گلوکسینیا

 

 

گلوکسینیا

 

                 

نام علمی: Sinningia Speciosa

نام انگلیسی: Gloxinia

گلوکسینیا  گیاهی جالب و تماشایی، حساس و ظریف است که از طریق قلمه برگ، تقسیم بوته و کاشت بذر تکثیر می گردد. تجارت کنندگان گل و گیاه، بیشتر با روش کاشت بذر این گیاه را تکثیر می کنند که بهترین روش است، اگرچه از طریق قلمه برگ نیز می تواند تکثیر شود. البته با روش تقسیم در اواسط بهار نیز می توانید آن را تکثیر کنید، ولی کمی مشکل خواهد بود، زیرا این گیاه از انواع گوشتی است که به راحتی صدمه می بیند و منجر به بروز بیماریهای قارچی می شود که خسارت های بعدی را بوجود خواهد آورد.

 

                 

 

در روش قلمه گیری برگ در اوایل تابستان، برگهایی را که خیلی بزرگ و مسن نباشند، انتخاب کنید. برگها را با دقت با استفاده از یک چاقوی تیز از گیاه جدا کنید. دمبرگ ها را با حفظ 5 – 4 سانتیمتر از طول آنها کوتاه کنید، سپس انتهای آنها را در پودر هورمون ریشه زایی فرو برده و در گلدانی به اندازه کوچک و حاوی کمپوست گلدانی بکارید.

قلمه را با کیسه پلاستیکی شفاف بپوشانید و در دمای 21 – 20 درجه سانتیگراد و نور مناسب و کافی تا زمان ریشه دهی که 4 تا 6 هفته طول خواهد کشید، نگاه دارید. پس از این مدت برجستگی کوچکی بوجود خواهد آمد که بر روی آن گیاهچه ای می روید. با افزایش تدریجی تهویه هوا در زیر کیسه پلاستیکی، با دقت گیاهچه را از کیسه خارج کنید و در محیط طبیعی رشد دهید.

در روش قلمه گیری برگ می توانید برگ را به روی قسمت نرم بافت برگردانید، سپس برشهای تمیزی را در میان رگبرگهای اصلی برگ ایجاد کنید. فاصله برشها باید به اندازه کافی باشد. با استفاده از یک چاقوی تیز 4 تا 6 برش را در روی برگ ایجاد کنید، سپس برگ را به حالت طبیعی برگردانید و روی سطح خاک سینی بذر که از قلمه کمپوست بذر و قلمه پر شده است، بخوابانید. خاک را کمی مرطوب کنید، چند برگ را به آرامی روی سطح خاک بخوابانید و مراقب باشید که برگ ها فقط با سطح خاک تماس داشته باشند. دقت کنید که به بافت برگ صدمه نزنید، زیرا باعث فساد و پژمردگی برگ می شود. برای احتیاط از اسپری ضد قارچ بنومیل استفاده کنید تا از فساد قارچی جلوگیری شود. برگ یا برگ ها را با کیسه پلاستیکی شفاف بپوشانید و در دمای 21 – 20 درجه به مدت 4 تا 6 هفته، تا زمان ریشه دهی نگاه دارید. سپس در زمان مشابه گیاهچه ای بوجود خواهد آمد. کم کم با افزایش تهویه هوا، گیاهچه ها را با محیط طبیعی آشنا کنید و از زیر کیسه پلاستیکی خارج کنید. هر گیاهچه را در گادانی کوچک به همراه کمپوست گلدانی با پایه پیت قرار دهید تا به اندازه کافی رشد کرده و بزرگ شود، سپس آنها را به گلدانی بزرگتر مشابه با شرایط روش اول منتقل کنید.

این گیاه را با روش کاشت بذر نیز می توان تکثیر کرد. در اواسط بهار بذرها را به صورت پراکنده در سینی کوچک کوچک بذر یا ظرف مسطح متوسطی و کمپوست بذر و قلمه بکارید. سپس با پوشش پلاستیکی شفاف یا شیشه بپوشانید و در دمای 21 درجه نگاه دارید.

