی از ماسه و رُس و خاک برگ پوسیده است .
موارد استفاده از سیکاس :
قبل از بحث در این خصوص باید توجه خوانندگان عزیز را به این نکته جلب نماید که قسمتهای مختلف این گیاه دارای سمیت کمی می باشند .
ولی بومیان با علم به این موضوع به خود تلقین می کنند که سم اگر بمقدار کم مصرف شود خاصیت درمانی دارد .
1 – برگهای این درخت که گاه به عنوان مواد غذائی مورد استفاده قرار می گیرد نسبتا سمی بوده ولی در جزایر کئی Kei و ملوک Maluques برگهای جوان را می برند و بعنوان سبزی می خورند .
2 – میلیونها برگ این درخت ( گونه سیکاس رولوتا C.revoluta ) از ژاپن به کشورهای اروپائی و آمریکای شمالی صادر و فروخته می شوند و در تاج گلهای روی قبور مردگان و عید آخرین یکشنبه قبل از عید پاک مورد استفاده قرار می گیرند .
3 – بومیان از دانه و آرد حاصل از مغز بعنوان آرد ساکو Sagous ، درخت سیکاس پس از خشک کردن ، شستن و گرم کردن استفاده می کنند .
4 – از دانه های این گیاه پس از پختن به عنوان دارو استفاده می شود .
5 – بومیان جزیره ملوک در قدیم دانه های این گیاه را پس از خشک شدن آسیاب کردن و پختن به صورت سوپ در مراسم عزاداری میخوردند.
6 – ساکنین جزایر ، سلب مایع بدست آمده از پختن دانه این گیاه را به بچه های خود می خوراندند تا از شیطنت آنها که مانع فعالیت و آزادی عمل درکارشان می شوند راحت شوند .
7 – سیکاس Cycas درمناطق معتدله به عنوان گیاه زینتی در منازل و باغات وگلخانه ها پرورش داده میشود .
بیماریها و آفات :
تا کنون بررسیهای لازم در مورد آفات و بیماریهای این گیاه بعمل نیامده ، ولی از لحاظ فیزیولوژیکی معلوم گردیده که در روی برگ بعضی از سیکاس های موجود در باغات و منازل لکه های کوچک گرد سفید یا زرد رنگ مشاهده می شود که علت آن را کمی مقدار فسفر خاک می دانند .
ولی هنوز در ایران بررسیهای علمی درباره این گیاه به عمل نیامده است و در کتب خارجی نیز توضیحاتی در این خصوص داده نشده است .
تکثیر :
زیاد کردن سیکاس Cycas به دو روش کاشتن بذر و یا قلمه زدن امکان پذیر است :
الف – کاشتن بذر : زیادکردن این گیاه بوسیله کاشتن بذر رسیده آن میسر است .
ب – قلمه زدن : اگر قسمت انتهائی تنه را قطع کرده و بعنوان قلمه در زمین قرار دهیم ، حتی اگر چند ماهی از قطع آن گذشته باشد ، شروع به تولید ریشه می نماید .
همچنین اگر تنه سیکاس Cycas را به قطعات کوچکی تبدیل کنیم و حتی پس از مدتی این قطعات را در خاک قرار دهیم سبز شده و ریشه می دهند .
در ژاپن عادت براین دارند که این نوع قلمه ها را در خاکی که با براده آهن مخلوط شده قرار دهند و به این طریق است که به گونه سیکاس رولوتا C.revoluta نام ژاپنی سوتتیسو Soteetsoe یعنی سبزی خارج شده از آهن داده اند .
گیاه پامپا نقره ای G. argenteum (Stepf.) جنسی از گیاهان تیره گندمیان است كه برگهای نوار شكل بلندی داشته و مانند نوارهای پهن از اطراف آن بسمت زمین آویخته است.
این گیاه مخصوص نقاط گرم و خشك است و گویا موطن اصلی آن نیوزلاند باشد .
پامپا نقره ای
Gynerium argentum
گیاه پامپا نقره ای G. argenteum (Stepf.) جنسی از گیاهان تیره گندمیان است كه برگهای نوار شكل بلندی داشته و مانند نوارهای پهن از اطراف آن بسمت زمین آویخته است.
این گیاه مخصوص نقاط گرم و خشك است و گویا موطن اصلی آن نیوزلاند باشد .
این برگها تشكیل تودة انبوهی را میدهد كه بلندی آن به 5/1 تا 2 متر میرسد . از میان بوته خوشه های بلند بصورت پرهای سبك و ابریشم مانند به رنگ نقره ای بیرون میآید .
بعلت بزرگی بوته پامپا ، از آن برای تك كاری روی چمن باغات و یا كنار استخر و نهرها میتوان استفاده كرد .
خوشه های خشك آن برای تهیه دسته گلهای خشك مصرف میشود .
در هرنوع خاكی رشد می كند .
در اصطلاح باغبانی به آن علف پامپا نقره ای می گویند .
تكثیر :
زیاد كردن این گیاه به روش تقسیم ریشه صورت میگیرد .
گلی زیبا به نام آزالیا (Azalia )
به طور معمول این گل را برای جشن ها و اعیاد برای هدیه می برند . گلی بسیار زیبا است که به روشنایی کافی نیاز دارد
1. رطوبت زیادی را برای رشد و نمو لازم دارد
2. دمای بین 10 و 15 درجه را دوست دارد
3. هر روز باید به مقدار کم آبیاری شود
4. گل های آن به رنگ صورتی ، قرمز ، نارنجی ، سفید می تواند باشد
5. وقتی آن را از گلفروشی ها می خرید نمونه ای پر غنچه را برگزینید .
6. به طور کلی خاک آن باید همیشه مرطوب باشد
7. اواخر بهار آن را به تراس یا حیاط خانه منتقل کنیدو اواخر تابستان به خانه باز گردانید
8. اگر آب آهکدار ، مثلاً آب چاه ، آن را آبیاری کنید، برگهایش به زردی می گراید
9. توصیه می شود آن را حتماً با آب باران یا آب مقطر آبیاری کنید
10. اگر به آبهای فوق دسترسی نداشتید از آب لوله کشی استفاده کنید
11. تکثیر آن مشکل است و به گلخانه نیاز دارد .
| سرو طلایی |
سرو طلایی  |
|
درختی است بومی آمریکا به قطر حداکثر 3 متر و ارتفاع حداکثر 40 متر فلس آن زرد متمایل به نارنجی است ، در سالهای اخیر یه اغلب کشور های دنیا به عنوان یک گونه زینتی انتقال یافته . باغات شخصی و دولتی به عنوان گونه ای زینتی کشت می گردد. سالانه چندین هزار نهال از طریق قلمه بخصوص در شمال کشور تولید شده و به کشور های همسایه صادر می گردد مخروط آن به اندازه 2 الی 3 سانتی متر و در هر مخروط 30 تا 40 عدد بذر و جود دارد . مناسب ترین روش تولید نهال سرو طلایی : 1- از قلمه های نیمه خشبی به طول 10-15 سانتی متر. 2- فصل مناسب قلمه زنی از اواخر شهریور تا اواسط مهر ماه. 3- خاک مناسب : یک سوم ماسه دانه ریز + یک سوم خاک برگ + یک سوم خاک جنگلی. 4- در داخل گلدانهای نایلکسی به قطر 7 الی 10 سانتی متر و به ارتفاع 20 سانتی متر و در داخل هر گلدان 2 عدد قلمه قرار داده شود. 5- قلمه ها را به عمق 3 الی 4 سانتی متر در داخل خاک قراردمی دهیم. 6- آبیاری آن روزانه یک بار انجام گیرد. 7- در فصل سرما با نایلکس روی قلمه ها را مثل گلخانه پوشانده و از تابش مستقیم نور خورشید با ایجاد نیمه سایه جلوگیری شود. 8- قلمه ها در اواخر اسفند تا اوایل فروردین ریشه دار میگردد. 9- پس از ریشه دار شدن قلمه ها می توان آنها را جدا کرده و هر نهال ریشه دار در یک گلدان بزرگتر باز کاشت نمود. |
| به ژاپني |
|
چنانچه از نامش بر مي آيد بومي چين و ژاپن است گلهاي زيباي آن به رنگهاي سرخ و يا صورتي حنائي و سفيد در اول بهار، قبل از باز شدن برگها جلوه گر مي گردد. اين درختچه به سهولت بوسيله قلمه تکثير مي شود. مناسبترين زمان قلمه زني آن در شهريور ماه مي باشد. پيوند آن روي به، به خوبي صورت مي گيرد و در خاکهاي غني و مناطق آفتابگير رشد کافي دارد.
|
| ماگنولیای بنفش ( Magnolia Soulunyiana ) |
|
درختچه ای است زیبا و با برگهای اویزان به طول 15-10 سانتی متر و گلهای درشت آن که از داخل کم رنگ و از خارج ارغوانی است . در اوایل فروردین ماه ظاهر میشودو ساقه های سخت و برهنه آن را آذین می بندد و در اردیبهشت ماه برگهای درشت و براق آن ظاهر میشود در اوایل تابستان نیز ماگنولیا بنفش مجددا به گل می نشیند . تکثیر آن به وسیله خوابانیدن بسهولت صورت می گیرد
|
| درخت نوئل نقره ای ( Picea pungens) |
|
ابتدا در سال 1315 در باغ نباتات دانشکده کشاورزی کرج کاشته شد.
|
| سدروس (Cedrus) |
|
بهتر است قبل از کاشت بذر در داخل مخروط باقي بماند. قوه ناميه بذر سدر براي گونه هاي مختلف از اين قرار است:Cedrus atlantica ( 52 درصد)، Cedrus deodara (72 درصد) و cedrus libani (48 درصد) .
|
| آبیس (نراد) |
|
گونه هايي که در ايالت هاي مختلف آمريکا نظير کاليفرنيا و واشنگتن ارگان بطور طبيعي ديده مي شود به نام Abies bornmuelleriana و Abies nordmaniana و وجود دارند. در سوريه گونه Abies cilicica بطور طبيعي رشد مي نمايد. مخروطهاي آبيس در ابتداي رشد بسيار زيبا هستند. تکثير آبيس بيشتراز طريق بذر بوده و حتي با قلمه نيز مي توان آن را ازدياد نمود. کشت بذر معمولاً در پاييز و حتي در اسفند ماه نيز مي توان اقدام نمود. قلمه ها در اواخر زمستان و حتي در اوايل بهار در جاي سايه قابل تکثير مي باشند.
|
| کاج سياه (Pinus nigra) |
|
آن را به ساير نقاط عالم برده اند. در آب و هواي ملايم و خاکهاي خنثي و نسبتاً آهکي رشد مي کند. چوب آن مصرف صنعتي دارد و براي اين گونه واريته هاي مختلف پيدا شده است از جمله در ترکيه Pinus nigra Var palasiana و در فرانسه Pinus nigra Var calabrica و Pinus nigrs Var salzmany . در ايران در شهرهاي مختلف نظير شمال غرب تا شمال شرق و حتي جنوب براي ايجاد فضاي سبز ازاين گونه استفاده مي گردد. تکثير آن از طريق بذر بوده و در يک کيلوگرم آن حدود 000/40 عدد بذ روجود دارد و کشت بذرها در اواخر زمستان انجام مي گيرد.
|
| ارغوان |
|
1- Cercis griffithii : اين درخت ارغوان در پشت کوه پل دختر لرستان و تنگه ملاوي بين ارتفاعات 900 ـ 1500 متر از سطح دريا مي رويد که داراي برگهاي کوچکتر مي باشد. |
 |
 |
انواع مختلف تاج خروس :
1 ـ تاج خروس پابلند( نقره اي) يا سليسيا آرژنتا C. argentea : به بلندي يكمتر با برگهاي سبز تيره كمي متمايل به قرمز ، با گلهاي قرمز با نقش سفيد اين گونه داراي واريته هاي متعددي ميباشد .از همه اقسام اين گونه معروفتر كه از قديم در ايران كاشتن آن مرسوم بوده ميباشد .
2– تاج خروس پا كوتاه(نقره اي)كريستاتاC . crete de coq(C.cristata ) : كه گياهي به بلندي 20 تا 50 سانتيمتر و از انتهاي ساقه آن تاج بزرگ و پهني كه لبه آن چين چين ميباشد بيرون ميآيد و بعلت آنكه كاملا شبيه تاج خروس معروف به چهل تاج است به اين نام معروف شده .
روي اين تاج را هزاران گلهاي كوچك غير معلوم فشرده بيكديگر پوشانده كه رنگ آنها زرد طلائي ، ارغواني ، صورتي ، قرمز ، نخودي و غيره بسته به جورهاي مختلف است .
2ـتاج خروس آرژانتا ژاپونيC. cristata variegatajaponica: كه تاج آن مانند پرهائي كه قديم اروپائيان به كلاه نصب ميكردند ميباشد .
اين جور بوته اش با بوته تاج خروس يكي است ولي بجاي يك تاج كه روي بوته تاج خروس است روي هر شاخه از اين كياه كه به فراواني ميرويد خوشه هاي سبك پَر مانند كه پوشيده از گلهاي ريز زيادي بهمان الوان مذكور در بالا است ديده ميشود .
اندام بوته آن مخروطي شكل و كاملا متمايز با جور اول ميباشد .
بذر اين دوجور را نيز اوائل فروردين تا ارديبهشت روي خزانه كه از خاك سياه و سبك آماده شده باشد كاشته پس از آنكه بوته ها به اندازة 5 تا 6 سانتيمتر شدند آنها را به محل اصلي منتقل ميسازند .
برگهاي جوان اين گياه خوشمزه و قابل خوردن است و بذر آن نيز از نظر مواد پروتئيني از ذرت و ارزن بيشتر مواد پروتئيني دارد و برشته آن بسيار خوشمزه ميباشد .
3 ـ تاج خروس شيلدسي ئي C. childsii : اصل اين گونه از كشور هند است با تاجهاي زرد درخشان .
4 ـ تاج خروس تومپو زوني ئي C. thompsonii : اين گونه به بلندي 60 سانتيمتر مي رسد .
گلهاي آن بصورت تاجي به رنگ قرمزدرخشان ومنقش ميباشد .
شايد شماهم اين گياه را براي زينت در باغچه كاشته ايد و يا به طور خود رو در باغچه ديده ايد ولي بدون استفاده از برگهاي جوان و بذر آن بوته ها را در آخر فصل بدست خزان سپرده ايد ، در حالي كه در هزاران سال قبل كشاورزان و قبايلي در مكزيك اين كياه را مي كاشتند و از بذر آن براي تغذيه استفاده مي كردند و حتي در سال 1519 ميلادي انبارهائي كه پر از بذر تاج خروس بود در مكزيك پيدا شد .
بوته تاج خروس در مقابل كود هاي شيميائي و ساير كودها حساس است و خيلي زود آسيب مي بيند براي آنكه بوته اين گياه خوب رشد كرده گلش درشت شود كافيست كه آنها را در محل آفتاب گير در خاكي كه از مخلوط خاك سياه ، باغچه و خاك برگ پوسيده درست تشكيل شده باشد كاشت ، و روزهاي گرم چنان آبياري كنند كه پاي بوته ها هميشه مرطوب باشد ، گلهاي خشك تاج خروس چون تغيير شكل نميدهد براي دسته گل خشك مناسب است .
تكثير :
براي زياد كردن اين گياه به روش كاشتن بذر آن اقدام ميگردد .
نام علمي : Cestrum nocturnum
نام علمي : Spartium junceum
نام علمي : Calycanthus occidentalis, C.floridus
چکونه از یک درختچه پرتقال زینتی نکه داری کنیم
نگه داری از درختچه پرتقال زینتی بسیار راحت است و فقط دمای محل نگه داری باید گرم و محیط مرطوب باشد
آب دهی هر 3 روز یک بار مرتب تکرار شود کود دهی هر 20 روز یک بار تکرار شود در برابر نور مستقیم خورشید نباشد
چه کودی باید به این درختچه پرتقال زینتی داد
میتونیم از خاکستر چوب و یا فضولات حیوانات بخصوص پرندگان استفاده کنی
و یا از کود اوره استفاده کنی البته از کود اوره باید به مقدار خیلی کم استفاده کرد
و یا کود 20*20*20 خیلی مفید
گونه دیگری ازاین درخت بنام بیدقرمز(بیدافغانی)موجوداست که اوج زیبایی ان درفصل زمستان است ودرسالیان گذشته ازان درگلفروشی ها جهت گل ارائی بصورت شاخه بریده استفاده میکنند.همچنین نوع دیگری بنام بیدمشک موجوداست که بصورت دست کاشت ویا خودرودرحاشیه جوی های اب خارج شهر وتالاب ها می روید وگل دهی انها نویددهنده فصل بهار است ومضافا درتهیه شربت ودرطب سنتی کاربردزیادی دارد. شاخه های بریده ان دراب دوام زیادی داردوقلمه های ان به راحتی ریشه دار میشوند.دوگونه اخری شاخه های افراشته دارند.نوع بیدزرد(ماری)که دارای شاخه های پیچداراست وشباهت زیادی به گونه مجنون دارددرسالهای اخیرواردکشورشده ودرحال تکثیر می باشد.
نام علمیviburnumopulus 
بداغ درختچه ای خزان کننده با ارتفاع حدود ۴ متر می باشد.برگها نسبتا ژهن و دندانه دار هستند وقبل از خزان تغییر رنگ زیبایی دارند.گل های ان سفید رنگ به تعداد زیاد در کنار هم ظاهر می شوند زمان ظهور گلها در اواسط بهار می باشد و دوره گلدهی حدود یک ماه است.
این درختچه به افتاب کامل نیاز دارد وابیاری ان باید به طور منظم انجام شود
تکثیر بداغ از طریق قلمه در اوائل تابستان وخوابانیدن در اوائل پائیزمیباشد.
1- درختان سايهدار:
اگر درخت برای ايجاد سايه كاشته میشود، بايد فضايی برای ميزان سايه انداز آن در نظر گرفته شود. درختان با تاج متراكم،، سايه تيره ايجاد ميكنند درحالی كه درختان با تاج غير متراكم، و فرم باز مقداری نور از خودعبور داده و نيم سايه ايجاد میكنند. بطور كلی بهتر است كه انتخاب درخت با توجه به ويژگيهای فصلی و به منظور رفع مشكلات محيط زيست انجام گيرد. برای مثال مناطقی كه تابستان گرم و زمستان سرد دارند در تابستان احتياج به سايه و در زمستان نياز به نور گرم كننده خورشيد دارند. درختان سايهدار خزانكننده، پاسخگوی مشكل فوق هستند. درختی كه بهترين تناسب را با شرايط محيطی داشته باشد به راحتی رشد كرده و به خواهشهای نگاهداری اندك نياز دارد.
2- درختان مناسب حاشيه خيابانها:
درخت مناسب حاشيه خيابانها بايد دارای چهار ويژگی زير باشد:
الف- ارتفاع تنه درخت زياد باشد تا مانع عبور مرور نشود.
ب- سيستم ريشه عميق داشته باشد تا صدمه به سازههای پياده و سواره رو نزند.
ج- درخت تميزی باشد و برگ و زوائد گل و ميوه و دانه آن ريزش نكند و باعث لك شدن و كثيفی محيط نشود.
د- طول عمر زياد داشته باشد تا نياز به واكاری مكرر نباشد.
در موقع انتخاب اين درختان بايد وجود سيمهای برق و اندازه ساختمانهای اطراف آن در نظر گرفته شود. برای ممانعت از تداخل سيمهای برق و شاخه و برگ درختان بهتر است كه از انواع كوتاه اين گياهان استفاده شود. در غير اينصورت هرسهای بیرويه و شديد برای رفع مشكل فوق، آسيب فراوان به درختان وارد ميآورند. توصيه ميشود كه درحاشيه خيابانی كه خانههای كوتاه و ويلايی دارد درختان كوتاهتر ،و در اطراف ساختمانهای بلند درختان بلند قامت بكارگرفته شود تا تناسب و اندازههای آن محيط شهری حفظ شود.
درختان خيابانی نبايد ريشههای تهاجمی يا سطحی داشته باشند، زيرا چنين ريشه هايی به دور لولههای زيرزمينی آب و فاضلاب و غيره پيچ خورده و باعث بالا آمدن و ترك خوردن كف پوش سطح پيادهرو و سواره رو شده و معضلات فراوان ايجاد ميكنند. درختان با ريشه عميق به آبياری كمتر نيز نياز دارند پهنای مناسب باغچه بستر بيشتر درختان خيابانی حدود 80/1 متر است. اگر باغچه حاشيه كمتر از اين اندازه است (90/0 تا 20/1 متر ) سعی شود كه از درختان كوچك كه ريشه كمتر دارند استفاده شود. اغلب اوقات باغچههای حاشيه خيابان بعلت عبور و مرور، بافتی متراكم و غير قابل نفوذ پيدا میكنند كه تبادل آب و هوا را در اطراف ريشهها مشكل و گاهی غيرممكن ميكند. در اينجا نيز درختان ريشه عميق، آسيب كمتر ديده و مواد مورد نياز خود را از اعماق بستر كاشت بدست میآورند.
3- درختان بادشكن:
در نواحی كه وزش بادهای شديد آسايش افراد و سلامت گياهان را تهديد میكند میتوان توسط درختان سدی بر پا كرده و جهت و شدت باد را تغيير داد. درختانی كه مناسب سدهای بادشكن هستند ،تنه، شاخههای قوی و ريشههای عميق و گسترده دارند تا بتوانند در برابر وزش بادهای شديد مقاومت كنند. بسته به شدت باد، بادشكنها را در يك رديف يا چند رديف احداث میكنند. معمولاً حوزه آسايش بدست آمده تا ده برابر ارتفاع درخت میباشد.
4- درختان پوششی:
معمولاً در هر فضائی منظرهای ناخوشايند وجود دارد كه میتوان آنرا توسط ديوار سبز درختی پوشانيد. با اين ديوارهای سبز، میتوان حريم آسايش و حفاظ جهت كاهش تراكم سازههای اطراف نيز ايجاد نمود. درختان مناسب ديوارهای سبز پوششی، سرعت رشد سريع دارند و بسته به شرايط خاص هر پوشش، از درختان با تاج متراكم يا باز استفاده ميشود.
5-درختان مناسب پرچين و حصار:
پرچينها برای جدا كردن دو محوطه يا ايجاد مرز و حريم اطراف ملك بكار ميروند. در اينجا نيز پرچين و حصار گياهی مقدار سازه را كاهش داده و به لطافت محيط میافزايد. پرچينها را معمولاً از ميان درختان كوچك وكوتاه كه رشد هماهنگ و متراكم و قابليت هرس شدن ممتد را دارند انتخاب میكنند.
6- درختان مناسب كاشت در پاسيو(درختان گلدانی):
درختانیكه به عنوان پاسيو يا درختان گلدانی معرفی میشوند، بايد دارای ريشهها و حالات رشد محدود و نمای قابل تنظيم باشند. اكثر آنها ويژگيهائی دارند (رنگ پائيزی، گل، برگ با ميوه جالب توجه) كه به عنوان تك درخت نيز به كار میروند. چون اين گياهان جلوی ديد هستند، انتخاب آنها بايد با دقت و همآهنگ با رنگها و سازههای اطراف پاسيو انجام گيرد برای مثال برگ خاكستری گياهان همآهنگ با آجر قرمز يا نمای چوبی هستند ولی هيچ تناسبی با نماهای سفيد ندارند.
گل رازقي Jasminium Sambac Sol
نام علمي گل رازقي كه از لحاظ عطر معروفترين گلهاي كشور ما است Jasminum Sambac Sol مي باشد.