               

مراقب باشید که خاک مرطوب باشد، پس از 4 هفته گیاهچه ها رشد خواهند کرد و زمانی که پس از 4 تا 6 هفته به اندازه کافی بزرگ شدند، آنها را از زیر کیسه پلاستیکی بیرون آورید و با محیط طبیعی آشنا کنید. سپس هر جوانه را در گلدانی کوچک و کمپوست گلدانی با پایه پیت ( کاشت اول ) قرار دهید و بعد به گلدانی بزرگتر منتقل سازید.

مراقب باشید که خاک در تمام اوقات مرطوب باشد و همچنین دقت کنید که گیاهان در نور مناسب و کافی، ولی دور از تابش مستقیم خورشید رشد کنند.

گل آویز

گل آویز

                   

 

Fuchsia

Enuteraceae

 

اصولاً این گیاهان از نوعی موسوم به " فوشیا ماژلانیکا " که زادگاهش آمریکای جنوبی است گرفته شده اند و پس از مدتی فراموش شدن دوباره امروز مد روز شده است.  به نظر من این تصمیم بسیار بجاست زیرا واریته های جدید آن به مراتب عالیتر از انواع قدیمی آن است...

انواع جدید، بسیار زیباست و دارای ساقه ای بلند و باریک است بطوریکه حتی در اثر وزن دسته گل انتهایی خود خم می شود. گلهای دلفریب آنها نه تنها گلخانه ها بلکه سایبان ها و سر در منازل را در تابستان زینت می دهد.

فوشیا را می توان مناسب برای گلداران مبتدی دانست زیرا کاشتن آن آسان است و با مختصر مراقبت موفقیت در پرورش حتمی است. خاک مناسب برای نهال های گلدانی مخلوطی از خاک باغچه ای شن دار همراه با کود حیوانی کاملاً تجزیه شده است اما برای فوشیا های گریان که در سبد یا جام کاشته می شوند مقداری خاک چوب هم باید به ترکیب یاد شده اضافه نمود.

               

رژیم مناسب برای این گیاهان در زمستان همان رژیم گلخانه های سرد ( با حداقل 5 تا 6 درجه ) و برای نوع گریان آن رژیم گلخانه های معتدل ( با حداقل 10 تا 12 درجه ) می باشد در مهر ماه پس از قطع ساقه کهنه گیاه را به گوشه کم نوری در زیرزمینی ها که از گزند یخبندان در امان باشد می برند.

****** مراحل تکثیر

Young Fuchsia plants, bought from the garden centre or nursery, can be a good source of 'cuttings' material to give you new plants. The following steps also apply to established plants growing in the garden. Cuttings are best taken between late April through to early September.

Most Fuchsias -or Fuschias - benefit from being 'pinched out', by nipping off the growing shoots after five pairs of leaves have developed. This forces the Fuchsia plant to send out new side shoots. More shoots = More flowers!

 

• Use a sharp knife - carefully - or a sharp pair of secateurs.
• Only take cuttings from healthy Fuchsia plants.
• Cutting taken later in the year will need over-wintering protection.
• Always make the cut for the actual 'cutting' directly below a leaf joint.
• Use hormone rooting powder - if you wish.
• Any seed and potting compost will do - add a little sand to 'open up' the compost.

All of the images can be clicked for enlarged detail.
Hold mouse over the image to read description of how to take Fuchsia cuttings.

 

Fuchsia cuttings should root in 2-3 weeks, when you can gradually remove the propagator lid or plastic bag over 3-4 days to allow the young Fuchsia plants to acclimatise to the non-humid environment.

گل رازقی

   نام علمی گل رازقی كه از لحاظ عطر معروفترین گلهای كشور ما است Jasminum Sambac Sol می باشد .
از خانواده زنبق ها Oleaceae كه سرزمین اصلی اش عربستان است ( زنبق نام ناحیه ای است در عربستان ) امروزه پرورش این گل در منطقه وسیعی از آفریقای شمالی گرفته تا خاور زمین و آسیای میانه گسترده شده است .
بوته گل رازقی پُر شاخ و برگ و نیمه بالارو است . برگهای آن دائمی ، صاف ، بیضی شكل و بی كرك با گلهای درشت ، پُر پَر ، سفید رنگ و بسیار معطر . از نیمه اردیبهشت به بعد در طول مدت تابستان گلها مرتبأ شكفته میشوند و هر گل حدود یك هفته تا ده روز دوام دارد .

 بررسیهای دقیق آزمایشگاهی نشان داده است كه مقدار مطلق عطر گل رازقی و تیره یاس ها در ساعات اولیه بامداد نخستین روز شكفتن گل ( حدود ساعت هشت ) بیشتر از همه اوقات است .
▪ دانشمندان گیاه شناس سه گونه متمایز از این گل به نامهای زیر تشخیص داده اند :
۱) گونه بلا Bela : در مصر ، شبه جزیره عربستان ( زنبق كویت و بحرین ) و بنگال .
۲) گونه موتیا Motia : در پنجاب هندوستان و سریلانكا .
۳) گونه موگرا Mogra یا Moghra : در هندوستان ، چین ، افغانستان و ایران .
نظر به اینكه مردم خوش ذوق كشور ما از قدیم گلهای معطر را بیشتر دوست می داشتند ، به پرورش این گل در شهرهای مختلف كم و بیش همت گماشتند ولی چون آب و هوای مطلوب آن سرزمینهای معتدل گرم و مرطوب می باشد ، امروزه پرورش آن بصورت گلدانی در استانهای گیلان ، مازندران ، فارس و خوزستان بیشتر متداول است .
در مناطق یاد شده یك نوع یاس گلدانی نیز پرورش داده می شود كه موسوم به یاس رازقی با نام علمی Jasminium Pubescens میباشد بوته این گل در استانهای شمالی كشور ما نظیر گل رازقی نیمه بالارو است و در استانهای جنوب بالارونده .
برگهای آن شبیه گل رازقی بوده و دو به دو متقابل است ولی گلهای آن كوچك و مانند یاس سفید ( چمپا ) Jasminium officinalis L. ستاره شكل بوده و از لحاظ عمر همانند گل رازقی می باشد .
با این تفاوت كه دوام شكوفائی هر گل كم است و طول مدت گل دادن و تعداد گلها بیشتر كه عمر عطر افشانی آنرا زیادتر می سازد .
در استانهای جنوبی و مناطقی كه خطر سرمازدگی وجود ندارد ، یاس رازقی را در هوای آزاد پرورش می دهند و ساقه های نازك آنرا به داربست یا دیوار می بندند .
در استانهای كرانه دریای خزر كه هوای زمستانی سرد است ، حتمأ باید گیاه را از گزند سرما محفوظ داشت و آنرا به مكان های پوشیده منتقل نمود و طبعأ در شهرستانهای مركزی كه سردتر است نگهداری این گل جز در گلخانه میسر نیست .
● آب و خاك مناسب :
چون گلهای رازقی و یاس رازقی از گروه نباتات آهك گریز میباشند ، خاك گلدان آنها باید بكلی فاقد مواد آهكی بوده و حتی آبی كه به آنها داده می شود نباید قلیائی و دارای مواد آهكی باشد .
▪ در مناطق پرورش این گلها تناسب خاك گلدانها بقرار زیر است :