از خانواده زنبق ها Oleaceae كه سرزمين اصلي اش عربستان است ( زنبق نام ناحيه اي است در عربستان ) امروزه پرورش اين گل در منطقه وسيعي از آفريقاي شمالي گرفته تا خاور زمين و آسياي ميانه گسترده شده است .
بوته گل رازقي پُر شاخ و برگ و نيمه بالارو است .
برگهاي آن دائمي ، صاف ، بيضي شكل و بي كرك با گلهاي درشت ، پُر پَر ، سفيد رنگ و بسيار معطر .
از نيمه ارديبهشت به بعد در طول مدت تابستان گلها مرتبأ شكفته ميشوند و هر گل حدود يك هفته تا ده روز دوام دارد .
بررسيهاي دقيق آزمايشگاهي نشان داده است كه مقدار مطلق عطر گل رازقي و تيره ياس ها در ساعات اوليه بامداد نخستين روز شكفتن گل ( حدود ساعت هشت ) بيشتر از همه اوقات است .
دانشمندان گياه شناس سه گونه متمايز از اين گل به نامهاي زير تشخيص داده اند :
1 ـ گونه بلا Bela : در مصر ، شبه جزيره عربستان ( زنبق كويت و بحرين ) و بنگال .
2 ـ گونه موتيا Motia : در پنجاب هندوستان و سريلانكا .
3 ـ گونه موگرا Mogra يا Moghra : در هندوستان ، چين ، افغانستان و ايران .
نظر به اينكه مردم خوش ذوق كشور ما از قديم گلهاي معطر را بيشتر دوست مي داشتند ، به پرورش اين گل در شهرهاي مختلف كم و بيش همت گماشتند ولي چون آب و هواي مطلوب آن سرزمينهاي معتدل گرم و مرطوب مي باشد ، امروزه پرورش آن بصورت گلداني در استانهاي گيلان ، مازندران ، فارس و خوزستان بيشتر متداول است .
در مناطق ياد شده يك نوع ياس گلداني نيز پرورش داده مي شود كه موسوم به ياس رازقي با نام علمي Jasminium Pubescens ميباشد بوته اين گل در استانهاي شمالي كشور ما نظير گل رازقي نيمه بالارو است و در استانهاي جنوب بالارونده .
برگهاي آن شبيه گل رازقي بوده و دو به دو متقابل است ولي گلهاي آن كوچك و مانند ياس سفيد ( چمپا ) Jasminium officinalis L. ستاره شكل بوده و از لحاظ عمر همانند گل رازقي مي باشد .
با اين تفاوت كه دوام شكوفائي هر گل كم است و طول مدت گل دادن و تعداد گلها بيشتر كه عمر عطر افشاني آنرا زيادتر مي سازد .
در استانهاي جنوبي و مناطقي كه خطر سرمازدگي وجود ندارد ، ياس رازقي را در هواي آزاد پرورش مي دهند و ساقه هاي نازك آنرا به داربست يا ديوار مي بندند .
در استانهاي كرانه درياي خزر كه هواي زمستاني سرد است ، حتمأ بايد گياه را از گزند سرما محفوظ داشت و آنرا به مكان هاي پوشيده منتقل نمود و طبعأ در شهرستانهاي مركزي كه سردتر است نگهداري اين گل جز در گلخانه ميسر نيست .
آب و خاك مناسب :
چون گلهاي رازقي و ياس رازقي از گروه نباتات آهك گريز ميباشند ، خاك گلدان آنها بايد بكلي فاقد مواد آهكي بوده و حتي آبي كه به آنها داده مي شود نبايد قليائي و داراي مواد آهكي باشد .
در مناطق پرورش اين گلها تناسب خاك گلدانها بقرار زير است :
خاك برگ پوسيده درختان جنگلي ( هوموس ) 3 قسمت ، شن شسته شده 2 قسمت ، خاك معمولي باغچه 1 قسمت .
دفعات آبياري به مقتضاي فصل و درجه حرارت محيط فرق مي كند . در تابستان بويژه در موسم گل دادن بايد روزي يكبار به آن آب داد .
بعلاوه از موقعيكه غنچه گلها ظاهر مي شود حتمأ بايد بپاي بوته كود داد .
بهترين كود طبيعي كه باغبانان با تجربه مصرف مي كنند ، شيره كود گوسفندي است و طرز تهيه آن بدين طريق است كه 2 الي 3 قاشق سوپخوري شيره كود را پس از بهم زدن بپاي هرگلدان مي ريزند .
در محلهائي كه تهيه كود طبيعي دشوار است ، مصرف كود شيميائي مخلوط سولفات آمونيم و فسفات آمونيم به نسبت ترتيب سه و يك و بقدر يك قاشق غذا خوري در هر دو هفته از اواسط بهار به بعد توصيه مي شود .
علاقمندان پرورش اين گلها در تهران و شهرستانهاي مركزي مي توانند براي خنثي كردن اثرات زيان بخش آب آهكي و قليائي يك قطعه زاج سياه (سولفات آهن ) در كنار گلدان گذارده هنگام آبياري آب را روي آن بريزند .
طرق تكثير :
گل رازقي و ياس رازقي را معمولا از طريق خوابانيدن شاخه ، قلمه زدن و كشت پاجوش زياد مي كنند .
ليكن ممكن است آنها را با پيوند نيز زياد كرد .
1 ـ تكثير بوسيله خوابانيدن شاخه :
براي اين منظور شاخه هاي بلند يكي دو ساله قسمت پائين بوته را در اواسط فصل بهار درون جعبه چوبي يا گلدان محتوي شن شسته نرم مي خوابانند . بطوريكه سرشاخه ها با دو سه جوانه از خاك بيرون باشد .
با انجام آبياري مرتب پس از چندي از ساقه هاي درون شن ريشه هاي تازه مي رويند .
شش هفته بعد هنگاميكه ريشه ها رشد كافي يافتند بايد شاخه ها را از زير گلدان بريده و نهالهاي جوان ريشه دار را درون گلدانهاي حاوي خاك مناسب كه قبلا ذكر شده بكارند تا بوته هاي مستقلي بوجود آيند .
معمولا جهت تسريع عمل ريشه دادن ، قبل از خوابانيدن ساقه كمي از پوست شاخه را كه درون جعبه يا گلدان قرار ميگيرد با چاقو برش مي دهند .
بايد دانست كه چون خوابانيدن شاخه ها در سطح خاك جعبه يا گلدان فقط در مورد شاخه هاي زيرين امكان پذير است و شاخه هاي فوقاني را نمي توان بعلت خطر شكستن بسطح زمين رسانيد لذا بدين جهت ممكن است گلدانهاي سبك وكوچكتري تهيه نموده شاخه هاي جوان بالاي بوته را از سوراخ زير گلدان داخل گلدان كرد و درون آن مقداري شن شسته ريخت و گلدانهاي هوائي روي شاخه ها را بوسيله قيم در هوا نگهداشت يا روي طاقچه ديوار قرار داد .
پس از ريشه دادن با ترتيبي كه ذكر شد آنها را به گلدانهاي جداگانه منتقل نمود .
ذكر اين نكته نيز لازم است كه چون بر اثر قطع يكباره شاخه هاي ريشه دار بيم خشك شدن گياه ميرود بهتر است بريدن شاخه ها بتدريج صورت پذيرد.
بدين ترتيب كه پس از حصول اطمينان از رويش ريشه كافي ابتداء از زيرگلدان باندازه يك سوم قطر شاخه را بريد و پس از يك هفته برش قبلي را تا دو سوم قطر شاخه عميق تر كرد و سرانجام هفته بعد شاخه را از زير گلدان بكلي قطع كرد و درون گلدان هاي جداگانه كاشت .
( اين عمل را در اصطلاح باغباني از شير گرفتن نهالهاي جوان مينامند).
2 ـ تكثير با قلمه :
قلمه ها را بايد در بهار قبل از باز شدن چشمها و رويش جوانه ها از شاخه هاي قوي يكي دو ساله كه گل داشتند ، انتخاب نمود و آنها را به مدت يك هفته درون گوني كنفي يا پارچه كرباس مرطوبي پيچيد و با پاشيدن آب پارچه را مرطوب نگهداشت . در پايان هفته آنها را به قلمه هاي كوچك تقسيم كرد بطوريكه هر قلمه 3 ـ 4 چشم داشته باشد . سپس قلمه ها را درون گلدانهاي حاوي شن شسته كاشت و منتظر شد تا بعد از 5 ـ 6 هفته كه قلمه ها ريشه كافي دادند آنها را به گلدانهاي اصلي كه تناسب خاك آن قبلا ذكر شده است انتقال داد .
3 ـ تكثير از راه پيوند :
گل رازقي و ياس رازقي را مي توان بوسيله پيوند روي ياس سفيد (چمپا) نيز زياد كرد .
در بهار پيوند شكمي يا مجاورتي مناسب است و در پائيز پيوند شكافي رجحان دارد .
حسن اين طريق تكثير آن است كه چون ياس سفيد را مي توان تقريبأ در هر نوع آب و خاك عمل آورد و نظير گلهاي رازقي و ياس رازقي به خاك هوموسي اراضي جنگلي احتياج ندارد و با پيوند آنها روي پايه ياس مي توان از زحمت تهيه خاك هوموس رهائي يافت و از دادن آب قليائي نيز نگران نشد .
عطر گيري :
در كشورهائي كه كاشت گل رازقي و گونه هاي مختلف ياس در سطح وسيع و هواي آزاد متداول است ، صنعت عطر گيري فعاليت گسترده اي دارد .
بنا به مندرجات آمار بين المللي ، توليد عطر گلهاي تيره ياس در سال 1972 در كشورهاي مختلف بقرار زير بوده است :
مصر 3500 كيلو گرم الجزاير 600 كيلو گرم
مغرب 2000 كيلو گرم فرانسه 600 كيلو گرم
ايتاليا 1800 كيلو گرم اسپانيا 450 كيلو گرم
اتحاد جماهير شوروي و چين ( كه توليد قابل ملاحظه و نامعلومي داشته اند ) در كشور چين اين گلها را بيشتر براي معطر ساختن چاي و تهيه عطري كشت مي كنند .
كارخانجات عمده عطركشي در حومه شهر بزرگ كانتون متمركز است.
در هندوستان براي استخراج عطر رازقي گلبرگها را پَرپَر كرده ، روي دانه هاي كنجد مي ريزند .
سپس با عصاره گرفتن روغن كنجدهاي معطر عطر مطلوب را بدست مي آورند .
در صنعت پيشرفته امروزي عطر رازقي را از طريق خيساندن گلبرگها در اتر نفت Etheropetrol يا بنزن Benzene استخراج مينمايند .
( نبايد بنزن يا روغن بن با بنزن متعارف اشتباه شود . بنزن با فرمول شيميائي C6 H6 آبگونه فرار و بي رنگي است كه از قطران يا قير ذغال سنگ بدست مي آيد و در لباس شوئي براي زدودن لكه هاي چربي و رنگ سازي مصرف مي شود )
عطر رازقي گرانبهاترين عطر طبيعي است و گفته مي شود كه تهيه آن بصورت ساخت صنعتي امكان ندارد .
| مشخصات ظاهری | درختچهای است رونده یا خزنده ، کاملا ستبر ، مقاوم و خزان شونده که از نردهها و درختان بالا میرود. |
| ارتفاع | در مکانهای مناسب ارتفاع این گیاه به 6 متر یا بیشتر هم میرسد. |
| برگ | برگها چرمی ، مرکب از 7 تا 9 برگچه تخم مرغی شکل ، دندانه دار و براق است. |
| گل | گلها نر - ماده ، نامنظم ، شیپوری شکل با 5 گلبرگ گرد به طول 9 - 5 سانتیمتر است که در گل آذین خوشهای مجتمع میباشند و در انتهای شاخههای جوان یکساله ظاهر میشوند و در تمام فصل تابستان با رنگ قرمز مایل به نارنجی ، زیبایی خاصی به محیط میبخشند. |
| نیاز اکولوژیکی | این گیاه به سرمای زمستان نسبتا مقاوم است و رشد آن سریع میباشد. طالب خاک حاصلخیز است و نور کامل خورشید برای تکمیل رشد و ایجاد گلها ضروری است. |
|
مشخصات کلی گیاه | |
| نواحی گسترش | این گیاه بومی اروپای جنوبی و آسیای غربی است. |
| ارتفاع | به 3.5 تا 4.5 متر میرسد. |
| برگ | به صورت پنجهای است. |
| گل | ارغوانی یا قرمز مایل به ارغوانی به قطر 5 سانتیمتر میباشد. |
| زمان گلدهی | خرداد تا تیرماه است. |
| نیاز اکولوژیکی | گیاهی است بسیار مقاوم و باید به طریقی کاشته شود که قسمتهای هوایی در نور کامل قرار گرفته و ریشهها خنک نگه داشته شود. به خاکهای حاصلخیز با زه کشی مناسب نیاز دارد. عمق کاشت بهتر است زیاد باشد. برای خنک نگه داشتن خاک بهتر است گیاه را در سایه یک بوته کوچک کاشت. کلماتیس برای رشد کافی به رطوبت و مواد مغذی نیاز دارد. در فصل رشد باید هر ماه کود به خاک اضافه شود و در اواخر زمستان هرس شود. |
|
مشخصات کلی گیاه | |
| ارتفاع | به اندازه 30 - 15 سانتیمتر رشد میکند. |
| ریشه | گیاه ریشههای هوایی تنفس میکند و توسط ریشههای مکنده به نردهها و تنه درختان میچسبد و از آنهابالا میرود. |
| ساقه | ساقههای رونده در در محل گرهها رشد میکنند، بر روی زمین میخرند و گسترش مییابند. |
| برگ | زبر ، معمولا براق به رنگ سبز تیره ، در گیاه جوان دالبردار و در گیاه بالغ کامل میباشد. |
| گل | کوچک و غیر قابل تشخیص میباشد البته در چترهای سبز رنگ به قطر 10ساتیمتر ظاهر میشوند که عمرشان سه هفته میباشد. |
| زمان گلدهی | گلها در پائیز ظاهر میشوند. |
| میوه | به رنگ بنفش یا سیاه میباشد. |
| نیاز اکو لوژیکی | در نقاط آفتابی ، نیمه سایه و سایه کامل و در هر نوع خاکی بخوبی رشد میکند و به سرما مقاوم است. |
| کاربرد | بخاطر مقاومت به آلودگی هوا برای کاشت در مناطق صنعتی بسیار مناسب است برای پوشش سطوح شیبدار ، دیوارها و زمینهای برهنه زیر درختان (نقاط سایه روشن) بسیار مناسب است. |
| تکثیر | در بهار یا تابستان توسط گرفتن قلمه از شاخههایی که در حال رشد رویشی هستند و کاشت قلمههای ریشهدار به فاصله 45 سانتیمتر از هم صورت میگیرد. |
|
مشخصات کلی گیاه | |
| مشخصات ظاهری | گیاهی است همیشه سبز ، خزنده ، بالارونده و پیچنده با گلهای زیبا و معطر. |
| ارتفاع | به 8 متر هم میرسد. |
| برگ | همیشه سبز ، تخم مرغی و به طول 7 - 4 سانتیمتر میباشد. |
| گل | به طول 5 - 4 سانتیمتر و بسیار معطر است ابتدا به رنگ سفید و بتدریج به رنگ زرد در میآید. |
| زمان گلدهی | از اردیبهشت تا مهر ماه میباشد. |
| میوه | کوچک و به رنگهای تارنجی است. |
| نیاز اکولوژی | در نور کامل ، نیم سایه و سایه کامل و در تمام خاکها به خوبی رشد میکند. مقاوم به سرما است. شاخههای قدیمی گل دهنده بلافاصله بعد از گل دادن و یا در زمستان باید هرس شوند. |
| کاربرد | چون رشد سریعی داشته و سطح وسیعی را میپوشاند برای کاشت در بالای دیوارهای سنگی و کنار نردهها و داربستها بسیار مناسب است. بطوری که با آویزان شدن از آنها منظرهای زیبا بوجود میآورد. |
| تکثیر | بوسیله گرفتن قلمه چوب سخت در بهار یا قلمه چوب نرم برگدار در تابستان ، خوابانیدان شاخههای بالا رونده در بهار و کاشت بذر در بهار در هوای آزاد صورت میگیرد. |
|
مشخصات کلی گیاه | |
| نواحی گسترش | در آسیا و آمریکای شمالی انتشار دارد. |
| ریشه | گیاه توسط ریشههای مکنده خود از درختان و دیوار بالا میرود و بدون نیاز به قیم به آنها میچسبد. |
| برگ | سبز - براق و پنجهای شکل و در پاییز به رنگهای زیبای سرخ و عنایی در میآید. |
| گل | کوچک - متمایل به سبز دارای 5 گلبرگ است. |
| زمان گلدهی | اواخر تابستان یا اوایل پاییز میباشد. |
| میوه کوچک به رنگ آبی مایل به سیاه که تنها بدنبال یک تابستان خشک و گرم و یک پاییز ملایم ظاهر می شود. | |
| نیاز اکولوژیکی | گیاهی است مقاوم و سایه پسند که در نور کامل یا نیمه سایه رشد خوبی دارد. |
| کاربرد | بعلت مقاومت زیاد و داشتن برگهای زیبایی پاییزی یکی از بهترین پوششها برای دیوارههای کناری بزرگراهها میباشد بطوری که سطح دیوارها را کاملا میپوشاند. |
| تکثیر | توسط گرفتن قلمه چوب نرم در اواخر تابستان ، خوابانیدن مارپیچی یا مرکب بهار و کاشت بذر در پاییز صورت میگیرد. |
|
مشخصات کلی گیاه | |
| نواحی گسترش | در آسیای مرکزی انتشار دارد. |
| مشخصات ظاهری | این گیاه علفی یکساله ، چند ساله و چوبی و گاهی نیز پیچیده و بالا رونده است. |
| برگ | تخم مرغی یا قلبی شکل به رنگ سبز که در پاییز به رنگ قرمز در میآید. |
| گل | کوچک ، به رنگ سفید مایل به صورتی و مجتمع در پانیکولهای انتهایی به طول 7 - 5 سانتیمتر که تا 4 هفته عمر میکند. |
| زمان گلدهی | تابستان و پاییز است. |
| میوه | کوچک و سفید رنگ است. |
| نیاز اکولوژیکی | اغلب گونهها مقاوم هستند بخصوص به سرما. خاک مناسب رسی ، گچی و مرطوب میباشد. در نور کامل خورشید بخوبی رشد میکند و به سرعت سطوح را میپوشاند. در اواسط پاییز ، گلهای پژمرده باید هرس شوند. |
| کاربرد | بصورت پوشش کوتاه و متراکم برای کاشت در شیبها و نقاط مناسب توصیه میشود. فرم رونده و پیچنده آن میتواند پوشش مناسب و زیبایی برای دیوارها توصیه میشود. |
| تکثیر | بوسیله گرفتن قلمه از گونههای بالارونده در بهار ، تقسیم بوته گونههای چند ساله در بهار ، خوابانیدن ساقهها و کاشت بذر در هوای آزاد در بهاره صورت میگیرد. |
|
مشخصات کلی گیاه | |
| نواحی گسترش | نسترن در ایران دارای گونههای متعددی است. بعضی از آنها در جنگلها و ارتفاعات خزر میرویند و بعضی مخصوص نواحی استپی میباشند. عدهای نیز به عنوان زینت در باغها کاشته میشوند. |
| ارتفاع | به 30 تا 50 سانتیمتر میرسد. |
| ساقه | اکثراغ خاردار میباشد. |
| برگ | معمولا پنجهای و برگ ریز است. |
| گل | ساده یا پرپر ، به اندازهها و رنگهای متنوع صورتی - قرمز - سفد و بنفش ظاهر میشود. |
| زمان گلدهی | اردیبهشت تا تیر ماه است. |
| میوه | زینتی است و به رنگهای مختلف که گاهی تا زمستان باقی میمانند. |
| نیاز اکووژیکی | کاشت این گیاه آسان است و در اکثر خاکها به غیر از خاکهای مرطوب و اسیدی رشد میکند. در محل آفتابی نتیجه بهتری حاصل میشود. به سرما مقاوم است، نیاز به هرس دارد که بلافاصله بعد از گل دادن صورت میگیرد. بهتر است با فاصله 90 تا 200 سانتیمتر از هم کاشته شوند. |
| کاربرد | در خیابانها و پارکها ، گونههای رونده و زیبای نسترن با آویزان شدن از حصارها ، داربستها و دیوارها منازل زیبا بوجود میآورند. |
| تکثیر | بوسیله کاشت بذر از خراش دادن و سرما دهی آن ، گرفتن قلمه چوب سخت به طول 15 تا 20 سانتیمتر و قطر 6 تا 10 سانتیمتر در پاییز و پیوند شکمی صورت میگیرد. |
|
مشخصات کلی گیاه | |
| نواحی گسترش | این گیاه بومی چین است و از قدیم در ایران کشت میشود. |
| ارتفاع | به 18 متر یا بیشتر میرسد. |
| ساقه | قطور و بالارونده است. |
| برگ | دارای 13 - 7 برگچه به طول 3.5 تا 7.5 سانتیمتر میباشد. |
| گل | به صورت مجتمع در خوشههایی به و 30 سانتیمتر و به رنگ آبی و بنفش میباشد و دارای عطر ملایمی است. |
| زمان گلدهی | اردیبهشت ماه میباشد. |
| نیاز اکولوژیکی | در سالهای اول رشد سریعی داشته و در طی زمان گلدهی و در طول رشد نیاز به آب کافی و زهکشی مناسب دارد. اگر در نقاط آفتابی کاشته شود گلدهی بیشتر میشود و نیاز به هرس نیز دارد. |
| کاربرد | برای کاشت در نواحی سردسیر و نیز در شرایط آب و هوای ایزان بسیار مناسب دارد. |
| تکثیر | بوسیله خوابانیدن در بهار ، تهیه قلمه در اواخر تابستان و کاشت بذر در بهار صورت میگیرد. |
انار Punica Granatum درختچهاي است خزاندار که البته در نواحي گرم و مرطوب با زمستانهاي معتدل هميشه سبز است و حداکثر ارتفاع آن به 6 متر هم ميرسد. لازمه ميوهدهي در انار تابستانهاي گرم و پاييز طولاني و خشک است. پايه کروموزومي انار 8=x و تعدادکروزوم آن 16 است. انار گياهي است يکپايه و گرده ها ، مادگي خود را به راحتي بارور ميکنند. البته گرده افشاني بين گلها توسط باد و حشرات نيز ميسر است. گلها بعد از 3 يا 4 سالگي درختچه روي سيخکها ظاهر ميشوند. داراي دمگل کوتاه به رنگهاي سرخ ، زرد و يا سفيد با پهناي 2 سانتيمتر ميباشند.
گلهاي انار داراي 4 تا 8 کاسبرگ چرمي که در بالاي ميوه قرار دارد و تعداد زيادي پرچم با تخمدان تحتاني يا نيمه تحتاني است. کاسه گل ارغواني رنگ و پاياست و گلبرگها مچاله هستند. ميوه انار سته داراي پوست چرمي است. تقريبا کروي شکل به همراه کنجهاي فراوان است. برگهاي آن ساده ، کامل و بدون استيپول است طرز قرار گرفتن برگها بر روي شاخه متفاوت است و به سه فرم متقابل ، منفرد و فراهم مشاهده ميشوند. شاخهها کوچک ، زاويهدار ، خاردار بدون کرک با پوست سفيد رنگ تا خاکستري ، شکل مختص به خود را دارا هستند. عمق ريشههاي انار زياد است و با گسترش عمودي 1.5 متر گسترش افقي 2.5 تا 3 متر ميباشد.