خاك برگ پوسیده درختان جنگلی ( هوموس ) ۳ قسمت ، شن شسته شده ۲ قسمت ، خاك معمولی باغچه ۱ قسمت . دفعات آبیاری به مقتضای فصل و درجه حرارت محیط فرق می كند . در تابستان بویژه در موسم گل دادن باید روزی یكبار به آن آب داد .بعلاوه از موقعیكه غنچه گلها ظاهر می شود حتمأ باید بپای بوته كود داد .
بهترین كود طبیعی كه باغبانان با تجربه مصرف می كنند ، شیره كود گوسفندی است و طرز تهیه آن بدین طریق است كه ۲ الی ۳ قاشق سوپخوری شیره كود را پس از بهم زدن بپای هرگلدان می ریزند .
در محلهائی كه تهیه كود طبیعی دشوار است ، مصرف كود شیمیائی مخلوط سولفات آمونیم و فسفات آمونیم به نسبت ترتیب سه و یك و بقدر یك قاشق غذا خوری در هر دو هفته از اواسط بهار به بعد توصیه می شود .
علاقمندان پرورش این گلها در تهران و شهرستانهای مركزی می توانند برای خنثی كردن اثرات زیان بخش آب آهكی و قلیائی یك قطعه زاج سیاه (سولفات آهن ) در كنار گلدان گذارده هنگام آبیاری آب را روی آن بریزند .
● طرق تكثیر :
گل رازقی و یاس رازقی را معمولا از طریق خوابانیدن شاخه ، قلمه زدن و كشت پاجوش زیاد می كنند .لیكن ممكن است آنها را با پیوند نیز زیاد كرد .
۱) تكثیر بوسیله خوابانیدن شاخه :
برای این منظور شاخه های بلند یكی دو ساله قسمت پائین بوته را در اواسط فصل بهار درون جعبه چوبی یا گلدان محتوی شن شسته نرم می خوابانند . بطوریكه سرشاخه ها با دو سه جوانه از خاك بیرون باشد .
با انجام آبیاری مرتب پس از چندی از ساقه های درون شن ریشه های تازه می رویند . شش هفته بعد هنگامیكه ریشه ها رشد كافی یافتند باید شاخه ها را از زیر گلدان بریده و نهالهای جوان ریشه دار را درون گلدانهای حاوی خاك مناسب كه قبلا ذكر شده بكارند تا بوته های مستقلی بوجود آیند .
معمولا جهت تسریع عمل ریشه دادن ، قبل از خوابانیدن ساقه كمی از پوست شاخه را كه درون جعبه یا گلدان قرار میگیرد با چاقو برش می دهند .
باید دانست كه چون خوابانیدن شاخه ها در سطح خاك جعبه یا گلدان فقط در مورد شاخه های زیرین امكان پذیر است و شاخه های فوقانی را نمی توان بعلت خطر شكستن بسطح زمین رسانید لذا بدین جهت ممكن است گلدانهای سبك وكوچكتری تهیه نموده شاخه های جوان بالای بوته را از سوراخ زیر گلدان داخل گلدان كرد و درون آن مقداری شن شسته ریخت و گلدانهای هوائی روی شاخه ها را بوسیله قیم در هوا نگهداشت یا روی طاقچه دیوار قرار داد .
پس از ریشه دادن با ترتیبی كه ذكر شد آنها را به گلدانهای جداگانه منتقل نمود .ذكر این نكته نیز لازم است كه چون بر اثر قطع یكباره شاخه های ریشه دار بیم خشك شدن گیاه میرود بهتر است بریدن شاخه ها بتدریج صورت پذیرد.
بدین ترتیب كه پس از حصول اطمینان از رویش ریشه كافی ابتداء از زیرگلدان باندازه یك سوم قطر شاخه را برید و پس از یك هفته برش قبلی را تا دو سوم قطر شاخه عمیق تر كرد و سرانجام هفته بعد شاخه را از زیر گلدان بكلی قطع كرد و درون گلدان های جداگانه كاشت . ( این عمل را در اصطلاح باغبانی از شیر گرفتن نهالهای جوان مینامند).