انار داراي سابقه کشت طولاني است. بر اساس شواهد تاريخي موجود سابقه کشت آن به 2500 سال قبل از ميلاد مسيح باز ميگردد. موطن اصلي آن خاور نزديک بويژه ايران معرفي شده است. در حال حاضر مناطق کشت اين ميوه محدود ميباشد. در آسيا ، ايران ، افغانستان و ازبکستان ، در اروپا ، اسپانيا و در افريقا ، در کنارههاي شمالي آن (سواحل جنوبي مديترانه) مورد کشت و کار قرار دارد و در بقيه نقاط دنيا در صورت کشت ، مساحت زير کشت آن محدود و ناچيز است. نوع ترش مزه انار به صورت وحشي در جنگلهاي شمالي ايران به صورت خودرو ديده ميشود.
 |
در ساختمان پوست ريشه انار به ترتيب قسمتهاي زير ملاحظه ميگردد. سوبر ، پارانشيم پوستي با کريستالهاي اکسالات ، ليبر که ساختمان مشخص دارد و دستههاي بافت ليبري بوسيله اشعه مرکزي که از يک تا دو رديف سلول تشکيل شدهاند از يکديگر جدا ميشوند. در زير ميکروسکوپ بافت ليبري داراي خطوط موازي خاکستري رنگي است که بوسيله خطوط روشنتري از يکديگر جدا شدهاند. خطوط خاکستري رنگ عبارتند از سلولهايي که داراي ماکلهاي اکسالات کلسيم ميباشند و دستههاي روشنتر از لولههاي غربالي و سلولهاي پارانشيمي آميدندار تشکيل شدهاند.
علاوه بر اين در دستههاي ليبري تعداد کمي سلولهاي درشت اسکروز وجود دارند که همگي داراي ديواره ضخيم بوده و بطور نامنظم در قسمت ليبري پراکنده شدهاند. ساختمان پوستهاي ساقه انار باهم مشابه است ولي نوک دستههاي ليبري در پوست ساقه پهنتر از پوست ريشه است و اشعه مرکزي نيز در طرف قسمت خارجي پوست پهنتر نشدهاند. در ميان تقلبات پوست انار ميتوان از تقلب پوستهاي Buis نام برد. اين پوستها در زير ميکروسکوپ داراي رديفهاي کريستال و همچنين سلول اسکلروز نيستند
خصوصيات گياهي: آفتابگردان با نام علمي Helianthus annuus L . گياهي است يکساله از تيره مرکبه Compositae که بصورت بوته اي استوار رشد مي کند . طول دوره رشد آفتابگردان بسته به رقم و کليه عوامل محيطي از 90 تا 150 روز مي باشد .
آفتابگردان ريشه مستقيم و توسعه يافته اي دارد که پتانسيل نفوذ آن در خاک به سه متر مي رسد .
پهنک برگهاي که در معرض نور است همراه با خورشيد تغيير جهت داده و همواره به حالت تقريباً عمود بر اشعه آفتاب قرار مي گيرد . پهنک برگ هنگام صبح بسوي شرق ،هنگام غروب بطرف غرب و ظهر رو به بالا مي باشد .
گل آذين آفتابگردان طبق يا کپه اي است .
لقاح به دليل اينکه پرچمها زودتر بلوغ مي يابد غالباً از نوع دگرگشني است .
ميوه آفتابگردان نوعي فندقه است که در اينجا با دانه مترادف گرفته مي شود .
رنگ دانه از سفيد تا سياه با خاکستري خط دار و بسته به رقم تغيير مي کند .
هر چه درصد وزني پوسته کمتر باشد درصد وزني روغن بيشتر خواهد بود .
سازگاري: آفتابگردان از نظر عکس العمل نسبت به طول روز بي تفاوت بشمار مي رود ولي به نور فراوان نياز دارد .
آفتابگردان ريشه توسعه يافته اي دارد که گياه را به خشکي مقاوم مي سازد ، مشروط بر آنکه خاک عميق بوده و تراکم و ساختمان خاک محدود کننده رشد ريشه نباشد .
آفتابگردان به شوري خاک نسبتاً مقاوم است و در محدوده اي از اسيديتيه خنثي رشد خوبي دارد .
تناوب زراعي:موقعيت آفتابگردان در تناوب زراعي مشابه ذرت است و معمولاً بعد از بقولات علوفه اي بعنوان اولين يا دومين محصول وجيني کاشته مي شود ، در صورت وجود و گسترش بيماريهاي ريشه اي نبايستي با گياهاني مانند نخود ، چغندر قند و سيب زميني که بيماريهاي ريشه اي مشابه دارد در تناوب قرار گيرد . مثالهايي از تناوب آن در شرايط آبياري بشرح زير است .
گل نيلوفر آبي Nymphea L. جنسي از تيره نيلوفر آبي ها نمفاسه Nymphaceae
ميباشد .
اين جنس شامل 8 تا 10 گونه مختلف است که همه آنها ماندني و روستائي ميباشند .
اين گياه در آب ميرويد و برگهايش بشکل قلب با گلهاي بزرگ سفيد ، صورتي يا زرد بسته
به اقسام آن که روي آب شناور است .
اقسام جالب توجه اين گل عبارتند از :
1 ـ نيلوفر آبي سفيد N. alba : با گلهاي سفيد رنگ که در مرداد و شهريور باز ميشود .
2 ـ نيلوفر آبي زرد N.lutea : با برگهاي بشکل قلب و گلهاي زرد .
3 ـ نيلوفر آبي پيگمه N. pygmaea : قسم پاکوتاه با گلهاي متعدد سفيد که اصل آن
از چين آمده است .
4 ـ نيلوفر آبي معطر N. odorata : که اصل آن از آمريکاي شمالي و گلهايش سفيد
است . از اين گونه يک جور به رنگ صورتي نيز وجود دارد .
5 ـ نيلوفر آبي صورتي سوئدي N. caspary : که اصل آن از سوئد است .
? - نيلوفر آبي روشن معطر N.capensis : اصل اين گياه از آفريق آمده است
و گلهاي معطر دارد . قطر سطح برگها حدود ?? سانتيمترميباشد .
از انواع ديگر حدود ?? نوع ديگر با گلهاي به رنگهاي متنوع و زيبا کشت ميشوند .
گل تمام اقسام نيلوفر آبي در مرداد و شهريور باز ميشوند .
دانه هاي بذر نيلوفر آبي را پس از رسيدن بلافاصله بايد در گلدانيکه کاملا آب را از خود
رد مينمايد کاشته زير آب گذاشت بطوريکه دوسانتيمتر آب روي آن را بگيرد .
زمستان گلدان را يا در گلخانه سرد ، يا در کف حوض عميق که بيم يخ زدن نرود
ميگذارند ، پس از آنکه بوته ها سبز شد آنها را در گلدان ديگري نشاء ميکنند و سال دوم
يا سال سوم براي هميشه آنها را ته استخر يا حوض ميگذارند .
از اين گل بوسيله گشنگيري دورگِه هاي زيبائي بدست آمده که گلهاي آنها صورتي ، قرمز
، زرد ، سفيد و مسي و گل کاسني است .
اگر استخر يا برکه اي که در آن نيلوفر آبي ميکارند داراي لجن و يا گل و لاي باشد ميتوان
براي زياد کردن گل نيلوفر قطعه اي از ريشه آنرا به سنگي بسته به کف استخر بياندازند
که از همانجا سبز شده و برگهايش روي آب ميآيد .
تمام اقسام نيلوفر آبي غير از نيلوفر پيگمه که پاکوتاه است بايد در حوض يا استخر عميق
کاشته شوند . فقط نيلوفر آبي پيگمه را کنار آب ميکارند .
نکته قابل توجه در کاشتن اين گل آنست که نبايد آنرا در آبهاي متحرک کاشت ، بلکه باي
د هميشه در آبهاي راکد و آفتاب رو که تابستان درجه حرارت آب به 20 تا 25 درجه
سانتيگراد ميرسد بکارند .
تکثير :
همانگونه که در بالا اشاره شد براي زياد کردن نيلوفر آبي کاشتن بذر آن امکان دارد ولي
چون کاشتن بذر نيلوفر تا گل دادن آن چهار سال طول ميکشد کمتر مبادرت به کاشتن بذر
مينمايند ، مگر در مواردي که بخواهند جور تازه اي بدست آورند .
ساده ترين و آسانترين روش تکثير اين گل تقسيم ساقه هاي زير زميني آن در بهار ميباشد .
روش مصرف
ورمی کمپوست
ورمی کمپوست یک کود آلی می باشد که از لحاظ کیفی سرشار از مواد هومیک و بیومیک ، انواع ویتامین ها و هورمونهای محرک رشد ، آنزیم های مختلف و عناصر غذایی قابل جذب برای گیاه با اسیدیته تنظیم شده است .
خواهشمند است برای استفاده از این محصول ارزشمند طبق جدول زیر عمل بفرمایید
| میزان مصرف | نوع گیاه | ردیف |
| 1- 3 کیلوگرم برای هر درخت | درختان میوه بسته به سن |  |
| 100 گرم برای هر نهال | جنگلداری و نهال کاری |  |
| 500 گرم برای هرمتر مربع | درختچه های زینتی و چمن |  |
| 400 گرم برای هرمتر مربع | گیاهان زینتی (انواع گل) |  |
| 80 گرم برای هرگلدان | گلدانهای متوسط |  |
| 150 گرم برای هر گلدان | گلدانهای بزرگ |  |
عناصرتشکیل دهنده ورمی کمپوست
کربن
نیتروژن
فسفر
پتاسیم
کلسیم
روی
آهن
عناصر میکرو و ماکرو
گلهاي زينتي
گلها و گياهان زينتي نه تنها به عناصر ماكرو احتياج دارند بلكه عناصر ميكرو نقش مهمي در بهبود كيفيت آنها دارد و با مشاهده اثرات مثبت مصرف بهينه اين كودها بايد باغداران را به استفاده از كودهاي ميكرو تشويق نمود .
تاثير برخي عناصر ميكرو بر گياهان زينتي و علائم كمبود آنها :
آهن (Fe) : اين عنصر مقدمه تشكيل كلروفيل بوده و نقش آن در واكنشهاي
تنفسي گياه انكارناپذير است . همچنين آهن باعث حفظ كيفيت گلهاي بريده مي شود . يكي از مشخص ترين علائم كمبود آهن ايجاد علائم كلروز بر روي برگهاي جوان است ولي رگبرگها سبز باقي مي ماند . معمولا برگها كوچك مانده و حتي گلها نيز شفافيت خود را از دست مي دهند .
منگنز (Mn) : در فعال كردن سيستم هاي آنزييمي و واكنشهاي اكسيداسيون احياء نقش داشته و آنزيم ضد اكسين را غير فعال مي كند . در اثر كمبود اين عنصر گياه بد شكل شده ، برگها دچار كلروز مي شود و زمانيكه كمبود به حد بحراني برسد . رشد گياه متوقف مي گردد .
بر (B) : باعث افزايش گلدهي شده ، نقش مهمي در گرده افشاني ، جوانه زني و جلوگيري از نفوذ عوامل بيماريزا به داخل گياه دارد . در صورت كمبود فاصله ميان گرهها كم شده ، ساقه نازك مي شود ، اندازه برگ كاهش يافته ، گياه تغيير شكل پيدا كرده ، برگها و گلها خشك مي شود .
مس (Cu) : يكي از مهمترين عناصر بوده و ويژگي مس اين است كه هيچ كاتيوني نمي تواند جايگزين آن شود . همچنين باعث شادابي و طراوت گياه مي گردد . اگر گياه دچار كمبود مس شود . برگها ظاهري قلاب مانند به خود مي گيرد . لبه برگها به طرف مركز برگ لوله شده و جوانه انتهايي از بين مي رود .
سنبله سفید دارای پیازی قوی و نیرومند است که در پاییز گل می دهد ودارای برگهای بلند ونیمه راست است که از قاعده پیاز در اواخر زمستان یا بهار تولید میشود.گلهای سفید رنگ این گونه فنجانی شکل است که به خوبی در برابر هوای نا مساعد مقاومت میکند.ارتفاع بوته سنبله سفید به ۱۵ تا ۲۰ سانتیمتر میرسد
منبع:فرهنگ رستنی های ایران .جلد دوم.تالیف دکتر هادی کریمی
بامبو
بامبو که در زبان فارسی به نی خیزران شهرت دارد گیاهی است که در دامنه کوه ها و تپه هایی که دارای رطوبت ۶۵ تا ۹۰ درصد باشد روئیده یا کشت میشود . میزان رطوبت ، حرارت موجود در منطقه و نوع خاک تعیین کننده کیفیت و مرغوبیت بامبو بوده و هر چه میزان رطوبت و حرارت بیشتر باشد کیفیت محصول نیز بهتر خواهد بود .
گیاه بامبو که تاکنون بیش از ۶۶۲ نوع آن شناخته شده دارای قطر و ضخامت های متفاوت است و در حال حاضر بهترین نوع بامبو در ژاپن ، چین و بطور کلی کشورهای شرق آسیا و هند روئیده و کشت میشود و در ایران میتوان لیالستان لاهیجان علی آباد ( در فاصله سخت سر و تنکابن ) قاسم آباد در رودسر و تقریباً بیشتر نقاط شمال کشور را در زمرد مساعد ترین مناطق رویش بامبو بحساب آورد . در این مناطق بیشه های کوچکی وجود دارد که در فصل پائیز و اوایل زمستان یعنی هنگام بریدن و قطع ساقه های بامبو از هر یک بین ۵۰ الی ۲۰۰ شاخه نی بدست می آید.
بامبو از چهار قسمت سطح داخلی (دارای پوشش نرم ) ، دیافراگم ( متصل کننده بخش های ساقه به یکدیگر) میباشد و پوشش رویه که بسیار سخت و دیرشکن است تشکیل شده و دیافراگم کاملاً فشرده بوده و آب در آن نفوذ نمی کند.
بامبو معمولاً به رنگهای مختلفی مانند سبز ، مشکی ، متمایل به قهوه ای ، عنابی ، و زرد مایل به کرم دیده میشود و اگر چه میتوان مصارف زیادی بر آن قائل شد ولی بطور کلی موارد مصرفیش بیشتر محدود میشود به :
۱) استفاده از آن برای تغذیه
۲) بهره برداری به منظور تهیه کاغذ و اشیاء مختلف چوبی و سایر معارف صنعتی .
۳) کاشت در اطراف باغها و مزارع جهت حفاظت محل .
گیاه بامبو محتوی مقدار فراوانی سلولز است که میتواند برای تهیه کاغذ و همچنین ابریشم مصنوعی مورد استفاده قرار گیرد.
در ایران کشت بامبو هنوز رواج چندانی ندارد و صرفنظر از بخشهای کوچکی در شمال کشور که در آنها مقدار محدودی بامبو کشت میشود صنعتگران سایر نقاط از بامبوهای خودرویی که در اکثر شهرهای شمالی و بویژه منطقه لیالستان لاهیجان وجود دارد، استفاده میکنند.
استفاده از بامبو جهت تولید محصولات مختلف تقریباً از زمان کشت چای در ایران ، رواج یافت چرا که بامبو بعنوان حفاظت محل چایکاری بکار گرفته شد و صنعتگران همزمان با بهره برداری چایکاران از مزارع چای به موارد استفاده متعدد آن برای ساخت فرآوردههای گوناگون پی بردند و ساخت محصولات بامبو در گیلان متداول گردید.
هم اکنون استاد کاران جوانی که اکثراً نیز برخوردار از مهارت و کارآیی کافی هستند به کار در این رشته اشتغال دارند و مهمترین مرکز تولید محصولات بامبو لبالستان لاهیجان میباشد.
از بامبو محصولاتی نظیر شکلات خوری، میوه خوری، لوستر، کلاهک آباژور، جای نان، صندلی و انواع دیگر وسایل مصرفی در اندازههای مختلف تولید میگردد.
برای تهیه یک ظرف بامبو ابتدا نئی را که قبلاً در انبار گذشته شده و خشک شده است با اره نجاری و به قطعات ۸۰ الی ۱۰۰ سانتی متری در میآورند و لبه این نوارها را با وسیلهای که در اصطلاح محلی "ماشین" نامیده میشود به عرض مساوی در میآورند و پس از زنده کردن آماده بافت مینمایند . کار بافت معمولاً بر روی میزی که روی آن چند دایره به اندازه کف و ته ظرفی که میخواهند ببافند قرار دارد انجام میشود . صنعتگران ابتدا دایره کف ظروف را تهیه و سپس بدنه آنرا میبافند . گاهی نیز برای وصل کردن برخی از قطعات به یکدیگر از مفتولهای سیمی بسیار نازک استفاده کرده و با انبردست معمولی آنها را به هم میپیچانند و در انتهای کار، تمامی اطراف نی را که معمولاً بزرگ و کوچک است با قیچی مخصوص که به شکل قیچی باغبانی است، برش میدهند تا نیها یک اندازه شود و محصول شکل یکنواختی پیدا کند . یک محصول از نوع مرغوب باید دارای ویژگیهای زیر باشد :
* رنگ آن طلایی متمایل به سفید باشد .
قابل ذکر است که بامبوئی که رنگ آن سبز باشد نشان دهنده خشک نبودن آن بوده و احتمالاً سیاه میشود .
* شبکههایی که بعد از بافت ایجاد میشود باید منظم و یک اندازه باشد .
* مفتولی که برای وصل کردن بعضی از قسمتهای بامبو از آن استفاده میشود باید بسیار ظریف بوده و دقت کافی در پیچاندن آن بکار رود .
* از آنجا که برخی از ظروف بامبو رنگی هستند مسلماً در انتخاب نوع رنگ و نحوه بکار گرفتن آن باید دقت کافی بعمل آید .
HOW DOES YOUR GARDEN GROW?
باغ شما چگونه رشد می کند؟
آیا تا به حال دانه ای در خاک کاشته و با حیرت نگاه کرده اید که چگونه یک جوانه کوچک شروع به خارج شدن از خاک نموده و در ادامه به یک گیاه سالم و استوار تبدیل می شود. آیا می دانسته اید که علاوه بر نیاز به آب ( که اهمیت بالایی دارد )، نوع خاکی که گیاه در آن رشد می کند و آنچه که دقیقاً در آن خاک اتفاق می افتد تعین کننده رشد مناسب گیاه است؟
پنج عامل در نوع خاکی که در سطح کرۀ زمین به وجود می آید موثر اند و موجوداتی که در خاک زندگی می کنند بخشی از مراحل شگفت انگیز تشکیل خاک را باعث می شوند :
1) مواد اولیه تشکیل دهنده خاک : مواد اولیه ای هستند که خاک از آنها تشکیل می شود. شرایط و مواد اولیه تشکیل خاک عبارتند از : سنگ بستر ، مواد آلی ، لایه سطحی قدیمی زمین ، ذخیره آبی ، وزش باد ، یخچالها و یخبندان ،کوههای آتشفشانی وشستشوی مواد در روی شیب ها. سنگ بستر توسط آب و وزش باد و دیگر جریانات اقلیمی خرد شده و مواد معدنی آن فرسایش می یابد .
2) موجودات ومواد آلی خاک : خاک همچنین از مواد آلی (مثل برگها و بقایای گیاهان مرده) تشکیل شده است. تجزیه آن مواد آلی و نیز موجوداتی که در خاک زندگی می کنند ترکیب شیمیایی خاک را تغییر می دهد. همکاری عوامل فوق با یکدیگر موجب تشکیل شدن خاکی می شود که گیاه بتواند به خوبی در آن رشد کند. خاک حاصل خیز خاکی است که دارای مقدار کافی نیتروژن (N)، فسفر (P)، پتاسیم (K) و دیگر مواد غذایی قابل جذب برای گیاه باشد .
3) موقعیت جغرافیایی : وضعیت و موقعیت خاک و زمین می تواند بر چگونگی تاثیرعوامل اقلیمی بر خاک نقش داشته باشد. خاک نقاط پایینی تپه ها نسبت به خاک روی دامنه با آب بیشتری در تماس است ، در عوض خاک روی دامنه که در معرض تابش مستقیم نور آفتاب قرار دارد نسبت به نقاط پایین گرمتر و خشک ترمی باشد .
همچنین تودهای مواد معدنی ، مواد غذایی گیاهی ، نوع روییدنی ها و رشد گیاهان ،فرسایش خاک و زهکشی آب همگی به حالت جغرافیایی و زمین شناسی آن وابسته اند.
4) اقلیم : گرما ، باران ، یخ زدگی ، برف ،باد ، نور خورشید و دیگر عوامل محیطی باعث تجزیه و خرد شدن مواد اولیه می شوند و نیز سرعت تشکیل خاک را کنترل می کنند .
5) زمان : تمام عوامل فوق اثرات خود را در زمانی معادل صدها هزار سال نشان می دهند.
خاک نقش مهمی را به همراه گیاهان در ادامه حیات بشر و حیوانات بازی می کند. خاک ریشه گیاهان را از در معرض نور خورشید بودن محافظت می کند و نیز نقش مهمی درتصفیه کردن آلودگی آب باران وآب اضافی خارج شده ازمزارع دارد. خاک چیزی است که گیاهان برای رشد و حمایت شدن در دوره رشد به آن نیاز دارند .
از گیاهان تنها به عنوان غذا استفاده نمی شود بلکه آنها موارد استفاده دیگری چون ساخت الیاف و رنگ ها ، داروها و محصولات آرایشی ، عطرها ،لاستیک و نیز ساخت برخی مواد دیگر دارند که این تنها تعداد اندکی از فواید آنها می باشد .
و اما فتوسنتز مهمترین نقش گیاهان در حیات بشر است. فتوسنتز در تمام گیاهان و جلبک ها و همین طور نوع خاصی از باکتری هایی که غذای مورد نیازشان را خود تامین می کنند، انجام می شود.در واقع فتوسنتز جریانی است که در آن دی اکسید کربن (2CO) جذب و سپس اکسیژن (2O ) آزاد شده و وارد اتمسفر می شود که بسیاری از گونه های زیستی برای ادامه ی حیات به آن نیاز دارند .
در اینجا به مطالعه 3 عنصر معدنی مهم برای گیاهان یعنی نیتروژن، فسفر و پتاسیم می پردازیم که گیاهان به منظور رشد سالم و مقاوم بودن ، به ین مواد غذایی نیاز دارند .
چرا گیاهان به نیتروژن (N) نیاز دارند :
نیتروژن به گیاه کمک می کند که با استفاده از کربوهیدرات ها انرژی مورد نیاز خود را به دست آورد (همانند غذایی که ما می خوریم تا انرژی خود را تامین کنیم) . نیتروژن بر چگونگی شکل گیری گیاه کنترل داشته و بر عملکرد درونی گیاه اثر می گذارد . از طرف دیگر نیتروژن باعث ساخته شدن پروتئین ها در گیاه می شود که به رشد قوی و سالم گیاه کمک می کند . انسان ها و حیوانات نیز از خوردن گیاهان و سبزیجاتی که از نظر پرتئین غنی اند سود می برند زیرا پروتئین لازم به بدن آن ها می رسد .
چرخه نیتروژن و چگونگی حرکت نیتروژن در خاک :
چرخه نیتروژن شامل مراحل خاصی است که در آن نیتروژن به اشکال مختلف دیگر تبدیل می شود . نیتروژن آلی که در موادی مثل برگ ها و گیاهان مرده در خاک وجود دراد توسط میکروارگانیسم ها ( موجودات زنده ذره بینی ) به نیتروژن غیر آلی تبدیل می وشد . گیاهان این فرم های قابل دسترس نیتروژن غیر آلی ( No3- و NH4+) را جذب کرده تا به خوبی رشد کنند .
متاسفانه این اشکال نیتروژن همیشه مورد استفاده گیاه قرار نمی گیرند زیرا به علت عدم جذب توسط ذرات خاک ، آبشویی شده و وارد آب های زیرزمینی می شوند و یا این که به صورت نیتروژن گازی شکل در آمده و پس از خروج از خاک وارد اتمسفر می شوند . اما در عوض انواع خاصی از میکروارگانیسم ها در خاک زندگی می کنند که نیتروژن گازی شکل را به اشکال غیر آلی تبدیل می کنند تا مورد استفاده گیاه قرار گیرد .
وقتی گیاهی می میرد ، بقای آن بر روی زمین افتاده و میکروب های خاصی سریعا ً عمل تجزیه گیاه مرده را ( که شامل نیتروژن آلی است ) شروع کرده و آن را به نیتروژن غیر آلی تبدیل می کنند و این چرخه ادامه می یابد.
مراحل چرخه نیتروژن عبارتند از :
جذب سطحی یا تثبیت – دی نتیریفیکاسیون – فرسایش – تثبیت – آبشویی – معدنی شدن- نیتریفیکاسیون و تصعید .
گیاهان چگونه نیتروژن را جذب می کنند ؟
گیاهان نیتروژن را به دو حالت نیترات (No3-) آمونیوم (NH4+) جذب می کنند . بیشتر گیاهان به مقدار مساوی از این یون ها استفاده می کنند اما نیترات ها سریع تر در دسترس گیاه قرار می گیرند زیرا در بین محلول خاک حرکت می کنند. در صورتی که یون های آمونیوم ثابت اند و یا در بین ذرات رس نگهداری می شوند که این امر به دلیل بار مثبت آن ها است .
در صورت عدم جذب مقدار کافی نیتروژن چه اتفاقی برای گیاه می افتد ؟
کمبود نیتروژن در گیاه باعث ضعیف و باریک شدن ساقه ها شده و گیاه را از رشد باز می دارد . زمانی که برگ های جدید بوجود می آیند در اثر کمبود این عنصر برگ های مسن تر به رنگ زرد مایل به سبز در می آیند .
در صورت جذب اضافی نیتروژن چه روی می دهد ؟
گیاهانی که بیش از حد نیتروژن جذب می کنند ، شاخ و برگ هایشان رشد زیادی دارد اما قوی نیستند . گیاهان ضعیف به آسانی دچار بیماری شده و توسط حشرات و آفت ها به راحتی صدمه دیده و در نهایت از بین می روند . مقدار زیاد نیتروژن در گیاه می تواند بر مقدار قند و ویتامین میوه ها و سبزیجات اثر گذاشته و مزه آن ها را عوض کنند . مقدار بسیار بیشتر نیتروژن می تواند در بافت های گیاهی تجمع یافته و باعث ایجاد مسمومیت در دام ها و افردای شود که از این گیاهان استفاده می کنند .
چرا گیاهان به فسفر (P) نیاز دارند ؟
فسفر نقش مهمی را در چگونگی شکل گیری گیاهان و حیوانات و نیز در عملکرد و رشد آن ها بازی می کند . فسفر به عنوان عنصری موثر در عمل فتوسنتز شناخته شده است . در ضمن این عنصر در تنفس ، انتقال انرژی تهیه شده و نیز استفاده مناسب از آب به گیاه کمک می کند . زمانی که گیاه به مقدار کافی فسفر دسترسی دارد گیاهچه و ریشه سریعتر رشد می کنند و عملکرد محصول افزایش می یابد.
منبع فسفر خاک بیشتر تخریب و هوازدگی سنگ هایی است که شامل فسفات آهک متبلور معدنی هستند . به این دلیل که معدنی های فسفر دار اکثرا ً غیر قابل حل بوده و دیگر این که فسفر در خاک ثابت است و در زمان وقوع باران های شدید شسته می شود ، گیاه نمی تواند به مقدار کافی فسفر دریافت کند .
بعد از گذشت صد ها سال کشاورزان و باغبانان مقدار زیادی کودهای فسفره به زمین هایشان افزوده اند تا به گیاهان کمک کنند که مقدار کافی از فسفر را جذب کنند . دلیل اصلی ایجاد آلودگی فسفری در محیط این است که کودهای فسفره زیادی به خاک داده شده است . سپس در هنگام وقوع باران های شدید ، این کود ها در بین ذرات خاک حرکت کرده و وارد آب های سطحی و زیر زمینی می شوند .
متاسفانه افزایش فسفر در محیط در گذشته و حال باعث ایجاد آلودگی در رود های و نهر ها و آب های زیر زمینی شده است که این آب ها مصرف نوشیدنی دارند و البته این روند همچنان ادامه دراد. حیات موجودات آبزی و دیگر موجودات که در اطراف این آب ها زندگی می کنند به شدت تهدید می شود .
چگونگی حرکت فسفر در خاک و جذب آن توسط گیاه :
فسفر به صورت آلی و غیر آلی در خاک پیدا می شود که البته فسر آلی بیشتر در سطح خاک است. مراحل و جریانات مشابهی که برای نیتروژن اتفاق افتاد برای فسفر نیز روی می دهد .
شکل آلی فسفر توسط فعالیت های میکروبی در خاک (معدنی سازی) به شکل غیر آلی تبدیل می شود. pH خاک بر مقدار دسترسی گیاه به فسفر اثر می گذارد به نحوی که اگر pH خاک افزایش یابد واکنش شیمیایی در خاک اتفاق می افتد که باعث تثبیت فسفر و غیر قابل حل شدن آن می شود. در صورتی نیز که pH خاک کاهش یابد یک واکنش شیمیایی اتفاق افتاده و فسفر باز هم تثبیت می گردد.
عوامل دیگری نیز از جذب فسفر توسط گیاه جلوگیری می کنند که از جمله آن ها می توان به کمبود اکسیژن، پایین بودن رطوبت خاک، کمبود مواد آلی، درجه حرارت بالا و نوع گیاه و خاک اشاره نمود.
در صورت کمبود فسفر چه اتفاقی برای گیاه می افتد؟
گیاهانی که به مقدار کافی فسفر جذب نمی کنند دارای ساقه های باریک و ضعیف بوده و رشد آنها مختل می شود. برگ های مسن تر آن ها نیز به رنگ سبز مایل به آبی در می آید. گیاهانی که از نظر فسفر فقیرند توانایی لازم برای تولید گل ، دانه و میوه را ندارند.
به طور کلی جذب و بدست آوردن فسفر برای گیاهان دشوار است زیرا :
1- مقدار فسفر غیر آلی در محیط کم است .
2- فسفر سریعا و به راحتی در خاک تثبیت می گردد .
3- باران باعث شسته شدن فسفر از خاک و ورود آن به نهر ها ، رود ها و دریاچه ها و دیگر منابع آب میشود .
چرا گیاهان به پتاسیم (K ) نیاز دارند ؟
پتاسیم نقش مهمی در جریان فتوسنتز و نیز کمک به متابولیسم در گیاه جهت بدست آوردن انرژی از غذا دارد. پتاسیم وظیفه کنترل آب و مواد شیمیایی در داخل گیاه را بر عهده داشته و نیز در عمل تبادل آب از طریق منافذ ( روزنه ها ) گیاه موثر است .
چگونگی حرکت پتاسیم در خاک و جذب آن توسط گیاه :
پتاسیم به مقدار زیاد د رخاک موجود است به جز آن دسته از خاک ها که شنی هستند ، اما در دسترس بودن آن برای گیاه کم است زیرا درصد زیادی از پتاسیم به صورت های غیر قابل جذب در خاک وجود دارند . پتاسیم می تواند درون ذرات رس و به عنوان بخشی از ساختار آن ها وجود داشته باشد و یا بر روی لبه و سطح این ذرات قرار گیرد چون دارای بار مثبت است .
به طور کلی % 98 – 90 پتاسیم خاک در ساختار معدنی های اولیه وجود دارد که این معدنی ها نسبت به عوامل اقلیمی مقاومند و بنابراین به آسانی در دسترس گیاه قرار نمی گیرند . این حالت پتاسیم به عنوان ساختار غیر آلی پتاسیم شناخته شده است. ریشه برخی گیاهان که قابلیت جذب پتاسیم از محلول خاک را دارند ، یک محلول در اطراف این معدنی های اولیه تشکیل داده و آن را به راحتی جذب می کنند .
معدنی های ثانویه مثل ورمیکولایت (Vermiculite) و رس های متورم شونده (Smectite) ، پتاسیم را بر روی لبه های خود و بین لایه کریستالی شان ثابت می کنند و آن را به آرامی در دسترس گیاه قرار می دهند . این حالت از پتاسیم را پتاسیم غیر قابل تبادل می نامند .
فرم قابل استفاده تر پتاسیم برای گیاه در سطح ذرات رس (کلوئید ها) پیدا می شود . در این جا آن ها می توانند جای خود را با دیگر یون های هم اندازه و دارای بار مثبت در محلول خاک تعویض کنند که این شکل از پتاسیم را پتاسیم قابل تبادل می نامند ( پتاسیم محلول ) . پتاسیم در محلول خاک بهترین حالت این عنصر برای جذب شدن توسط گیاه است اگرچه محلول خاک در معرض شسته شدن و از بین رفتن توسط عمل آبشویی است .
وقتی گیاه پتاسیم محلول را جذب می کند ، پتاسیم قابل تبادل جای پتاسیم محلول را پر می کند . به بیان دیگر این اشکال مختلف پتاسیم دائم حرکت می کنند تا پتاسیمی را که گیاه استفاده کرده است و یا در محیط کم شده است جایگزین نمایند .
گیاهان پتاسیم را در مقایسه با نیتروژن و فسفر ، 5 الی 10 بار بیشتر جذب می کنند . به طور کل گیاهان در شرایط زیر نمی توانند پتاسیم را جذب کنند .
1- رطوبت و دمای خاک پایین باشد .
2- رشد و تکامل ریشه اندک باشد .
3- اکسیژن کافی در دسترس نباشد .
همانند فسفر ، پتاسیم نیز به مقدار کمی در دسترس گیاه است و جذب آن توسط گیاه به سختی انجام می شود . همانطور که در مورد نیتروژن و فسفر گفته شد پتاسیم نیز بر روی ذرات رس در خاک تثبیت شده و این کار ، جذب آن توسط گیاه را دشوارتر می نماید .
در صورت کمبود پتاسیم چه اتفاقی در گیاه روی می دهد؟
گیاهانی که کمبود پتاسیم دارند انرژی کافی برای رشد مناسب ندارند ، ریشه های آن ها به خوبی شکل نگرفته و ساقه و اندام هوایی آن ها ضعیف است . در لبه برگ های قدیمی این گیاهان حالت سوختگی به چشم می خورد .
گیاهان فقیر از نظر پتاسیم ، نمی توانند به طور منظم و کافی از آب استفاده کنند و راحت تر تحت تاثیر آفات ، حشرات و بیماری ها قرار می گیرند . این گیاهان در زمستان و یا در خشک سالی دوام کمتری دارند .
حال حتما می دانید گیاهانی که این مواد غذایی بسیار مهم (K.P.N) را دریافت نکنند نمی توانند به خوبی رشد کنند و زودتر می میرند . اما ما باید از دانشمان در جهت تامین کردن مواد غذایی خاک و جلوگیری از دادن کود اضافی به زمین استفاده کنیم . خاک باید به گونه ای اداره شود که از آلوده کردن آب های زیر زمینی ( آب آشامیدنی) ، نهر ها ، رود ها و دریاچه ها جلوگیری گردد .
نوشته Nyle C. Brady and Ray R. Weil است که در سال 1996 به چاپ رسیده است.
به نور کامل آفتاب احتیاج دارن و بنابراین در ماه های زمستان در منازل باید آنها را پشت پنجره های رو به جنوب گذاشت.
بیشتر کاکتوسها فصل زمستان رو در حالت رکود سپری میکنن ، در این حالت در محل نسبتاً سردی (حدود 10 درجه سانتیگراد )نگهداری میشن . برخی از آنها در این حالت احتیاج به آبیاری هم ندارن .
در صورتی که کاکتوسها در سایه نگهداری شوند ، به تدریج طراوت و زیباییشون رو از دست میدن ، برخی از انها رشد غیر عادی میکنن ، ولی زنده باقی میمونن و بعد از قرارگرفتن در محل مناسب دوباره به حالت عادی بر میگردند و طراوت خود را باز میابند.و آنچه که مسلم است در سایه گل نمیدهند .توصیه میشود که در اوایل بهار که رشد خود را دوباره شروع میکنند ، به آنها آب و هوای بیشتری داده شود ، و در اواسط بهار به محیط خارج از اطاق برده شوند .
در باغ غالب کاکتوسها محلی آفتاب رو را می پسندند و در محلی آفتابی کنار هم چیده میشوند.
سن سي وير
ا
فارسي اصيل : دراژا (دراژا = درازا) اشراه به دراز و بلند بو
دن برگها 
فارسي رايج : سن سي ويرا
نام انگليسي : زبان مادر شوهر mother in laws tongune
يكي از گياهان رايج در خانواده هاست، از خانواده سوسنيان يا «ليلياسه» و بومي آفريقاست، برگها بلند و كشيده با حاشيه زرد و به شكل سرنيزه، ارتفاع برگها به يك متر ميرسد و تكثير آن از طريق برگ و يا ساقههاي زير زميني است، بسيار كم توقع و مقاوم در برابر خشكي و سايه ولي در اين وارتيه به علت ابلق بودن برگها به نور بيشتري احتياج دارد، آبياري بيش از اندازه بخصوص در زمستان باعث پوسيدگي قاعده برگها ميگردد، گياهي است مناسب براي كاشت گروهي و مقايسه اندازه و رنگ برگها با يكديگر.
نيازها:
نور : نور كامل بهترين شرايط نوري اين گياه است ولي در سايه هم قادر به ادامه زندگي است.
دما: اگر چه در زمستان تا درجه حرارت 10 سانتيگراد قدرت تحمل دارد ولي درجه حرارت مطلوب در اين فصل 16 است، در تابستان در درجه حرارت مطلوب براي انسان 24 درجه
آبياري: در زمستان هر 3 هفته يكبار و در تابستان يكبار در هفته آبياري كافي است، گياه را زياد از اندازه آبياري نكنيد، زهكش را بازديد نماييد.
رطوبت: نياز رطوبتي آن كم است به غبار پاشي احتياج نيست.
تغذيه: هر سه هفته يكبار كمبود عناصر در خاك گلدان را با اضافه نمودن كودهاي مايع يا جامد محلول در اب مخصوص گياهان زينتي طبق دستور جبارن نماييد.
خاك مناسب : ليموني .
تعويض گلدان : گلدان كوچكتر را بر رزگ ترجيح ميدهد، گلدان را عوض ننمائيد مگر اينكه در حال تركيدن باشد و سه سال يكبار عمل تعويض را انجام دهيد. خاك اطراف ريشه و بطور كلي خاك گلدان را با فشاردست متراكم نماييد.
تميز نمودن برگها: برگهاي غبار آلود را با پارچه با اسفنج مرطوب تميز نماييد.
تكثير : تقسيم ساقههاي زير زمين و جدا كردن پا گياه در بهار به ويژه نژادهاي ابلق، گرفتن قلمه برگ به قطعاتي در حدود 8 سانتيمتر و ريشهدار كردن آنها در خاك شني به طرز تهيه قلمه برگ مصور مراجعه نماييد.
پس از بالع شدن گياه از كنار برگها ساقه گلدهندهاي خارج ميگردد كه گلهاي ريز زرد رنگ و زيبايي در انتهاي آن قرار دارد.
طرز تهيه قلمه برگ : الف: قطعات 5/2 سانتيمتري از برگهاي سالم برش دهيد. ب : قطعات را تا نصف آن در خزانه شني تهيه شده فرو نماييد. ج- خزانه را آبياري نموده و جهت تامين رطوبت با پلاستيك بپوشانيد: پس از ظهور 3-2 برگ از هر كدام از قطعات درون گلدانهاي كوجك كاشت نماييد.
عوارض و درمان
برگها رنگ پريده و نقوش خود ر از دست دادهاند: نور كافي نيست و يا گياه احتياج به تغذيه مصنوعي دارد، گلدان را به محل روشنتر با نور غير مستقيم منتقل نموده و يا كمبود عناصر خاك گلدان را با تغذيه مصنوعي هر سه هفته يكبار جبران نماييد.
زخمهاي قهوهاي روي برگها نمايان شدهاند: آبياري بيش از اندازه بوده است، اجازه دهيد سطح خاك گلدان در فاصله بين دو آبياري خشك و سپس آبياري نماييد. زهكش را بازديد فرمائيد.
برگها قهوهاي گشته و خشك ميشوند: گياه تشنه و هوا گرم است، گلدان را آبياري و به محل خنك منتقل نماييد.
برگها بد شكل و حاشيه آنها جويده شده است: هر دو هفته يكبار با سم حشره كش سمپاشي نماييد.
برگهاي جديد نرم و آبكي هستند و ميافتند: تغذيه بيش از اندازه است، تغذيه مصنوعي را متوقف نماييد تا برگها سفت گردند، با نصف ميزان توصيه شده كافي است، در پاييز و زمستان تغذيه لازم نيست.
زخمهاي پنبهاي شكل سفيد رنگ روي برگها ظاهر شدهاند: حشره آفت عامل آن است با پنبه آغشه به محلول سم لكهها ر اخيس و يا دو هفته يكبار با سم حشرهكش نفوذي گياه را سمپاشي نماييد تا علايم بطرف كردند.
حاشيه برگها داري لكههاي قهوهاي و خشك شده است: برگها گياه با شيشه گرم در ارتباط است، آن را جابجا كنيد.
نقاط قهوهاي زنگ مانند روي برگها مشاهده ميگردند: از مواد براق كننده شيميايي استفاده نكنيد، برگها را با پنبه يا اسفنج تميز نماييد.
برگها سياه رنگ شده و آبكي هستند: يخ زدگي عامل آن است، در بشهاي سرد گياه را نزديك قرار ندهيد، گلدان را به محل گرمتري منتقل كنيد.
برگها از قاعده ميپوسيند: خاك باتلاقي شده است، آب زير گداني را خارج و اجازه دهيد خاك سطح گلدان در فاصله بين دو آبياري خشك شود، آبياري بعدي را با ميزان كمتري انجام دهيد،زهكش را بازديد نماييد
گلوکسینیا
نام علمی: Sinningia Speciosa
نام انگلیسی: Gloxinia
گلوکسینیا گیاهی جالب و تماشایی، حساس و ظریف است که از طریق قلمه برگ، تقسیم بوته و کاشت بذر تکثیر می گردد. تجارت کنندگان گل و گیاه، بیشتر با روش کاشت بذر این گیاه را تکثیر می کنند که بهترین روش است، اگرچه از طریق قلمه برگ نیز می تواند تکثیر شود. البته با روش تقسیم در اواسط بهار نیز می توانید آن را تکثیر کنید، ولی کمی مشکل خواهد بود، زیرا این گیاه از انواع گوشتی است که به راحتی صدمه می بیند و منجر به بروز بیماریهای قارچی می شود که خسارت های بعدی را بوجود خواهد آورد.
در روش قلمه گیری برگ در اوایل تابستان، برگهایی را که خیلی بزرگ و مسن نباشند، انتخاب کنید. برگها را با دقت با استفاده از یک چاقوی تیز از گیاه جدا کنید. دمبرگ ها را با حفظ 5 – 4 سانتیمتر از طول آنها کوتاه کنید، سپس انتهای آنها را در پودر هورمون ریشه زایی فرو برده و در گلدانی به اندازه کوچک و حاوی کمپوست گلدانی بکارید.
قلمه را با کیسه پلاستیکی شفاف بپوشانید و در دمای 21 – 20 درجه سانتیگراد و نور مناسب و کافی تا زمان ریشه دهی که 4 تا 6 هفته طول خواهد کشید، نگاه دارید. پس از این مدت برجستگی کوچکی بوجود خواهد آمد که بر روی آن گیاهچه ای می روید. با افزایش تدریجی تهویه هوا در زیر کیسه پلاستیکی، با دقت گیاهچه را از کیسه خارج کنید و در محیط طبیعی رشد دهید.
در روش قلمه گیری برگ می توانید برگ را به روی قسمت نرم بافت برگردانید، سپس برشهای تمیزی را در میان رگبرگهای اصلی برگ ایجاد کنید. فاصله برشها باید به اندازه کافی باشد. با استفاده از یک چاقوی تیز 4 تا 6 برش را در روی برگ ایجاد کنید، سپس برگ را به حالت طبیعی برگردانید و روی سطح خاک سینی بذر که از قلمه کمپوست بذر و قلمه پر شده است، بخوابانید. خاک را کمی مرطوب کنید، چند برگ را به آرامی روی سطح خاک بخوابانید و مراقب باشید که برگ ها فقط با سطح خاک تماس داشته باشند. دقت کنید که به بافت برگ صدمه نزنید، زیرا باعث فساد و پژمردگی برگ می شود. برای احتیاط از اسپری ضد قارچ بنومیل استفاده کنید تا از فساد قارچی جلوگیری شود. برگ یا برگ ها را با کیسه پلاستیکی شفاف بپوشانید و در دمای 21 – 20 درجه به مدت 4 تا 6 هفته، تا زمان ریشه دهی نگاه دارید. سپس در زمان مشابه گیاهچه ای بوجود خواهد آمد. کم کم با افزایش تهویه هوا، گیاهچه ها را با محیط طبیعی آشنا کنید و از زیر کیسه پلاستیکی خارج کنید. هر گیاهچه را در گادانی کوچک به همراه کمپوست گلدانی با پایه پیت قرار دهید تا به اندازه کافی رشد کرده و بزرگ شود، سپس آنها را به گلدانی بزرگتر مشابه با شرایط روش اول منتقل کنید.
این گیاه را با روش کاشت بذر نیز می توان تکثیر کرد. در اواسط بهار بذرها را به صورت پراکنده در سینی کوچک کوچک بذر یا ظرف مسطح متوسطی و کمپوست بذر و قلمه بکارید. سپس با پوشش پلاستیکی شفاف یا شیشه بپوشانید و در دمای 21 درجه نگاه دارید.
مراقب باشید که خاک مرطوب باشد، پس از 4 هفته گیاهچه ها رشد خواهند کرد و زمانی که پس از 4 تا 6 هفته به اندازه کافی بزرگ شدند، آنها را از زیر کیسه پلاستیکی بیرون آورید و با محیط طبیعی آشنا کنید. سپس هر جوانه را در گلدانی کوچک و کمپوست گلدانی با پایه پیت ( کاشت اول ) قرار دهید و بعد به گلدانی بزرگتر منتقل سازید.
مراقب باشید که خاک در تمام اوقات مرطوب باشد و همچنین دقت کنید که گیاهان در نور مناسب و کافی، ولی دور از تابش مستقیم خورشید رشد کنند.
Fuchsia Enuteraceae اصولاً این گیاهان از نوعی موسوم به " فوشیا ماژلانیکا " که زادگاهش آمریکای جنوبی است گرفته شده اند و پس از مدتی فراموش شدن دوباره امروز مد روز شده است. به نظر من این تصمیم بسیار بجاست زیرا واریته های جدید آن به مراتب عالیتر از انواع قدیمی آن است... انواع جدید، بسیار زیباست و دارای ساقه ای بلند و باریک است بطوریکه حتی در اثر وزن دسته گل انتهایی خود خم می شود. گلهای دلفریب آنها نه تنها گلخانه ها بلکه سایبان ها و سر در منازل را در تابستان زینت می دهد. فوشیا را می توان مناسب برای گلداران مبتدی دانست زیرا کاشتن آن آسان است و با مختصر مراقبت موفقیت در پرورش حتمی است. خاک مناسب برای نهال های گلدانی مخلوطی از خاک باغچه ای شن دار همراه با کود حیوانی کاملاً تجزیه شده است اما برای فوشیا های گریان که در سبد یا جام کاشته می شوند مقداری خاک چوب هم باید به ترکیب یاد شده اضافه نمود. رژیم مناسب برای این گیاهان در زمستان همان رژیم گلخانه های سرد ( با حداقل 5 تا 6 درجه ) و برای نوع گریان آن رژیم گلخانه های معتدل ( با حداقل 10 تا 12 درجه ) می باشد در مهر ماه پس از قطع ساقه کهنه گیاه را به گوشه کم نوری در زیرزمینی ها که از گزند یخبندان در امان باشد می برند. ****** مراحل تکثیر Young Fuchsia plants, bought from the garden centre or nursery, can be a good source of 'cuttings' material to give you new plants. The following steps also apply to established plants growing in the garden. Cuttings are best taken between late April through to early September. Most Fuchsias -or Fuschias - benefit from being 'pinched out', by nipping off the growing shoots after five pairs of leaves have developed. This forces the Fuchsia plant to send out new side shoots. More shoots = More flowers! All of the images can be clicked for enlarged detail. Fuchsia cuttings should root in 2-3 weeks, when you can gradually remove the propagator lid or plastic bag over 3-4 days to allow the young Fuchsia plants to acclimatise to the non-humid environment.
Hold mouse over the image to read description of how to take Fuchsia cuttings. 
نام علمی گل رازقی كه از لحاظ عطر معروفترین گلهای كشور ما است Jasminum Sambac Sol می باشد . بررسیهای دقیق آزمایشگاهی نشان داده است كه مقدار مطلق عطر گل رازقی و تیره یاس ها در ساعات اولیه بامداد نخستین روز شكفتن گل ( حدود ساعت هشت ) بیشتر از همه اوقات است .
▪ دانشمندان گیاه شناس سه گونه متمایز از این گل به نامهای زیر تشخیص داده اند :
۱) گونه بلا Bela : در مصر ، شبه جزیره عربستان ( زنبق كویت و بحرین ) و بنگال .
۲) گونه موتیا Motia : در پنجاب هندوستان و سریلانكا .
۳) گونه موگرا Mogra یا Moghra : در هندوستان ، چین ، افغانستان و ایران .
نظر به اینكه مردم خوش ذوق كشور ما از قدیم گلهای معطر را بیشتر دوست می داشتند ، به پرورش این گل در شهرهای مختلف كم و بیش همت گماشتند ولی چون آب و هوای مطلوب آن سرزمینهای معتدل گرم و مرطوب می باشد ، امروزه پرورش آن بصورت گلدانی در استانهای گیلان ، مازندران ، فارس و خوزستان بیشتر متداول است .
در مناطق یاد شده یك نوع یاس گلدانی نیز پرورش داده می شود كه موسوم به یاس رازقی با نام علمی Jasminium Pubescens میباشد بوته این گل در استانهای شمالی كشور ما نظیر گل رازقی نیمه بالارو است و در استانهای جنوب بالارونده .
برگهای آن شبیه گل رازقی بوده و دو به دو متقابل است ولی گلهای آن كوچك و مانند یاس سفید ( چمپا ) Jasminium officinalis L. ستاره شكل بوده و از لحاظ عمر همانند گل رازقی می باشد .
با این تفاوت كه دوام شكوفائی هر گل كم است و طول مدت گل دادن و تعداد گلها بیشتر كه عمر عطر افشانی آنرا زیادتر می سازد .
در استانهای جنوبی و مناطقی كه خطر سرمازدگی وجود ندارد ، یاس رازقی را در هوای آزاد پرورش می دهند و ساقه های نازك آنرا به داربست یا دیوار می بندند .
در استانهای كرانه دریای خزر كه هوای زمستانی سرد است ، حتمأ باید گیاه را از گزند سرما محفوظ داشت و آنرا به مكان های پوشیده منتقل نمود و طبعأ در شهرستانهای مركزی كه سردتر است نگهداری این گل جز در گلخانه میسر نیست .
● آب و خاك مناسب :
چون گلهای رازقی و یاس رازقی از گروه نباتات آهك گریز میباشند ، خاك گلدان آنها باید بكلی فاقد مواد آهكی بوده و حتی آبی كه به آنها داده می شود نباید قلیائی و دارای مواد آهكی باشد .
▪ در مناطق پرورش این گلها تناسب خاك گلدانها بقرار زیر است :
خاك برگ پوسیده درختان جنگلی ( هوموس ) ۳ قسمت ، شن شسته شده ۲ قسمت ، خاك معمولی باغچه ۱ قسمت . دفعات آبیاری به مقتضای فصل و درجه حرارت محیط فرق می كند . در تابستان بویژه در موسم گل دادن باید روزی یكبار به آن آب داد .بعلاوه از موقعیكه غنچه گلها ظاهر می شود حتمأ باید بپای بوته كود داد .
بهترین كود طبیعی كه باغبانان با تجربه مصرف می كنند ، شیره كود گوسفندی است و طرز تهیه آن بدین طریق است كه ۲ الی ۳ قاشق سوپخوری شیره كود را پس از بهم زدن بپای هرگلدان می ریزند .
در محلهائی كه تهیه كود طبیعی دشوار است ، مصرف كود شیمیائی مخلوط سولفات آمونیم و فسفات آمونیم به نسبت ترتیب سه و یك و بقدر یك قاشق غذا خوری در هر دو هفته از اواسط بهار به بعد توصیه می شود .
علاقمندان پرورش این گلها در تهران و شهرستانهای مركزی می توانند برای خنثی كردن اثرات زیان بخش آب آهكی و قلیائی یك قطعه زاج سیاه (سولفات آهن ) در كنار گلدان گذارده هنگام آبیاری آب را روی آن بریزند .
● طرق تكثیر :
گل رازقی و یاس رازقی را معمولا از طریق خوابانیدن شاخه ، قلمه زدن و كشت پاجوش زیاد می كنند .لیكن ممكن است آنها را با پیوند نیز زیاد كرد .
۱) تكثیر بوسیله خوابانیدن شاخه :
برای این منظور شاخه های بلند یكی دو ساله قسمت پائین بوته را در اواسط فصل بهار درون جعبه چوبی یا گلدان محتوی شن شسته نرم می خوابانند . بطوریكه سرشاخه ها با دو سه جوانه از خاك بیرون باشد .
با انجام آبیاری مرتب پس از چندی از ساقه های درون شن ریشه های تازه می رویند . شش هفته بعد هنگامیكه ریشه ها رشد كافی یافتند باید شاخه ها را از زیر گلدان بریده و نهالهای جوان ریشه دار را درون گلدانهای حاوی خاك مناسب كه قبلا ذكر شده بكارند تا بوته های مستقلی بوجود آیند .
معمولا جهت تسریع عمل ریشه دادن ، قبل از خوابانیدن ساقه كمی از پوست شاخه را كه درون جعبه یا گلدان قرار میگیرد با چاقو برش می دهند .
باید دانست كه چون خوابانیدن شاخه ها در سطح خاك جعبه یا گلدان فقط در مورد شاخه های زیرین امكان پذیر است و شاخه های فوقانی را نمی توان بعلت خطر شكستن بسطح زمین رسانید لذا بدین جهت ممكن است گلدانهای سبك وكوچكتری تهیه نموده شاخه های جوان بالای بوته را از سوراخ زیر گلدان داخل گلدان كرد و درون آن مقداری شن شسته ریخت و گلدانهای هوائی روی شاخه ها را بوسیله قیم در هوا نگهداشت یا روی طاقچه دیوار قرار داد .
پس از ریشه دادن با ترتیبی كه ذكر شد آنها را به گلدانهای جداگانه منتقل نمود .ذكر این نكته نیز لازم است كه چون بر اثر قطع یكباره شاخه های ریشه دار بیم خشك شدن گیاه میرود بهتر است بریدن شاخه ها بتدریج صورت پذیرد.
بدین ترتیب كه پس از حصول اطمینان از رویش ریشه كافی ابتداء از زیرگلدان باندازه یك سوم قطر شاخه را برید و پس از یك هفته برش قبلی را تا دو سوم قطر شاخه عمیق تر كرد و سرانجام هفته بعد شاخه را از زیر گلدان بكلی قطع كرد و درون گلدان های جداگانه كاشت . ( این عمل را در اصطلاح باغبانی از شیر گرفتن نهالهای جوان مینامند).
۲) تكثیر با قلمه :
قلمه ها را باید در بهار قبل از باز شدن چشمها و رویش جوانه ها از شاخه های قوی یكی دو ساله كه گل داشتند ، انتخاب نمود و آنها را به مدت یك هفته درون گونی كنفی یا پارچه كرباس مرطوبی پیچید و با پاشیدن آب پارچه را مرطوب نگهداشت . در پایان هفته آنها را به قلمه های كوچك تقسیم كرد بطوریكه هر قلمه ۳ ـ ۴ چشم داشته باشد . سپس قلمه ها را درون گلدانهای حاوی شن شسته كاشت و منتظر شد تا بعد از ۵ ـ ۶ هفته كه قلمه ها ریشه كافی دادند آنها را به گلدانهای اصلی كه تناسب خاك آن قبلا ذكر شده است انتقال داد .
۳) تكثیر از راه پیوند :
گل رازقی و یاس رازقی را می توان بوسیله پیوند روی یاس سفید (چمپا) نیز زیاد كرد . در بهار پیوند شكمی یا مجاورتی مناسب است و در پائیز پیوند شكافی رجحان دارد . حسن این طریق تكثیر آن است كه چون یاس سفید را می توان تقریبأ در هر نوع آب و خاك عمل آورد و نظیر گلهای رازقی و یاس رازقی به خاك هوموسی اراضی جنگلی احتیاج ندارد و با پیوند آنها روی پایه یاس می توان از زحمت تهیه خاك هوموس رهائی یافت و از دادن آب قلیائی نیز نگران نشد .
● عطر گیری :
در كشورهائی كه كاشت گل رازقی و گونه های مختلف یاس در سطح وسیع و هوای آزاد متداول است ، صنعت عطر گیری فعالیت گسترده ای دارد .
بنا به مندرجات آمار بین المللی ، تولید عطر گلهای تیره یاس در سال ۱۹۷۲ در كشورهای مختلف بقرار زیر بوده است :
▪ مصر ۳۵۰۰ كیلو گرم الجزایر ۶۰۰ كیلو گرم
▪ مغرب ۲۰۰۰ كیلو گرم فرانسه ۶۰۰ كیلو گرم
▪ ایتالیا ۱۸۰۰ كیلو گرم اسپانیا ۴۵۰ كیلو گرم
اتحاد جماهیر شوروی و چین ( كه تولید قابل ملاحظه و نامعلومی داشته اند ) در كشور چین این گلها را بیشتر برای معطر ساختن چای و تهیه عطری كشت می كنند .
كارخانجات عمده عطركشی در حومه شهر بزرگ كانتون متمركز است. در هندوستان برای استخراج عطر رازقی گلبرگها را پَرپَر كرده ، روی دانه های كنجد می ریزند . سپس با عصاره گرفتن روغن كنجدهای معطر عطر مطلوب را بدست می آورند . در صنعت پیشرفته امروزی عطر رازقی را از طریق خیساندن گلبرگها در اتر نفت Etheropetrol یا بنزن Benzene استخراج مینمایند .( نباید بنزن یا روغن بن با بنزن متعارف اشتباه شود . بنزن با فرمول شیمیائی C۶ H۶ آبگونه فرار و بی رنگی است كه از قطران یا قیر ذغال سنگ بدست می آید و در لباس شوئی برای زدودن لكه های چربی و رنگ سازی مصرف می شود )عطر رازقی گرانبهاترین عطر طبیعی است و گفته می شود كه تهیه آن بصورت ساخت صنعتی امكان ندارد .
 نام رايج : كروتوننام علمي : variegatum Codiaeum |
|
درخت میخک بومی جزائر اندونزی و اقیانوسیه است و بعلت زیبایی خاصی که درد امروز در بیشتر نقاط دینا بعنوان درخت زینتی پرورش داده می شود . البته در مناطق سردسیر این گیاه در گلخانه و گرم خانه نگهدری می شود .در قدیم الایام میخک ادویه ای گران قیمت بوده که تنها پادشاهان و ثروتمندان مکی توانستند از آن استفاده کنند میخک درختی است کوچک و مخروطی شکل که برگهای آن هیچ وقت زرد نمی شود ودر تمام طول سال سبز است . ارتفاع این درخت تا 10 متر می رسد . برگهای آن نوک تیز و بیضوی و دم برگهای آن قرمز رنگ است و به درخت زیبایی مخصوصی می دهد گلهای میخک کوچک و مجتمع بصورت خوشه هایی شامل 10 تا 25 گل می باشد . وجه تسمیه این درخت بدین دلیل است که غنچه های خشک شده آن که کوچک و بطول یک سانتی متر است بشکل میخ کوچک می باشد ترکیبات غنچه های درخت میخک پس از باز شدن یعنی قبل از اینکه رنگ خاکستری و ارغوانی آن تبدیل به قرمز شود باید چیده و خشک نمود . میخک که بعنوان ادویه و دارو بکار می رود پودر این غنچه ها می باشد . اسانس میخک دارای بوئی قوی وطعمی سوزاننده می باشد .این اسانس سفید رنگ بوده که اگر در مجاورت هوا قرار گیرد رنگ آن تیره و غلیظ می شود اسانس میخک دارای اوژنول ،کاربو فیلین ، الکل بنزیلیک ، بنزوات دو متیل ، فورفوول و اتیلن می باشد . خواص داروئی میخک یعنی خشک شده غنچه درخت میخک از دو هزار سال پیش بعوان ادویه بکار می رفته است . میخک از نظر طب قدیم ایران خیلی گرم و خشک است و دارای خواص بسیاری است. ۱) برای رفع دندان درد و گوش درد یک قطره از اسانس میخک و یا روغن آنرا روی دندان بمالید و یا در گوش بچکانید. ۲) میخک تقویت کننده مغز می باشد و کسانیکه حافظه ضعیف دارند باید از دم کرده میخک استفاده کنن. 3) ميخك از سرطان جلوگیری کرده و حتی درمان کننده سرطان می باشد. 4) برای رفع سردرد مفید است 5) در برطرف کردن فلج و لقوه موثر است. 6) ضعف اعصاب را درمان می کند. 7) برای رفع تنگی نفس مفید است. 8) کسانیکه مبتلا به بیماری سوواس هستند برای درمان آن باید میخک بخورند. 9) مقوی معده و جهاز هاضمه است. 10) کبد و کلیه را تقویت می کند. 11) سکسکه را برطرف می کند. 12) برای تقویت نیروی جنسی سرد مزاجان مفید است بدین منظور باید 2 گرم از پودر میخک را با شیر 13) مخلوط کرده و هر روز بمدت یک هفته از آن استفاده کرد. 14) کسانیکه قطره قطره ادرار می کنند برای درمان آن باید چای میخک بنوشند. 15) میخک اشتهاآور است. 16) بدن را تقویت می کند. 17) برای ترمیم قرنیه چشم و برطرف کردن لکه در چشم ، می توان چند قطره از محلول آبی میخک در چشم بچکانید. 18) میخک تب بر است. 19) میخک کرم کش است و داروهای کرم کش دارای میخک می باشند. 20) برای گردش خون و قلب مفید است. 21) اسهال و دل درد را تقویت می کند. 22) برای درمان کمردرد ، چای میخک و یا دو قطره اسانس میخک را با آب گرم و یا چائی مخلوط کرده و بنوشید. 23) نوشیدن یک فنجان چای میخک بعد از غذا گاز و درد معده را از بین می برد. 24) استفاده از میخک گرفتگی عضله را از بین می برد
طرز استفاده :برای تهیه چایی یا دم کرده میخک مقدر 10 گرم میخک را با یک لیتر آب جوش مخلوط کرده و بمدت 5 دققیه دم کنید. مضرات : همانطور که گفته شد میخک بسیار گرم است و بنابراین برای گرم مزاجان مناسب نیست و ممکن است باعث ناراحتی کلیه و روده ها شوداینگونه افردر باید میخک را با صمغ عربی مخلوط کرده و بخورند |
(جان گارد نر)
آفلاندرا Aphelandra
اولين خانواده گياهي آکانتاسه است. در اين خانواده عمده گياهان بعنوان گياهان آپارتماني و برگ سبزها مورد استفاده قرار ميگيرند.
آفلاندرا Aphelandra
يکي از گياهان بسيار زيباي خانواده آكانتاسه، آفلاندرا است که داراي برگهاي زينتي، کشيده، رگبرگهاي کاملاً مشخص و يک ساقه گل دهنده چهار گوش و براکتههاي رنگي است. اين گياه نسبتاً حارهاي بهتر است در گلخانههاي نسبتاً گرم و مرطوب نگهداري شود. چنانچه هر زمان رطوبت محيط از حد معيني کمتر شود علائم سوختگي حاشيه برگي روي آن ملاحظه ميشود.
آفلاندرا دارای گل های زرد است که در اطراف سنبله ای مجتمع شده و کاسبرگ هایی به رنگ زرد یا برحسب نوع سرخ فام دارد.
کشت این گیاه آسان است و باید در فصل رویش خود در جای کاملا روشن و در حرارت نسبتا زیاد قرار گیرد و میزان رطوبت چه در هوای محیط و چه در خاک گلدان کافی باشد. این گیاه معمولا در پاییز گل می دهد ولی در فصول دیگر نیز گل دادن آن دیده شده است.
پس از تمام شدن گل باید گل های پژمرده را چید و آبیاری آن را کم کرد. حرارت نیز باید کم شود ولی از ۱۰ تا ۱۲ درجه سانتیگراد پایین تر نیاید. برای تکثیر آن در بهار مقداری سرشاخه های آن را قطع کنید و قلمه های آن را در گلدانی که مخلوطی از خاک تازه و خاک برگ است بکارید
تکثير آفلاندرا بوسيله قلمههاي ساقه انجام ميگيرد و براي تکثير آن بهتر است از سيستم ميست و مهپاش استفاده شود.
نام علمي : Spathiphyllum wallisii
نام تيره: Araceae
نام انگليسي: Spather flower
با بخش زينتي اسپاتهاي سفيد رنگ، برگهاي سبز و زيبا، گياه سريعالرشدي ميباشد. بوسيله تقسيم بوته يا پا جوشهايي که در کنار پايه مادري توليد ميشود
براي نگهداري اسپتي فيلوم بايد از خاک غني از مواد غذايي و PH اسيدي و محيطي با رطوبت نسبي حدود 60 تا 65 درصد استفاده کرد در غير اينصورت کيفيت و سلامت برگها از بين ميرود.
خصوصيات:
ارتفاع 25 _ 30 سانتيمتر _ بدون ساقه و يا داراي ساقه كوچك _ برگها پهن ،
كشيده و نيزه اي به رنگ سبز براق _ رگبرگها از دور نمايان _ گلها كوچك ، بر روي سنبله سفيد استوانه اي به طول حدود 3 سانتيمتر _ اين سنبله توسط اسپات ( برگ تغيير شكل يافته شبيه قاشق)
سفيد رنگ پوشيده شده است.
نور: متوسط _ نسبت به سايه كم و بيش مقاوم است و در پاسيوها خوب رشد ميكند.
دما : حرارت زياد ( گرم(
آبياري: به ميزان متوسط
غبار پاشي: براي تامين رطوبت گاهي گياه را با آب ولرم غبار پاشي كنيد.
خاك : مخلوطي مساوي از تورب + ماسه + خاكبرگ پوسيده + خاك باغچه بدون بذر علف هرز
كوددهي: 2 گرم در ليتر هر دو هفته يكبار از فروردين تا مهر ماه
ازدياد: تقسيم بوته در دماي 20 _ 21 درجه سانتيگراد
عوارض و درمان: قهوه اي شدن نوك برگها كه نشانه استفاده از كود زياد است.
نام علمی : Syngonium vellozianum
دارای برگهای سبز روشن زیبا و شبیه به سر نیزه است ،خانواده آن "آراسه" می شود
شاخه های آن رونده می باشد و به علت وجود ریشه های هوایی در ساقه های آن احتیاج به قیم خزه دار دارد تا آب و مواد غذایی را از طریق آن جذب نماید ،حذف جوانه های انتهایی جهت خوش ترکیب شدن گیاه ضروری است . رشد آن کند است ودر سال فقط ۷-۶ برگ جدید تولید می کند .
نیازها:
نور :
نسبت به سایه مقاوم می باشد و باید آنرا از معرض اشعه مستقیم در امان نگه داشت .
دما :
حداقل ان در زمستان ۱۵ درجه سانتیگراد و حداکثر آن در تابستان ۲۱درجه می باشد .
آبیاری :
سه بار در هفته در تابستان و یکبار در هفته در زمستان باآب ولرم آبیاری کنید .
تغذیه :
هر سه هفته یکبار در بهار و تابستان گیاه را باکودهای مخصوص طبق دستور، نصف مقدار توصیه شده کافی است .
خاک مناسب :
مخلوطی از پیت و کمپوست مناسب می باشد .
تمییز نمودن برگها :
غبار پاشی برای تمییز شدن برگها کافی است ، نباید از مواد براق کننده شیمیایی استفاده نمود .
تكثیر:
از طریق گرفتن قلمه ساقه شامل ریشه های هوایی در تابستان می شد .
بیماریها و کمبودها :
تامین رطوبت : به علت نیاز شدید به رطوبت در تمام طول سال احتیاج به غبار پاشی روزانه دارد .
ساقه دراز و منحرف و فاصله بین دو برگ زیاد است : نور کم است باید گیاه را به محل پر نور منتقل نمود
برگها قهوه ای رنگ و شکننده شده اند :هوا گرم و خشک است باید گیاه را محل خنکتری منتقل نمود و باید آبیاری را زیاد نمود .
برگها رنگ پریده هستند : یا نور زیاد است و یا احتیاج به تغذیه مصنوعی دارد .
برگها رنگ پریده و شفاف هستند : احتیاج به تغذیه مصنوعی دارد .
حاشیه برگها قهوه ای رنگ ،پژمرده لوله شده و انتهای ساقه شروع به پوسیدگی و بطور کلی گیاه در حال افتادن است :اگر گیاه تشنه است باید فورا آبیاری شود و یا ممکن است برعکس بر اثر آبیاری زیاده از اندازه باشد ،باید اجازه داد خاک گلدان خشک شود سپس آبیاری نمود .
سین گونیوم که برگهاي نسبتاً درشت و ساقههاي قطور آن رشد سريعي دارد. اين گياه به رنگهاي سبز، صورتي و ابلق موجود است. گونه سبز رنگ آن سريع رشد ميکند ولي گونه ابلق و رنگين آن معمولاً سرعت رشد خيلي بالايي ندارد. تکثير اين گياه بوسيله قلمه ساقه در آب و ماسه ميسر است.
نام علمی :Scindapsus areereus
این گیاه زینتی هم جزو خانواده آراسه می باشد . سریع الرشد و ارزان قیمت و کم توقع می باشد ،رنگ برگها از سبز تا سبز ابلق با مخلوطی از رنگهای زرد دو زرد تند و سفید کرمی است ،شاخه های بالارونده و آویزان آن در منازل تا حدود ۵ متر می رسد که با هدایت و ثابت نمودن آنها بدنه دیوارهای اتاق را تزئین می نماید ،رطوبت کم محیط را تحمل و تكثیر آن ساده می باشد .
نیازها :
نور:
این گیاه نیم سایه را ترجیح می دهد ، نژادهای ابلق رنگ متنوع خود را در سایه از دست می دهد .
دما:
در زمستان درجه حرارت دلخواه ۱۶ درجه و در تابستان زیر ۲۴ درجه می باشد .
آبیاری :
در تابستان هر ۵- ۴روز و در زمستان هر ۸-۷ روز آبیاری شود . زهکش گلدان را مرتبا بازدید نمایید .
تغذیه :
هر ماه یکبارتوسط کودهای مایع یا جامد محلول در آب تغذیه می شود .
خاک مناسب :
خاک لیمونی مناسب است .
تكثیر :
ریشه دار نمودن قلمه ها ی ساقه در بهار در شن و پیت در دمای ۲۱ درجه سانتیگراد .
روش استفاده از قیم خزه دار :
گیاه دارای ریشه هوایی است که قادر به رشد درون خزه قیم است ،در هنگام تعویض گلدان قیم را درون گلدان جدید نگهداشته و سپس گیاه را از گلدان قدیم خارج و در کنار قیم قرار دهید ، خاک جدید اضافه نموده و با فشار دست آنها را متراکم نمایید ، گیاه را با نخ به قیم وصل و گره بزنید ، آب آبیاری را با ملایمت از روی خزه ها عبور دهید تا محیط مناسبی برای ریشه های هوایی فراهم گردد .
بیماریهاو کمبودها :
برگها سبز کمرنگ هستند : نور کم است ، گیاه را به محل روشن تری با نور غیر مستقیم منتقل نمایید حاشیه برگها سیاه و نقاط قهوه ای روی آنها ظاهر می شود
آبیاری :
بیش از اندازه بوده و باید زهکش را کنترل نماییم .
نقاط زنگ مانند بروی برگها مشاهده می شود :ازعوارض مواد براق کننده برگهاست باید برگهارا با پارچه مرطوب تمییز کنیم.
رشد گیاه کند است و فاصله بین برگها زیاد می باشد : احتیاج به تغذیه مصنوعی داردباید هر ماه یکبار تغذیه گیاه صورت گیرد
در فوتوس برگهاي سبز و ابلق آن قلبي شکل و به اندازههاي کوچک و بزرگ ديده ميشوند. تکثير آسان آن با قلمههاي ساقه كه حداقل دو بند داشته باشند در داخل آب يا ماسه مرطوب صورت ميگيرد. براي نگهداري فوتوس بافت غني از مواد غذايي با PH خنثي (نزديك 7) مورد نياز است.
 |
کاشت و تکثیر گیاهان زینتی (بخش دوم) کاربرد هورمونهای گیاهی
هورمون
هورمون به موادی اطلاق میشود که به مقدار بسیار ناچیز در یک اندام معین از گیاه بوجود میآید و در اندامهای دیگر استفاده میشود. با این تعریف شاید تصور شود که هورمونها صرفاً جزء مواد کاملاً درون ساز گیاه هستند، اما همواره اینطور نیست زیرا هورمونها هم در داخل اندامهای گیاهی و هم به شکل سینتتیک و شیمیایی در خارج ساخته میشوند و روی گیاه القا میشوند. بنابراین علی رغم اینکه یک تفاوت ناچیز بین این دو نحوه ساخت هورمون موجود است بیشترین تفاوت مربوط به اصطلاح انگلیسی است.
در فارسی هم موادی که بصورت طبیعی در گیاه ساخته میشوند و هم موادی که به صورت مصنوعی از خارج به گیاه القا میشوند را تحت عنوان هورمون میشناسند، اما در اصطلاح انگلیسی موادی را که بصورت طبیعی (در داخل گیاه) ساخته میشوندPlant Hormone و موادی که بطور مصنوعی (در خارج از گیاه)ساخته میشوند را تحت عنوانPlant Growth Regulators یعنی تنظیم کنندههای رشد گیاهی میشناسند. در تقسیم بندیهای خیلی قدیمیتر هورمونها بر حسب نوع قابلیت یا کاری كه به عهده دارند، به پنج دسته تقسیم میشوند.
هورمونها
1- اكسینها Auxines
2- ژیبرلینها Giberellines
3- سیتوكینینها Cytokinines
4- بازدارندههای رشد Inhibitors
5- اتیلن Ethylene
اکسینها Auxines
عوامل موثر بر عملكرد هورمونها در روی گیاهان زینتی
غلظت Dosageهورمون مصرفی؛
سن فیزیولوژیكی گیاه
اکسینها جزء اولین گروه هورمونهای كشف شده هستند كه وظایفی همچون تسریع در ریشهزایی گیاهان و ریزش گلهای اضافی درختان میوه را بر عهده دارند. مهمترین عاملی که روی عملکرد اکسینها تأثیر گذار بوده مقدار مصرف اکسین و یا غلظت هورمون مصرفی است. گاهی اوقات یک اکسین معین عامل رشد و تقسیم سلولی است. اما اگر همین ماده را در غلظت Dosage خیلی زیاد بکار بریم، باعث مرگ و از بین رفتن گیاه میشود. بنابراین در مصرف هورمونها مخصوصاً اکسینها غلظت مصرف اهمیت زیادی دارد. عامل دیگری که در روی عملکرد و یا وظیفه خاص اکسین اثر گذار است سن فیزیولوژیکی گیاه مورد استفاده است. بسته به اینکه گیاهان در چه مقطع سنی قرار گرفتهاند غلظت مصرفی اکسین و زمان القا آن به سن متغیر است و نتایج متفاوتی دارد. اما بطور کلی مهمترین وظایفی را که برای اکسینها میشناسیم عبارتند از :
تسریع در ریشه زایی گیاهان سخت ریشهزا 3000 ppm - 8000 ppm- مخصوصاً در سطوح بزرگ و واحدهای تولیدی بزرگ که سرعت ریشهدار شدن گیاه و زمان آن اهمیت دارد، مصرف و کاربرد اکسینها دارای جایگاه ویژهای است؛
عامل تُنُك کننده در محصولات سالآور- به این طریق باعث ریزش گلهای اضافی درختان میشود. مثلاً در درخت سیب حالت سالآوری وجود دارد. بدین صورت که در بعضی از سالها میوه زیاد تولید میكند و در سال دیگر محصول بسیار ناچیزی دارد. کاربرد اکسینها باعث میشود که در سالهای پر محصول تعداد گلهای قابل تبدیل به میوه کم شود و در نتیجه عملکرد گیاه در سالهای مختلف به شکل متعادلی نگه داشته شود.
ژیبرلینها Giberellines
مهمترین كاربرد ژیبرلینها GA
جایگزینی سرما در غدهها؛
جایگزینی سرما در بذر
دسته نسبتاً بزرگ از هورمونهای گیاهی ژیبرلینها هستند که در سالهای حدود 1940 شناخته شدند. کاربرد ژیبرلینها در باغبانی به درشت کردن حبههای انگور، وادار كردن غده یا پیاز برای گلدهی و جایگزینی سرما در بعضی از بذرهای گیاهان است. بهترین و پرمصرفترین جای مصرف GA در ژیبرلینها در Flowery culture است که غدهها و پیازها را به کمک سرما وادار به گلدهی میکنیم، بنابراین ژیبرلینها جایگزین سرما میشوند. با تیمار ژیبرلین دوره 3 تا 5 ماهه را که پیازها لازم دارند تا وارد مرحله گلدهی شوند را بسیار کوتاهتر میكنند.
وظیفه دیگر ژیبرلینها جایگزینی سرما در بعضی از بذرها میباشد. بعضی از بذرهای گیاهان زینتی نظیرانواع نسترنها نیازمند طی یک دوره سرما قبل از جوانهزنی هستند، لذا وقتی این بذرها را با GA که مخفف ژیبرلین اسید است تیمار کنیم آن را جایگزین یک دوره سرما کردهایم. لازم به ذكر است که تعداد ایزومرهای ژیبرلین خیلی زیاد است از GA1- GA47 شناخته شدهاند، و در کارخانجات مواد شیمیایی تولید می شوند اما GA3 کاربرد بیشتری دارد. مشخص كردن نوع هورمون و مقدار آن كار بسیار دقیق و ظریفی است كه در آزمایشگاههای تخصصی با استفاده از دستگاه HPLC صورت میگیرد.
سیتوكینینها Cytokinines
سیتوکنینها دستهای از هورمونها هستند که وظایف خاص و بسیار تخصصی بر عهده دارند. سیتوکنینها وظایفی همچون کمک به تقسیم سلولی و جلوگیری از پیر شدن گلهای شاخه بریده را بر عهده دارند كه كمیاب و گران قیمت بوده و دز مصرفی آنها كم است. نقش دیگر سیتوکنینها جلوگیری از پیر شدن گلهای شاخه بریده Cut flowers است. سیتوکنینها در محلول پاشیهای آبی و شیمیایی روی شاخههای بریده شده كه برای مدت طولانی نگهداری میشوند، کاربرد بسیار خوبی دارند. انواع سیتوکنینها عبارتست از بنزیل آمینوپورین، زآتین و کینیتین.
بازدارندههای رشد Inhibitors
دسته چهارم از هورمونهای گیاهی بازدارندگان رشد هستند که نقش متضاد بقیه هورمونها را دارند.نقش سه دسته اول اكسینها، ژیبرلینها و سیتوكینینها در تشویق گیاه به رشد و نمو است ولی ایندسته نقش جلوگیری كننده در رشد را دارند. در گیاه بنت قنسول Euphorbia Pulcherrimaصورت میتوان از بازدارندهای مثل B9 استفاده كرد. گیاهان زینتی کاربرد خوب و بسیار اقتصادی دارند واستفاده از این بازدارندهها باعث میشود گیاهان کوتاه اما کامل از نظر ساختمان رشدی داشته باشیم. یك پا كوتاهی دستهای دیگر از مواد بازدارنده که در گیاهان زینتی استفاده میشوند آلار SADH است، گر چه در بعضی از مجامع جهانی منع شده است اما چون مورد استفاده آن برای گیاهان زینتی است و مصرف خوراكی ندارد همچنان قابل استفاده است. بهترین مورد استفاده از آلار یا SADH در طولانی كردن خوشههای گل گیاه کاغذی است.
اتیلن Ethylene
بر خلاف چهار دسته دیگر (كه ابتدا خاصیت هورمونی آنها شناخته شده)، اتیلن ابتدا به عنوان گازی فرار شناخته شد بعد بعنوان هورمون شناسایی شد. اتیلن را در گیاهان زینتی عمدتاً بعنوان هورمون پیری میشناسیم، هر وقت که بخواهیم گیاهان را به سمت بلوغ و پیری ببریم کاربرد اتیلن توصیه میشود. اتیلن گازی فرار است كه در گیاهان زینتی به هورمون پیری شهرت داشته و باعث رسیده شدن میوههایی همچون موز و گوجهفرنگی میشود. مصرف اتیلن بر روی سبز زدایی یا رسیدن میوهجات مفید است. اما در گیاهان زینتی بدلیل تشویق به طرف پیری و بلوغ خیلی مفید نیست. اتیلن بر روی گیاهان خانواده Coleus blumei خصوصاً گیاه آیکما Aechema خیلی مؤثر بوده و باعث رشد و انگیزه گل دهی در گیاه میشود. برای جلوگیری از فعالیت اتیلن و جوان ماندن گیاه از مواد شیمیایی و تركیبات نقره مثل نیترات نقره و تیو سولفات نقره 8-Hydroxy puinoline استفاده میكنند. همچنین مادهی شیمیایی دیگر به نام متیل سیكلو پروپان Methyle Cyclo Propane (1-MCP) را بصورت قرصهایی در ظرفهای بستهبندی گیاه قرار میدهند تا گل مدتی شاداب باقی بماند.
تکثیر گیاهان
طریق مختلف تكثیر
1- مستقیم یا جنسی Sexual Propagation
2- غیر مستقیم یا رویشی Vegetative Propagation
تکثیر مستقیم Sexual Propagation
تکثیر مستقیم بیشتر بعنوان تکثیر بذری شناخته شده است. اساس کار در این روش استفاده از بذر گیاه است. بذر یا Seed از ترکیب دانههای گرده گلهای نر و خامه گلهای ماده بوجود میآیند كه به دو شكل هموزیگوت و هتروزیگوت وجود دارند. بعد از این ترکیب چنانچه گرده و مادگی از یک جنس باشند بذر حاصل را بذر همگن یا اصطلاحاً Homozygot مینامند و چنانچه بذر بدست آمده از آمیزش دانههای گرده غیر از گیاه مادر باشد بذر حاصل را ناهمگن یا اصطلاحاً Heterozygot گویند. معمولاً این روش برای گیاهانی كه ناهمگنی یا Heterozygot دارند (مثل گلهای یك ساله كه نیاز به تنوع و چند رنگی بیشتری دارند) از دیدگاه تولید كننده بهتر است. همچنین در جاییكه این روش مقرون به صرفه است (مثلاً در گیاهانی كه تكثیر به روش غیر بذری مدت زمان طولانی میگیرد) استفاده میشود. مزایای بذر کاری
1) ارزانتر بودن نسبت به روش غیر جنسی؛
2) انبار كردن بذر به مدت طولانی؛
3) كنترل بیماریهای ویروسی.
میتوان بذر را برای مدت طولانی در انبار نگهداری کرد بدون آنکه آسیبی به وضعیت رویشی و ژنتیکی آن وارد شود. همچنین از آنجا که بیماریهای ویروسی عموماً بوسیله بذر انتقال پیدا نمیکنند لذا تکثیر بذری راه مطمئن برای کنترل بیماریهای ویروسی است.
معایب کشت و کار با بذر
1) به علت تفرقه صفات، یكنواختی لازم وجود ندارد؛
2) دوره نو نهالی طولانیتر است؛
3) كیفیت اولیه بذر از بین میرود.
برای آن دسته از گیاهان که نیاز به یکنواختی دارند روش بذر کاری برای تکثیر آنها مشکل آفرین است. همچنین در بعضی از گیاهانی كه زمان لازم برای بلوغ و به گل رفتن گیاه طولانی است، هزینه زیادی دارد. مثلاً زمان لازم برای درخت گلابی حداقل 7 تا 8 سال است تا یک پایه بذری به درخت میوه تبدیل شود.
روشهای بذركاری
بذر کاری به دو روش مستقیم و نشا کاری انجام میشود. روش مستقیم برای بذرهایی با اندازه متوسط عملی است که رویش آنها با مشکل زیادی همراه نیست. گل آحار و جعفری به روش مستقیم بذركاری میشوند. تعداد زیادی از بذرهای گیاهان زینتی نیاز به نشا کاری دارند. در روش نشا کاری ابتدا بذرها را در یک جعبه کشت یا گلدان نشا کشت میکنیم. بعد از اینکه اندازه گیاهان و نشاها به حد معینی رسید و معمولاً این حد یک اندازه 4 تا 6 برگه است آنوقت گیاهان را به محل اصلی انتقال میدهیم.
نكات لازم در روش بذر کاری
1- آماده سازی بذر قبل از بذركاری؛ آماده کردن بذرهای معمولی کار مشكلی نیست کافی است بذر تازه، کاملاً یکنواخت و فاقد هر گونه بذر علفهای هرز یا گیاهان دیگر در اختیار داشته باشیم.
2- تیمار قبل از كشت؛ گاهی برای اینکه بذر بعضی از گیاهان سبز شود قبل از رویش یا کشت بذر باید عملیاتی را بر روی آنها انجام دهیم تا بذرها را برای جوانه زدن آماده کنیم و اصطلاحاً به آن تیمارهای قبل از کشت میگویند.
كشت بذر (تیمارهای قبل از كشت)
عملیات قبل از كشت بذر را تیمارهای قبل از كاشت میگویند.
الف) خیساندن بذرها؛
ب) رفع سرما
Stratification ؛ این اصطلاح برای آن دسته از بذرها استفاده میشود که برای رویش نیاز به یک دوره سرما دهی دارند یعنی اگر یک دوره سرما را طی نکنند قادر به جوانه زدن نیستند.
ج) نرم كردن پوستهای سخت گیاهان به وسیله اسید سولفوریك؛ پوستهای بسیار سخت بعضی از گیاهان تا نرم نشوند قادر به جوانه زنی نخواهند بود. بسته به نوع گیاه و نیاز ما روش تكثیر جنسی یا غیر جنسی را انتخاب میكنیم. اگر نیاز به گیاهان یكدست و یكنواخت داریم از تكثیر غیر جنسی استفاده میكنیم. اما بیشتر برای گیاهان فضای سبز از روش تكثیر بذری استفاده میشود.
همچنین بسته به نوع بذر (ریزی و درشتی بذر) نوع كاشت فرق میكند. بذرهای ریز اطلسی را ابتدا با خاك خیلی سبك مخلوط نموده و سپس در سطح خاك گلدان مورد نظر پخش میكنیم. از آنجا كه پوشش روی بذر نیز به اندازهی بذر بستگی دارد، حدود نیم سانتیمتر خاك روی بذرها ریخته و آبیاری نیز با احتیاط انجام میگیرد. هنگامیكه بذرها رشد كرده و 4 برگی شدند گیاه به گلدان اصلی منتقل میشود. بذرهای همیشه بهار درشت هستند و به فواصل معین در گلدان كاشته میشوند و روی آنها را با خاك بیشتری (حدود 2- 5/1 سانتیمتر) میپوشانیم و آب میدهیم.
تکثیر غیر جنسی
اساس روش تكثیر غیر جنسی
هر یک از سلولهای هر كدام از گیاهان توانایی ساخت یک گیاه کامل همانند پایه مادری خود را دارند. و كلاً هر روشی كه بوسیله آن هر یك از اندامهای گیاهی به یك گیاه كامل تبدیل شود، یكی از زیر ردههای این روش است.
انواع روشهای تکثیر غیر جنسی
1) کشت بافت؛
2) تقسیم بوته؛
3) استفاده از اندامهای زیرزمینی؛
4) استفاده از ساقه و برگ بعنوان قلمه؛
5) استفاده از جوانهها بعنوان پیوند؛
6) استفاده از ساقههای رونده؛
7) خوابانیدن.
كشت بافت
كشت بافت كار نسبتاً تخصصی بوده و نیاز به دستگاههای مخصوص دارد كه در اینجا مورد بحث نیست.
تقسیم بوته Succres
استفاده از تقسیم بوته برای تکثیر گیاهان زینتی کاربرد زیادی دارد و تعداد زیادی از گیاهان به این روش تکثیر میشوند. استفاده از این روش بدلیل اینکه گیاه کامل و ریشهدار از پایه مادری جدا میشود و عیناً شبیه پایه مادری شروع به رشد و نمو می کند، یک روش نسبتاً آسان و بدون هیچ گونه خطر از نظر سازگاری با محیط است و هیچ تغییر ژنتیکی در آن اتفاق نمیافتد. نمونه این نوع تکثیر را میتوان در دیفن باخیا، سانسویریا و آنتوریوم مشاهده کرد.
استفاده از اندامهای زیرزمینی
انواع پیازها و ریزومها از این طریق تكثیر میشوند. در جلسه آینده به بحث در این مورد میپردازیم.
خوابانیدن Layering
تکثیر بوسیله خوابانیدن یاLayering یک روش نسبتاً ساده و کم هزینه است. فقط باید دقت داشت که همه گیاهان با این روش قابل تکثیر نیستند. برخی از درختان و درختچهها و تعدادی از پیچهای زینتی با این روش تكثیر میشوند.
روش کار بدین صورت است که بخشهایی از ساقه که در حال رشد است را درون خاک حفر میکنیم و مقداری خاک بر روی آن میریزیم. بخشهایی که در زیر خاک هستند ریشهدار میشوند و بعد از ریشهدار شدن آنها را از پایینترین محلی که برای خاک ریختن انتخاب کردهایم قطع میکنیم و بعنوان یک گیاه جدید به محل مورد نظر انتقال میدهیم. این روش تکثیر در گیاهانی نظیر پیچ لونی سرا (یاس امینالدوله)، یاس زرد و پیچ اناری و تعداد دیگر از گیاهان قابل استفاده است.
استفاده از ساقه و برگ به عنوان قلمه
روشهای قلمه برداشتن بر حسب اینکه از کدام قسمت ساقه صورت گیرد اسامی مختلفی دارند.
انواع قلمه ساقه
- قلمه چوبی Wood Cutting
- قلمه نیمه چوبی؛
- قلمه سبز؛
- قلمه علفی؛
- قلمه برگ.
قلمه یا Cuttingاستفاده ا ز بخشهای ساقه و گاهی برگی بعضی از گیاهان زینتی میباشد كه قابلیت ریشهزایی سریع دارند. اگر آخرین قسمت ساقه یا بخش رشد یافته سال قبل در قلمه استفاده شود، قلمه چوبی یا اصطلاحاً Wood Cutting میگویند. بیشتر درختان میوه، درختچههای زینتی، گیاهان برگ ریز و گیاهان خزان دار به کمک این روش تکثیر میشوند. در این روش طول قلمه 10 تا 25 سانتیمتر است و بسته به نوع قلمه و تعداد، 3 تا 7 گره در قلمه باقی میماند. این چنین قلمههایی فاقد برگ هستند، چون زمان قلمه گیری این گونه گیاهان به دوره خواب گیاهان نزدیک میشود (حدوداً از اواسط آبان به بعد) .
قلمههایی كه بافت محكمی دارند، كمی خشبی شده ولی انعطاف لازم را دارند و حاصل رشد سال جاری هستند را قلمههای نیمه چوبی یا نیمه خشبی گویند. درختچههای زینتی و سوزنی برگان و تعدادی از گیاهان گلخانهای نظیر آکالیفا Acalypha و گل کاغذی به این وسیله تکثیر میشوند. طول قلمهها حدود 10 تا 15 سانتیمتر بوده و 3 تا 4 گره روی ساقه بجای میماند. قلمهها بدون برگ یا با داشتن یک یا دو برگ کشت میشوند.
قلمههای سبز، حاصل رشد جاری گیاه و حامل مریستم انتهایی هستند و به سرعت ریشهدار میشوند. چنین قلمههایی طولی در حدود 5 تا 10 سانتیمتر دارند و حداقل دارای دو گره هستند و معمولاً برگ دارند و با یک یا دو برگ در محیط ریشه زایی کشت میشوند. این قلمهها تقریبا در تمام گیاهان زینتی مانند سوزنی برگها از قبیل كاج مطبق و آلوکالیاها قابل استفاده میباشند.
نوع دیگر قلمههای ساقه، قلمههای علفی یا Herbaceous Cutting است که در گیاهان زینتی نظیر انواع فوتوسها، دیفن باخیا و برگ انجیری کاربرد دارند.
نوع دیگر قلمه، قلمه برگ است. برگهای بعضی از گیاهان قابلیت ریشه دار شدن دارند. عمده برگهای ریشه زا برگهای کامل هستند. یعنی باید یک برگ کامل همراه با دم برگش در بسترهای تکثیر کشت شود در حالیکه بعضی از برگها را بوسیله تکه کردن یا قطعه كردن، میتوان تکثیر کرد مانند برگهای بگونیای ریزومدار و سانسویریا.
تکثیر بوسیله اندامهای زیر زمینی
اندامهای زیرزمینی
- ساقههای تغییر شكل یافته (پیازها)؛
- بخشهای گوشتی ریشه.
گل گلایول با پیاز تو پر بوسیله اندامهای زیرزمینی تكثیر میشود. همچنین گل سنبل با پیازهای حساس و سخت ریشهزا تكثیر پیدا میكند. ریزومها بخشی از ساقه زیرزمینی گیاه هستند که بعنوان عامل تکثیر از آن استفاده میشود. حال به معرفی بعضی از گیاهانی كه به این وسیله تكثیر میشوند، میپردازیم.
گل اختر
گل اختر یا کانا از خانواده کاناسل است که یک گیاه تابستانه با گلهای بسیار زیبا به رنگهای متنوع میباشد. بدلیل اینکه برگهای بزرگ و متراکم تولید میکند در زمانی که گیاه روی گل نیست برای فضای سبز مناسب است. بخش تکثیری این گیاه، یک ریزوم بسیار جوان، فعال و مرتب در حال جوانه زدن است بنابراین میتوان با قطعه کردن ریزوم این گیاه را تکثیر کرد. همچنین ریزومهای برخی از بگونیاها و اخترها نمونه بارز این دسته از گیاهان میباشند.
عامل تکثیر در گیاهان پیازی (بعنوان مثال گلایول)، پیازچههای بسیار کوچک هستند که در کنار پیاز مادری رشد میکنند. پیازچهها را چند سال متوالی (3 تا 4 سال) در زمین مرغوب میکارند و زمانی که پیازها به اندازه معین رسیدند، گل میدهند.
استفاده از جوانهها بعنوان پیوند
عمل پیوند یاGrafting متصل کردن دو قسمت گیاهی است، بطوریكه این دو قسمت بوسیله باززایی با هم کاملاً جوش خورده و یک گیاه را تشکیل دهند. معمولا بر روی همه درختان میوه عمل پیوند صورت میگیرد. همچنین گل سرخ از خانواده رزاسه عموماً با روش پیوند تکثیر میشود.
در عمل پیوند دو بخش پایه و پیوندك وجود دارد. بخش پایینی و اصلی که پایه یاStock نامیده میشود و بخشی را که از گیاه دیگر جدا میشود و روی گیاه مادری چسبانده میشود را اصطلاحاً پیوندک Scion میگویند. بنابراین پایه و پیوندک دو عامل مهم در موفقیت پیوند هستند. انتخاب پیوندك و سازگاری پیوندك مهم میباشد، زیرا هر پایه با هر پیوندكی عمل پیوند موفقی نخواهد داشت.
پایه بسته به نوع گیاه میتواند نهال یك ساله یا شاخه بسیار باریك باشد. نسترنها گیاه بومی كشور ایران هستند. در پایان سال اول یا دوم وقتی ضخامت پایه نسترن به اندازه یك مداد معمولی شد مناسب پیوند است. دو نوع پیوند وجود دارد. پیوند جوانه و پیوند شاخه كه هر دو آن بر روی نسترن انجام میشود.
پیوند
1) نیمانیم یا انگلیسی
2) پیوند اسكنه از انواع پیوند شاخه هستند.
پیوند انگلیسی در فصل زمستان و بر روی گیاهانی چون رز، نسترن و كلماتیس انجام میگیرد. لازم به ذكر است كه پیوند اسكنه احتیاج به چسب پیوند دارد تا باز زایی بخشهای جدا از هم راحت صورت گیرد.
معمولترین پیوند جوانه، پیوند شكمی یا Tاست، كه در اواسط فصل بهار یا اواخر شهریور قابل انجام است و نیازی به چسب پیوند ندارد.
معمولاً پایه و پیوندك را از یك خانواده انتخاب میكنند تا شانس سازگاری بیشتر باشد. دو نشانه بارز ناسازگاری پایه و پیوندك عبارتند از
الف) برجستگی در بخش طوقه،
ب) نامتناسب بودن رشد پایه و پیوندك.
معمولاً بعد از گذشتن 2 یا 3 سال از پیوند علائم ناسازگاری مشخص میشوند.
 |
کاشت و تکثیر گیاهان زینتی (بخش اول)
گلكاری، آشنایی با مفاهیم
جایگاه گلکاری در ایران
اهمیت تاریخی: قدمت کشت و كار و نگهداری گلها در ایران شاید همزمان با شروع کشاورزی بوده است. با نگاهی به تاریخ و فرهنگ ایران بنظر میآید که همواره ایرانیان در زمینه موضوعات مرتبط با گلها جایگاه خوب و ارزندهای داشتهاند. اهمیت اقتصادی: شاید قدیمیترین گلخانههای موجود در ایران كه در حال حاضر هم فعال هستند قدمتی در حدود 75 – 70 سال دارند. در حقیقت اهمیت اقتصادی این رشته، سابقه طولانی در ایران دارد. زمانی كه بسیاری از کشورها نامی در زمینه پرورش گل و گیاه نداشته اند کشور ما با داشتن گلخانههای خوب و قابل قبول در زمان خود وضعیتی مناسب داشته است. کشت و كار پرورش گلهای زینتی در ایران بعنوان یک رشته اقتصادی سابقهای به قدمت احداث گلخانهها ندارد اما از زمانهای گذشته، گلخانهدارها کار تکثیر و پرورش گیاهان را برای سرگرمی، و گذران اوقات فراغت انجام میدادند. در سالهای اخیر بدلیل نیاز روز افزون بازار و خواست افراد جامعه و بدلیل محدود شدن فضای زندگی مردم این وضعیت کاملاً تغییر كرده است. بطوری که در سالهای اخیر احداث گلخانههای نسبتاً مجهز و كارآمد بمنظور کشت و پرورش و تكثیر گیاهان زینتی و نیز توسعه اقتصادی پیشرفت زیادی داشته است. ایران یکی از خواستگاهها و زادگاههای طبیعی گیاهان زینتی از جمله لاله، سنبل، زنبق، سیکلمه و برخی از درختچهها و تعداد زیادی از درختان میوه بشمار میآید، و در منابع علمی دنیا اسناد و مدارک مربوط به این موضوع موجود است. ولی از نظر اقتصادی و صادرات گل و گیاه هنوز موقعیت مناسبی در سطح دنیا ندارد.
جایگاه ایران از نظر جغرافیایی
موقعیت جغرافیایی ایران از دو نظر قابل ارزش است :
- از نظر آب و هوایی
- موقعیت نسبت به كشورهای همسایه.
1- ایران در یک منطقه پر رود با طول روز بلند و روشنایی کامل آفتاب قراردارد و از این نظر میتواند در بسیاری از هزینههای مربوط به گرم كردن و روشن نگه داشتن گلخانهها كه برای کاشت و تکثیر گیاهان زینتی اهمیت زیادی دارد، صرفه جویی كند.
2- موقعیت ایران بدلیل قرار داشتن در کنار کشورهای پر مصرف گل و گیاه از نظر اقتصادی حائز اهمیت است. همسایههای شمالی و جنوبی ایران از خریداران بسیار خوب گیاهان زینتی هستند. ایران با داشتن یک بازار متعادل و نسبتاً ثابت و دائمی قادر است جایگاه واقعی خود را در این عرصه پیدا کند.
كشورهای مهم تولید كننده و مصرف كننده گل و گیاه
1- هلند 2- ایتالیا 3- آلمان 4- سوئیس 5- دانمارك 6- بلژیك 7 - سوئد 8- ژاپن 9 - انگلستان 10- استرالیا 11- فرانسه 12- اسپانیا 13- آمریكا
همانطور كه مشاهده میكنید هلند مقام اول در بین همه كشورها را دارد و بقیه كشورها در رتبه بعدی قرار گرفتهاند. از لحاظ موقعیت جغرافیایی و آب و هوایی و همچنین وضعیت نیروی کار، ایران در مقایسه با هلند از موقعیت مناسبتر و ارزانتری برخوردار است. ارز آوری گل و گیاه برای ایران یک موقعیت انحصاری است. در کشور ما گاهی ارز آوری گلهای شاخه بریده با ارز آوری نفت مقایسه میشود. بطوری كه فروش 2 تا 3 شاخه گل (از بعضی انواع گلها) میتواند ارزآوری معادل یك بشكه نفت را داشته باشد و صادرات گلها و گیاهان زینتی میتواند جانشین صادرات نفت شود. اما پارامترهای لازم و شاخصهای قابل قبول بازار جهانی برای پرورش گل و گیاه را باید مهیا کرد.
رشتهها و زیر شاخههای متعددی در رابطه با گلكاری یا Flowery culture وجود دارد. یكی از این موارد استفاده از اندامهای گیاهان زینتی میباشد. از لحاظ موقعیت مصرفی گیاهان زینتی را به سه دسته تقسیم میکنند :
گیاهان یك ساله یاAnnual Plants ؛ گیاهان زینتی که بعنوان گلهای فضای سبز استفاده میشوند. این گیاهان معمولاً مقاوم به سرما نیستند و دوره زندگی نسبتاً کوتاهی دارند. مانند گل اطلسی و آحار.
گلهای دائمی یا Perennial Plants؛ گیاهانی که بیش از یک سال در فضای آزاد قابلیت رشد و نمو دارند. مانند گل تاجالملوك، داودی و زنبقهای دائمی.
گیاهان آپارتمانی یا Indoor Plants؛ گیاهانی که فقط در فضای محدود آپارتمانها و گلخانهها قابل نگهداری هستند. مانند برگ انجیلی و فوتوس.
انجام تحقیقات برای صادرات گلها و گیاهان زینتی یك امر مسلم و ضروری است. همچنین مجموعه عواملی که در این راستا باید مد نظر قرار گیرند عبارتند از :
نوع خاک و بستر مورد پرورش گیاهان؛
نوع محصول ارائه شده؛
تداوم تولید در طی یک زمان معین.
انواع گلكاری یا Flowery culture
گیاهان گلدار گلدانی یا Pot Plant؛ گیاهانی که در فضای مستور آپارتمان رشد و نمو میکنند و بخش زینتی آنها همان گل است. مانند گل حنا، سیکلامن ایرانی، آزالیا و ...
گلهای شاخه بریده یا Cut Flowers؛ گروه بسیار بزرگی از گیاهان زینتی در این رده هستند. تعداد زیادی از گیاهان زینتی بعنوان بخشهای بریده شده و جدا از پایه مادری قابل عرضه به بازار هستند. نظیر انواع میخک، ژربرا، رز و ارکیده.
بسته به نوع بازار و سلیقه خریداران تقریباً همه گیاهان Cut Flowers شبیه بهم عرضه میشوند. اینطور که برآورد نشان میدهد معمولاً میخک، رز و ژربرا سه محصول رده اول تا سوم گلها شناخته شدهاند.
درختان، درختچهها و پیچهای زینتی یا Trees, Shrubs and Climbers؛ این مجموعه در کشت و کار گیاهان زینتی جایگاه ارزندهای دارد و ایران میتواند در این قسمت موقعیت خوبی کسب کند.
تاسیسات گلكاری
تعریف گلخانه: گلخانه یاGreen house به فضای محدودی اطلاق میشود كه قابلیت كنترل شرایط محیطی مناسب را برای رشد گیاهان از نواحی مختلف در طی فصول مختلف یك سال داشته باشد. طبق این تعریف از جمله عملكرد گلخانه، فراهم كردن شرایط محیطی لازم و مورد نیاز محصولی معین است.
گلخانهها بر حسب اینكه چه نوع مصالح ساختمانی در آنها بكار برده شده است به نوع ثابت و متحرك تقسیمبندی میشوند. گلخانههای ثابت و متحرك بنا بر نیاز در موقعیت معین، در جایی كه مدنظر ما است احداث میشوند.
گلخانههای ثابت، به گلخانههایی گفته میشود كه مصالح ساختمانی بكار رفته در آنها از جنس پایدار و با دوام باشد. پس باید سالیان سال از آنها استفاده كرد. بنابراین نكاتی در ساخت گلخانههای ثابت باید در نظر گرفته شود.
نكات مهم در احداث گلخانههای ثابت
1. فاصله گلخانه تا بازار مصرف؛
2. كیفیت آب از نظر سختی؛
3. وجود بازارهای فروش محلی؛
4. دسترسی به كارگران متخصص.
انواع گلخانه های ثابت
گلخانه یكطرفه: از یك جهت از نور كامل آفتاب بر خوردار است و از جهت دیگر از مصالح ساختمانی پوشیده شده است. این نحوه ساخت و ساز گلخانه برای مناطقی با شرایط محیطی نسبتاً دشوار بسیار مطلوب است. در مناطقی كه سرمای شدید یا یخبندانهای طولانی وجود دارد، ساخت این گلخانهها به صرفه میباشد.
گلخانه دو طرفه: از دو جهت بطور كامل از نور آفتاب بهرهمند است. این گلخانه برای كشت و پرورش بسیاری از محصولات، ایدهآل و مناسب است. زیرا از جهت نور و درجهی حرارت بطور كامل از نور خورشید بهره میبرد.
گلخانه نیمه دو طرفه: از یك جهت بطور كامل از نور آفتاب برخوردار است و از جهت مقابل تا نیمه از مصالح ساختمانی پر شده و نیمه دیگر از جنس شفاف (شیشه) است.
گلخانه های سه گانه هر كدام برای یك اقلیم معین مناسب میباشند. اما بطور كلی برای مناطق مختلف ایران گلخانههای دو طرفه بسیار مناسب و مطلوب هستند. چرا كه در كشور ما، به علت برخورداری از نور فراوان مخصوصاً در زمستان میتوان در مصرف سوخت صرفه جویی بسیار خوب و با ارزشی داشت.
عوامل قابل كنترل در گلخانهها
1.درجه حرارت؛
2.نور؛
3.رطوبت؛
4. مقدار گاز كربنیك(Co2).
هر كدام از عوامل قابل كنترل در گلخانهها جداگانه توضیح داده میشوند.
درجه حرارت در گل خانه ها
تنظیم درجه حرارت در گلخانهها شرط اولیه برای رشد و نمو بسیاری از گیاهان است. نیاز گیاهان به درجه حرارت دامنههای مختلفی دارد. بعضی از گیاهان درجه حرارتهای بالاتری نیاز دارند مثل گیاهان مناطق گرمسیری. بعضی دیگر در درجه حرارتهای كمتر از 20 درجه سانتیگراد هم بخوبی رشد و نمو میكنند، مانند گیاهانی كه از مناطق سردسیری منقل شدهاند نظیر پامچال كه در جنگلهای شمال دیده میشود.
اما چگونگی تنظیم درجه حرارت در گلخانهها بستگی به سیستم گرمایی دارد. انواع بخاریها یا سیستمهای گازی و ... میتوانند مورد استفاده قرار بگیرند. اما دو شرط اولیه موجود در عامل گرم كننده عبارتند از:
1- توان توزیع یكنواخت دما در سطح گلخانه را دارا باشد؛
2- فاقد اثرات مخرب زیست محیطی باشد.
نیاز نوری گیاهان
همه گیاهان به یك اندازه به نور نیازمند نیستند. بعضی از گیاهان نیاز به نور فراوانی دارند و بعضی دیگر به نور كمتری نیاز دارند. بنابراین گیاهان را از نظر نیاز نوری به سه گروه بزرگ تقسیم میكنیم:
گیاهان روز بلندLDP : Long Day Plants برای به گل رفتن بین 10 تا 14 ساعت به نور نیاز دارند، مانند گیاهان فصلی تابستانه نظیر آحار، اطلسی، ناز و میمون.
گیاهان روز كوتاه SDP: Short Day Plants برای به گل رفتن نیاز نوری كمتر از 12 ساعت دارند. كه در نقطه مقابل گیاهان روز بلند قرار میگیرند، مثل گل داودی.
گیاهان بی تفاوت به طول روز NDP: Neutral Day Plants برای نگهداری در منزل بسیار مناسب و مطلوب هستند. مثل گل حنا یا بگونیا كه حساسیتی نسبت به طول روز ندارند و در تمام طول سال گل دارند.
به گل بردن گیاهان روز كوتاه در طی ساعات روشنایی، طولانی به موضوع كنترل نور بر میگردد. در كشور ما با توجه به اینكه روزهای آفتابی خیلی زیاد است باید نیاز نوری گیاه شناخته شود تا گیاه در طی روزهای بلند بخوبی از رشد رویشی برخوردار باشد. لذا گیاهان روز كوتاه را به وسیلهی پایین آوردن ساعات روشنایی، بوسیله یك پرده تیره رنگ، و اصطلاحاً ایجاد شبهای طولانی به گل میبریم.
نور در گلخانه ها
در گلخانهها مقدار نور را به وسیلهی پوشاندن شیشهها با حصیر، پاشیدن گِل و یا رنگهای قابل شست و شو و یا با استفاده از چادرهای الكترونیكی، كنترل میكنیم.
كنترل رطوبت در گلخانهها
تأمین رطوبت یكی از پارامترهای مهم در گلخانهها است. برای رشد و نمو گیاهان، البته باید نیازهای رطوبتی گیاهان را بشناسیم. بعضی از گیاهان به رطوبتهای خیلی بالا نیاز دارند و بعضی دیگر به رطوبت كمتری نیاز دارند، مثل گل كاغذی. بعد از شناخت نیاز رطوبتی گیاهان، آنها را در گلخانههای خاص خود جایگزین میكنیم یعنی همه گیاهان در یك نوع گلخانه نگهداری نمیشوند. در سطوح تخصصی و بزرگ، هر گلخانه برای یك محصول و یا تعدادی محصول مشابه با نیازهای یكسان در نظر گرفته میشود.
راهها و روشهای مختلفی برای تأمین رطوبت گلخانهها وجود دارد كه عبارتست از:
1. آبیاری؛
2. پاشیدن آب به سقف و كف و جدار گلخانه؛
3.كاربرد دستگاههای بخار ساز.
گاز كربنیك در گلخانهها
كاربرد Co2 تقریباً معادل استفاده از مواد غذایی، كاربرد پیدا كرده است. در كشور ما كه گیاهان از لحاظ نوری در وضعیت مناسبی قرار دارند میتوان با بالا بردن مصرف Co2 راندمان محصول را نیز بالاتر برد.
وجود Co2برای انجام عمل فتوسنتز ضروری است. این واكنش شیمیایی منجر به تولید محصول سبز یا عملكرد گیاه میشود . در این واكنشCo2 عامل بسیار مهمی تلقی میشود.
فرمول فتوسنتز
6 CO2 + 6 H2O à C6H12O6 + 6 O2
گلخانههای ایزوله و با شرایط استاندارد دارای Co2هستند. لذا گلخانههایی كه ارتباط كمتری با فضای خارج دارند و یا گلخانههایی كه تبادل گازی كمی دارند و در معرض رفت و آمدهای مكرر و متوالی نیستند برای مصرفCo2 مناسبتر هستند.
عوامل مؤثر در میزان مصرف Co2
1. فصل و موقعیت زمانی: در فصلهای گرم و پر نور سال مقدار مصرف Co2 بیشتر است؛
2.نوع محصول: بسته به نوع محصول نیاز به Co2 نیز متفاوت است؛
سن گیاه: گیاهان مختلف در سنین مختلف نیازهای متفاوتی به Co23.دارند.
بسترهای کشت، تکثیر و پرورش گیاهان زینتی
انواع محیطهای كشت برای ریشهزایی
- ماسه؛
- پرلایت؛
- ورمیکولایت؛
- مخلوط ماسه و پرلایت.
ماسه
- محیط کشت معروف؛
- فاقد هر گونه عناصر؛
- ارزش آن به واسطه وجود تخلخل كافی، وجود اكسیژن و حفظ رطوبت.
اولین محیط كشت ماسه است كه برای ریشهدار کردن گیاهان ارزشی خاص دارد، زیرا قلمههای جدا شده از پایههای مادری ذخیره غذایی به اندازه کافی دارند. اندازه ذرات ماسه و تخلخل بین این ذرات بسته به نوع قلمهها متفاوت است پس بهتر است که برای قلمههای مختلف اندازه معینی از محیط کشت را استفاده کنیم.
پرلایت
- منشا آتشفشانی؛
- سفید رنگ؛
- فاقد هرگونه ذخیره غذایی؛
- ارزش آن به واسطه ذخیره آب تا 4 برابر وزن خود.
دومین محیط کشت که برای تکثیر قلمهها استفاده میکنیم پرلایت است. و به دلیل خصوصیات ذكر شده، در ریشهدار شدن قلمهها یا گیاهانی که در غیر محیط خاک پرورش مییابند بسیار مفید و مناسب است. اندازه ذرات پرلایت بین 4- 2/1 میلیمتر است و بسته به نوع مصرف و نوع قلمه برای تکثیر از پرلایتهای نرم و نسبتاً درشت استفاده میکنیم. معمولاً مخلوطی از پرلایتهای خیلی نرم و نسبتاً درشت به نسبت مساوی ترکیب میکنیم و بعنوان یک بستر ریشهزایی از آن استفاده میشود.
ورمیكولایت
- ماده معدنی از نوع میكا؛
- حاوی سیلیکات منیزیم، آلومینیم و آهن است.
در حقیقت یک رس حرارت دیده است که میتواند مقدار زیادی آب را جذب کند. ورمیکولایت بدلیل قیمت نسبتاً بالایی که دارد مصرف چندانی ندارد. بعلاوه بعلت جذب آب حجمش زیاد میشود و نباید تحت فشار قرار گیرد، زیرا تخلخلش را از دست میدهد. فقط در موارد خاص برای سازگاری دادن یک گیاه حاصل از کشت بافت در محیط جدید از این ماده استفاده میشود. بنابر این برای تکثیر معمول و متداول گیاهان عمدتاً ماده مورد مصرف پرلایت یا ماسه است.
مخلوط ماسه و پرلایت
- به نسبت مساوی مخلوط میشوند؛
- در سطح كاربردی مصرف زیادی دارد.
چهارمین محیط كشت، مخلوط ماسه و پرلایت است. به نسبت مساوی یک حجمی از پرلایت و ماسه نرم (همان چیزی که در اصطلاح باغبانی ماسه بادی میگویند) را با هم مخلوط میکنند و قلمهها را در آن قرار میدهند. بعد از ریشهدار شدن قلمهها و اطمینان از حجم ریشه، قلمهها به محل مناسب دیگر انتقال مییابند.
محیطهای کشت قلمهها فاقد هر گونه ذخیره غذایی بوده و بدلیل آنکه فوقالعاده سبک هستند تخلخل زیادی دارند و نمیتوانند مواد غذایی را به مدت زیادی در خود نگه دارند. بعد از ریشهدار شدن گیاهان چون نیاز به عناصر معدنی در گیاه خیلی بالا میرود، در یک خاک مناسب که ذخیره کافی این مواد را دارند کشت میشوند.
محیطهای پرورشی گیاهان – كشت خاكی
- متداولترین محیط کشت شناخته شده خاک یا Soilاست. تعریف خاک و انتظاری که از خاک برای نگهداری طولانی یک گیاه میرود، بسته به نوع گیاه و نیاز خاص غذایی آن گیاه متفاوت است. گیاهان علفی و آپارتمانی نیاز به یک بافت بسیار سبک دارند، بافتی که تخلخل کافی دارد و آب را به اندازه مناسب در خود نگهداری میکند و ریشهها در آن بخوبی تنفس میکنند.
- ترکیبی با نسبت مساوی از خاک برگ، ماسه بادی و خاک زارعی و دارای یک بافت خوب و مناسب برای پرورش گیاهان آپارتمانی اصطلاحاً خاک سبک نامیده میشود.
- خاک سنگین در باغبانی کاربرد خیلی زیادی ندارد، فقط گیاهانی که ساختمان ریشهای بسیار قطور و قوی دارند مثل گل كاغذی و همچنین شاهپسند درختی و درختچه ختمی چینی در خاکهای سنگین بهتر رشد و نمو میکنند.
- غیر از خاك تركیبات مصنوعی دیگر مثل پیت هم استفاده میشود. Peatخاكی است كه از بقایای در حال تخمیر اندامهای مختلف گیاهی بوجود آمده است. پیتهای طبیعی حاصل تخمیر خزهها هستند. دو خزه معروف بنامهای Sphagnum و Hyponum در اروپای شمالی به وفور یافت میشوند و معادنی که از این خزهها در اروپای شمالی بدست آمده تحت عنوان تورب یا پیت خالص به بازار عرضه میشوند. پیتPH بسیار پایینی دارد و برای گیاهان اسید پسند و آنهایی که نیاز به PH پایین دارند بسیار مناسب و ایدهآل است.
هیدروپونیك – كشت بدون خاك گیاهان
- پرلایت؛
- ورمیكولایت؛
- پشم سنگ؛
- پوكه معدنی.
البته این مواد فاقد هر گونه ذخیره غذایی هستند و مواد غذایی بطور مصنوعی به این سیستمها باید اضافه شوند. پرلایتی كه مواد غذایی لازم به آن اضافه شده باشد بحث محیط كشت هیدروپونیک Hydroponic را به میان میآورد. معادن خاك پیت در چند ناحیه (عمدتاً در شمال ایران) شناسایی شدهاند ولی این معادن دقیقاً حاصل تخمیر دو خزه معروف هاپونوم Hyponum و اسفاگنوم Sphagnum نیستند. پیت یا تورب ایران رنگ روشنتری دارد در حالیکه پیت اروپا دارای رنگ قهوهای بسیار تیره است. PH پیت در معادن ایران خیلی زیاد و گاهی بیش از 7 میباشد (یعنی از حد خنثی کمی بالاتر است) ولی PH پیتهای اروپایی حدود 5/4 است. همچنین معادن كشف شده در ایران قابل توسعه در سطح وسیع نمیباشند.
رشد و نمو
مهمترین عامل بعد از بستر رشد، عوامل موثر در رشد و نمو گیاه میباشند. ابتدا تفاوت بین رشد و نمو را یادآور میشویم (البته این تفاوت در فرهنگ نامه انگلیسی بیشتر نمایان است).
رشد یا Growthبزرگ شدن سلولها و افزایش تعداد سلولها را گویند. به عبارت دیگر منظور از رشد افزایش تعداد و حجم سلولهاست.
نمو یا Developmentبه مفهوم اختصاصی شدن و تمایز سلولهاست. ممكن است سلولی رشد زیادی داشته باشد ولی نمو نكرده باشد. هر وقت گیاه از مرحلهای وارد مرحلهی دیگر شود نمو یافته است. مثلاً گیاه گلخانهای را در نظر بگیرید كه چند سالی رشد رویشی داشته ولی تا زمانی كه وارد فاز گلدهی نشده باشد نمو نداشته است. به معنای دیگر نمو پدیدهی تخصصی شدن سلولهاست.
عوامل موثر بر رشد و نمو
داخلی:
الف) عوامل ژنتیكی،
ب) هورمونهای نباتی.
خارجی:
الف) حرارت،
ب) رطوبت،
ج) نور،
د) گازها.
ابتدا به تعریف عوامل داخلی میپردازیم. خصوصیاتی را كه عوامل خارجی بر آن بیتاثیرند را عوامل ژنتیكی میگویند. وقتی خصوصیات، صفر ذاتی هستند طوری كه عوامل خارجی بر آنها بیتاثیرند، برای مثال اگر گیاهی گلهای صورتی دارد عوامل خارجی نمیتوانند رنگ گلهای آن را تغییر بدهند.
كنترل اعمال فیزیولوژی گیاهان در مبحث هورمونها گنجانده شده است.
نام علمی : Cissus
نام فارسی :پیچ شهریار ، پیچ کانگارو
چکیده :گیاهی بالا رونده وعلفی از خانواده ویتاسه و زادگاهش استرالیا است علاوه بر استفاده از آن به
عنوان گیاه آپارتمانی در سایبان ها، آلاچیق ، دیوار ها و پوشانیدن تنه درختان نیز مورد استفاده قرار می گیرد گیاهی بسیار زیبا برای سبد های آویزان است . گیاهی کم توقع ومناسب برای افراد مبتدی است این گیاه بیشتر در جایی که نیاز به گیاه خزنده است استفاده می شود .
تاریخچه مختصری از واریته های سیسوس ، تولید واستفاده آن در آمریکا:
اولین و بیشترین نوع رایج سیسوس (cissus rhombifia)است که تا سال 1975 که باغ "راپیس " افتتاح شد به مقدار کم تولید می شد از آن تاریخ به بعد تولید کنندگان به میزان تولید خود افزودند این سیسوس بالا رونده بوده ونیاز به قیم دارد.
:Ellen danica دومین واریته ای که وارد بازار شد گیاهی علاقه مند به نور کم که در نور کم به خوبی رشد می کندو تولید کننده های تجاری از فلوریدا تا کالیفرنیا این گیاه را به برنامه های تولیدی خودشان افزودند اوج فروش این گیاه زمانی بود که هتل بزرگ آناتولی 12 هزارگلدان از این گیاه را برای آذین بندی اتاق های میانی ، کنار و بالای آبشارها وبالکون ها خرید .
رقم بعدی سیسوس که معرفی شد "ماندی یاننا "نامیده می شد گیاهی بزرگتر با برگ هایی پرپشت و ساقه ای محکم که به آسانی بالا می رفت ودرمقابل سفیدک مقاوم بود.
گیاهشناسی :
گیاهی است بالارونده، پیچک ها ساده ومقابل برگ ها قرار گرفته اندبرگ ها بزرگ و دندانه دار ، سبز روشن وانبوه است . گل ها دو جنسی و به صورت چتری است که در مقابل برگ ها قرار گرفته است . میوه ها کروی وسته، اندازه میوه ها 0.3 تا 3 سانتیمترو رنگ آن آبی ، قرمز ، زرشکی یا سیاه است.رنگ بذرها از بنفش تا سیاه وشکل آن بیضی ویا گلابی شکل است گل ها ومیوه های آن در فصل خردادو مرداد ظاهر می شود. بیشتر گونه های سیسوس دارای ساقه و ریشه توپر هستند .
خواص و استفاده دارویی : استفاده اصلی از آن برای ترمیم استخوان شکسته بوده و همچنین برای درمان بواسیر ، آسم ، سوء هاضمه، سرما خوردگی و کم کردن اشتها نیز استفاده می شود .
ازدیاد :گرفتن قلمه ساقه در تابستان (قلمه بین چوبی وعلفی باشد (قلمه ها را در 21 تا 27 درجه سانتیگراد ریشه دار کنید خیلی از پرورش دهنده های تجاری از هورمون ریشه زایی جهت ریشه دهی قلمه ها استفاده می کننددر نتیجه کالوس تشکیل یافته قابل توجه بوده و ریشه ها از مناطق کالوس دار گسترش می یابند .
فاصله : 30* 30
مهمترین گونه هاوواریته ها:
(1Cissus antarctica (Kangaroo Treebine)
(2Cissus hypoglauca
(3Cissus quadrangularis (Veld grape)
(4Cissus rhombifolia (Oak Leaf Ivy, Grape Ivy)
(5Cissus striata
(6Cissus trifoliata (Arizona Grape Ivy, Sorrelvine)
(7Cissus tuberosa
(8Cissus bainesii synonym of Cyphostemma bainesii (Gouty Vine)
(9Cissus betaeformis synonym of Cyphostemma betiforme
(10Cissus capensis synonym of Rhoicissus capensis (Evergreen Grape)
(11Cissus currori synonym of Cyphostemma currori
(12Cissus incisa synonym of Cissus trifoliata (Arizona Grape Ivy, Sorrelvine)
(13Cissus quadrangula synonym of Cissus quadrangularis (Veld grape)
(14Cissus voinieriana synonym of Tetrastigma voinierianum
Kangaroo Treebine Scientific Name: Cissus antarctica Family: Vitaceae
گیاهشناسی :گیاهی است بالارونده با برگ های سرسبز، پرپشت ، براق و چرمی نما
نور : سایه_ آفتاب. از نور مستقیم آفتاب محافظت شود. مقاومت دربرابر سرما : سر ما را نمی تواند تحمل کند
Cissus hypoglauca
Synonym: Vitis hypoglauca Family: Vitaceae
نور : سایه_ آفتاب. از نور مستقیم آفتاب محافظت شود. مقاومت در برابرسرما : سر ما را نمی تواند تحمل کند
Veld grape Scientific Name: Cissus quadrangularis L.
Synonym: Cissus quadrangula, Vitis quadrangularis Family: Vitaceae
نور : سایه_ آفتاب. از نور مستقیم آفتاب محافظت شود.
استفاده: به عنوان گیاه خانگی از آن استفاده می شود.
اصل: آفریکا ، عربستان تا هندوستان
مشخصات : ساقه توپر و دارای پیچک
نیاز آبیاری : آبیاری منظم ، فاصله بین دو آبیاری حتما خشک شود.
ازدیاد : با خوابانیدن به آسانی تکثیر می شود.
Oak Leaf Ivy, Grape Ivy
Scientific Name: cissus rhombifolia
نور : سایه_ آفتاب. از نور مستقیم آفتاب محافظت شود.
تحمل به سرما : سر ما را نمی تواند تحمل کند.
اصل : آمریکای شمالی (عکس شماره 2 )
مشخصات : ارتفاع گیاه تا 3.5 متر می باشد . عموما این گیاه در بیرون کشت می شود.
Cissus striata Scientific Name: Cissus striata Family: Vitaceae
Synonym: Ampelopsis sempervirens, Vitis striata
نور : سایه_ آفتاب. از نور مستقیم آفتاب محافظت شود. مقاومت در برابرسرما : سر ما را نمی تواند تحمل کند.
Gouty Vine Scientific Name: Cyphostemma bainesii
Synonym: Cissus bainesii, Vitis bainesii Family: Vitaceae
مقاومت در برابر سرما : تا منهای 3 درجه را تحمل می کندولی گیاهان جوان نیاز به مراقبت دارد .
آبیاری :در تابستان به آبیاری متوسطی نیاز دارد ودر زمستان آبیاری نشود یا خیلی کم آب داده شود.
اصل: شمال افریکا ، نامبیا نور : سایه روشن
Cyphostemma betiforme Scientific Name: Cyphostemma betiforme (Chiov.) K. Vollesen
Synonym: Cyphostemma betiformis, Cissus betaeformis Family: Vitaceae
تحمل به سرما : کمتر از 2 درجه را تحمل نمی کند . نور : کمی سایه اصل: سومالیا، کنیا
Evergreen Grape
Synonym: Cissus capensis, Vitis capensis Family: Vitaceae
نور: سایه آفتاب اصل: شمال آفریقا
Cyphostemma currori Scientific Name: Cyphostemma currori (Hooker fil.) Descoings
Synonym: Cyphostemma cramerana, Cissus currori Family: Vitaceae
مقاومت به سرما: کمتر از 2 درجه سانتیگراد را تحمل نمی کند
نور: نور کامل
اصل: شمال آفریقا ، نامبیا ، آنگولا
ارتفاع : تا ارتفاع 7.5 نیز دیده شده است .
توضیح : بزرگترین گونه این جنس میباشد.
Arizona Grape Ivy, Sorrelvine
Synonym: Sicyos trifoliata, Cissus incisa, Vitis trifoliate Family: Vitaceae
مقاومت در برابر سرما : سر ما را نمی تواند تحمل کند نور: از نور مستقیم آفتاب در تابستان محافظت شود .(سایه _ آفتاب)
اصل: آمریکای شمالی ، مکزیک آبیاری : به آب کمی نیاز دارد ابیاری باید به طور منظم صورت گیرد. ازدیاد : قلمه
نیازها:
نور: به نور فراوان نزدیک پنجره احتیاج دارد ولی از نور مستقیم آفتاب گریزان است ودر صورتی که در مقابل نور مستقیم آفتاب قرار گیرد برگهایش حالت سوختگی پیدا می کنند ودر نور کم برگ ها درازتر می شوند .سطح های مختلف نور را تحمل می کند از خیلی کم تا خیلی زیاد (حداقل 75 فوت کندل ) علاقه مند به نور 1200 تا 2000 فوت کندل می باشد .
دما: بهترین رشد را در قسمت پر نور گلخانه دارد . در زمستان در درجه حرارت 15 ودر تابستان در 20 درجه سانتیگراد می شود اگر درجه حرارت از 20 درجه سانتیگراد بیشتر باشد غبار پاشی ضروری به نظر می رسد. دما و رطوبت خاک را به خوبی کنترل کنید
آبیاری : بین دو آبیاری اجازه دهید سطح خاک خشک شود بعد از اینکه سطح خاک تقریبا خشک شد آبیاری و سپس زهکشی کنید . هرگز خاک را پیوسته و مرتب مرطوب نگهداری نکنید چون در این صورت ریشه اش دچار پوسیدگیمی شود. در تابستان هفته یکبار ودر زمستان هر دو هفته یکبار آبیاری کنید .
رطوبت : در صورتی که در تابستان درجه حرارت از 20 درجه بالاتر رود غبار پاشی هر روزه وگرنه هفته ای یکبار کافی است .
کوددهی : جهت کود دهی از کود های مایع یا جامد محلول در اب مخصوص گیاهان زینتی هر دو هفته یکبار استفاده کنید میزان کود لا زم برای هر ماه 1.5 الی 2 کیلو نیتروژن به نسبت 2-1- 3 می باشد .در صورت نیاز به میکرو المنت ها 0.5 گرم در هر 90 سانتیمتر مربع به صورت محلولپاشی یا نواری استفاده کنید کوددهی 3 یا 4 بار در سال ( اوایل بهار ، اوایل تابستان ، اواخر تابستان ، پائیز ) اجازه دهید رنگ برگ شما را راهنمایی کند برگ های سبز تیره یعنی اینکه میزان کود خوب است در صورتی که رنگ زرد روشن در شاخ وبرگ های جدید مشاهده گردید دز توصیه شده را بالا ببرید.
خاک مناسب : در انواع خاک ها رشدمی کند ولی خاک لومی را ترجیح می دهد . زهکشی آن باید مناسب باشد( مخلوطی از خاک باغچه یا خاکبرگ قابل توصیه است ) پرلایت و calcined clay,Styrofoam غالبا توسط پرورش دهندهای تجاری استفاده میشود.
تعویض گلدان : هنگامی که گیاه جوان ودر حال رشد است هر سال دو بار (در اواسط بهار و تا بستان ) احتیاج به تعویض گلدان دارد و در سال های بعد فقط به عوض نمودن خاک های سطحی گلدان با خاک نو و غنی اکتفا نمائید .انتخاب یک گلدان مناسب برای این گیاه خیلی مهم می باشد چونکه ریشه های سیسوس به زهکشی خوبی نیازمند است . برای فروش تجاری در گلدان هایی که قطردهانه آن ان 7 تا 25 سانتیمتر است گذاشته می شود و برای سبد های اویزان در گلدان هایی که اندازه آن 15 تا 56 سانتیمتر است گذاشته می شود .
تمیز نمودن برگ ها : غبار پاشی برای تمیز نگهداشتن گیاه کافی است ودر صورت نیاز میتواند هر دو ماه یکبار از مواد براق کننده شیمیایی استفاده کنید توجه کنید که استفاده مداوم آن برای برگ ها مضر است.
آفات :خوشبختانه تار عنکبوتی و شپشک آرد آلود بندرت به این گیاه حمله می کنند در صورت حمله میتوان به راحتی با آنها مبارزه کرد. کنه قرمز سبب زرد شدن برگ ها و همچنین تار عنکبوتی شدن پشت برگ ها می شود توجه داشته باشید که این گیاه به سم خیلی حساس است بنابراین برای مبارزه با این آفت از پنبه آغشته به سم استفاده نموده و به آرامی پشت برگ ها بکشید ، غبار پاشی نیز در کاهش این آفت موثر است.
شته موجب بدشکلی وچسبناک شدن برگ ها می شودجهت مبارزه با این آفت از حشره کش نفوذی هفتهای یکبار این گیاه را سمپاشی کنید. تریپس نیزگاهی به این گیاه حمله می کند.
بیمای های قارچی :
1)آنتراکنوز : قارچ عامل colletotrichum sp 2 )مرگ گیاهچه (بوته میری)
(3سفیدک پودری : برای مبارزه می توانید از قارچ کش های توصیه شده علیه این بیماری استفاده کنید.
4)رایزوکتونیا 5)پوسیدگی ریشه : درصورتی که در زمان آبیاری دقت شود دچار این عارضه نمی شود.
ناهنجاری های فزیولوژیک وعوامل نامساعد محیطی: _کمبود مواد غذایی سبب کند شدن رشد گیاه ورنگ پریدگی برگ ها می شود.علاج : هر 15 روز یکبار محلول پاشی کنید. _اگر لکه های قهوای روی برگها مشاهده شد دلیلش آبیاری بیش از اندازه است برای رفع آن اجازه دهید سطح خاک بین دو آبیاری خشک شود ،آبیاری راتنظیم کنید . _سرد وخشک بودن هوا موجب سست شدن و ریختن برگ ها ودر نهایت ریخته شدن برگ ها می شود . گیاه را به محل گرمترمنتقل وآبیاری کنید _در صورتی که نور آفتاب کامل نباشد فاصله بین برگ ها زیاد ورشد گیاه کم می شود .گیاه را به محل پرنورانتقال دهید _در صورتی که درجه حرارت بالا باشد .برگ ها نازک ،چروک خورده وسقوط می نمایند .گیاه را به محل خنک تر وبا جریان هوای ملایم انتقال دهید . _درصورتی که هوا خیلی سرد باشد رشد گیاه متوقف وبرگ های پائینی می ریزند.
منابع :
1)پیش بین ، اسماعیل 1381 ، گل های آپارتمانی و مشاوره گیاه پزشکی ، انتشارات نوپردازان
2) خلیقی ، احمد .1368،گلکاری،انتشارات دانشگاه تهران
1) www.rhapisgardens.com/cissus/ 2) www.hort.purde.edu/new crop/cropfactsheets/cissus. 3)sbs.utexas.edu/bio406d
4) botanyworld.com/cissus.html 5)http://botanical.com/site
6)brichel,c.1996.a_zencyclopedia of garden,dorling Kindersley .
مركبات
پرتقال معمولي:
تكثير اين پرتقال در سابق بيشتر به وسيله بذر به عمل ميآمد ولي امروزه باغداران سعي ميكنند كه آن را روي نارنج پيوند بزنند. در صورتي كه درخت از بذر به عمل آمده باشد آن را تخمي مينامند. درخت اين پرتقال بسيار قوي و ارتفاع آن در شرايط خوب 10 - 9 متر هم ميشود. ميوه هسته دار و بزرگي آن متوسط است. در اواخر آذر ماه خوب رنگ پيدا ميكند ولي طعم آن كم و بيش ترش است، براي اينكه خوب برسد بايد تا آخر دي ماه روي درخت بماند در اين موقع طعم آن شيرين و مطبوع است. اين پرتقال يك سال ميوه زياد و يك سال كم ميوه ميدهد. معمولاً در سالهائي كه ميوه كم باشد آنها درشتتر ميگردند. ميوه درخت بيشتر در طرف جنوب يعني رو به قبله قرار دارد.درخت تخمي قويتر و پربارتر از درخت پيوندي ميباشد ولي ديرتر از درخت پيوندي به بار مينشيند و پوست ميوه آن صافتر و خود ميوه مرغوبتر است.
تامسون ناول:
تامسون ناولها ناف داشته و بدون هسته ميباشند. پوست و پره هاي داخل ميوه بسيار نازك است و زودرس ميباشد و در آذر ماه ميرسند. طعم شيرين بسيار مطبوعي دارند. ميوه آنها درشت بوده و درخت هم همه ساله بارآور ميباشد. درختان زود گل ميكنند و غنچه ها در اسفند و حتي بهمن ظاهر ميشوند. قد آنها كوتاه است، ارقام با قد متوسط هم ديده ميشود. نماي درخت كم و بيش خمره اي است و شاخه ها افتاده است. بچه داخل پرتقال كوچك است. به علت زود گل كردن به سرماهاي بهاره حساس ميباشند. به علت نداشتن هسته و همچنين علت ژنتيكي به سرما مقاومتر ميباشند.
پرتقال خوني:
دو نوع از اين پرتقال يكي كوچك و ديگري بزرگ وجود دارد. رنگ داخل ميوه به رنگ قرمز خون ميباشد. پرتقال خوني حتي اگر به رنگ خون در نيآيد بسيار خوش طعم است. در آذر ماه به اندازه كافي شيرين ميشود ولي شيريني آن قدري از تامسون كمتر است.
پرتقال يافا:
درخت بسيار زيبائي است نماي آن بيشتر ايستاده است. برگهاي آن بزرگ و داراي رنگ سبز تيره ميباشد. ميوه بيشتر تخم مرغي شكل است و پس از رسيدن بسيار خوش طعم ميشود. درخت بلند و قوي است.
نارنگي:
نماي درخت ايستاده است. برگ آن ريز است. پرمحصول و ميوه آن داراي هسته است. اين نارنگي در آذر ماه نميرسد ولي در آخر دي ماه ميرسد.
اتابكي:
ميوه آن شبيه نارنگي است ولي درشتتر ميباشد. نماي درخت ايستاده و اصولاً كمبار ميباشد. ريزش ميوه هم پس از رسيدن و حتي قبل از رسيدن نسبتاً زياد است.
|
عمليات انتقال و كاشت نهالها در زمين اصلي :
|
|
پس از مشخص كردن محل هرس درختان گودال هايي به شكل مكعب با طول ، عرض و ارتفاع يك متر يا به شكل استوانه با قطر و ارتفاع يك متر حفر مي كنند. آن گاه پس از جداكردن سنگ هاي درشت، خاك قسمت بالايي را با مقدار معيني كود حيواني و كود شيميايي و در صورت نياز مواد اصلاح كننده خاك مخلوط مي كنند و به داخل گودال باز مي گردانند. به هنگام كاشت درختان، گودال را با قسمت دوم خاك باقي مانده پر مي كنند. |
عمليات كاشت نهال : |
|
براي كاشتن نهال ها آن ها را به طور عمودي در گودال قرار مي دهند و گودال را با خاك پر مي كنند. بطوري كه طوقه درخت روي خاك قرار گيرد. (يعني آن مقدار از ساقه كه در خزانه نيز در خاك بوده است،درون خاك قرار مي گيرد). بلافاصله پس از كاشت نهال ها، آن ها را آبياري مي كنند تا ريشه ها به خاك بچسبد. |
مراقبت هاي پس از كاشت درختان: |
|
بعد از كاشت نهال ، مراقيت هاي ويژه اي مانند آبياري ، مبارزه با بيماري ها ، كنترل آفات، هرس كردن، كوددادن، مبارزه با علف هاي هرز، ترميم جوي هاي آبياري و نرم كرده خاك پاي درختان در زمان هاي مشخصي انجام مي شود. به كليه اين |