۲) تكثیر با قلمه :
قلمه ها را باید در بهار قبل از باز شدن چشمها و رویش جوانه ها از شاخه های قوی یكی دو ساله كه گل داشتند ، انتخاب نمود و آنها را به مدت یك هفته درون گونی كنفی یا پارچه كرباس مرطوبی پیچید و با پاشیدن آب پارچه را مرطوب نگهداشت . در پایان هفته آنها را به قلمه های كوچك تقسیم كرد بطوریكه هر قلمه ۳ ـ ۴ چشم داشته باشد . سپس قلمه ها را درون گلدانهای حاوی شن شسته كاشت و منتظر شد تا بعد از ۵ ـ ۶ هفته كه قلمه ها ریشه كافی دادند آنها را به گلدانهای اصلی كه تناسب خاك آن قبلا ذكر شده است انتقال داد .
۳) تكثیر از راه پیوند :
گل رازقی و یاس رازقی را می توان بوسیله پیوند روی یاس سفید (چمپا) نیز زیاد كرد . در بهار پیوند شكمی یا مجاورتی مناسب است و در پائیز پیوند شكافی رجحان دارد . حسن این طریق تكثیر آن است كه چون یاس سفید را می توان تقریبأ در هر نوع آب و خاك عمل آورد و نظیر گلهای رازقی و یاس رازقی به خاك هوموسی اراضی جنگلی احتیاج ندارد و با پیوند آنها روی پایه یاس می توان از زحمت تهیه خاك هوموس رهائی یافت و از دادن آب قلیائی نیز نگران نشد .
● عطر گیری :
در كشورهائی كه كاشت گل رازقی و گونه های مختلف یاس در سطح وسیع و هوای آزاد متداول است ، صنعت عطر گیری فعالیت گسترده ای دارد .
بنا به مندرجات آمار بین المللی ، تولید عطر گلهای تیره یاس در سال ۱۹۷۲ در كشورهای مختلف بقرار زیر بوده است :
▪ مصر ۳۵۰۰ كیلو گرم الجزایر ۶۰۰ كیلو گرم
▪ مغرب ۲۰۰۰ كیلو گرم فرانسه ۶۰۰ كیلو گرم
▪ ایتالیا ۱۸۰۰ كیلو گرم اسپانیا ۴۵۰ كیلو گرم
اتحاد جماهیر شوروی و چین ( كه تولید قابل ملاحظه و نامعلومی داشته اند ) در كشور چین این گلها را بیشتر برای معطر ساختن چای و تهیه عطری كشت می كنند .
كارخانجات عمده عطركشی در حومه شهر بزرگ كانتون متمركز است. در هندوستان برای استخراج عطر رازقی گلبرگها را پَرپَر كرده ، روی دانه های كنجد می ریزند . سپس با عصاره گرفتن روغن كنجدهای معطر عطر مطلوب را بدست می آورند . در صنعت پیشرفته امروزی عطر رازقی را از طریق خیساندن گلبرگها در اتر نفت Etheropetrol یا بنزن Benzene استخراج مینمایند .( نباید بنزن یا روغن بن با بنزن متعارف اشتباه شود . بنزن با فرمول شیمیائی C۶ H۶ آبگونه فرار و بی رنگی است كه از قطران یا قیر ذغال سنگ بدست می آید و در لباس شوئی برای زدودن لكه های چربی و رنگ سازی مصرف می شود )عطر رازقی گرانبهاترین عطر طبیعی است و گفته می شود كه تهیه آن بصورت ساخت صنعتی امكان ندارد .

كروتون

  

 

 

  نام رايج : كروتون
 نام علمي : variegatum Codiaeum 
 


  

  نام علمي : variegatum Codiaeum
 نام خانواده : Euphorbiaceae
 
 خصوصيات ظاهري گياه :
   برگهاي جوان اين گياه بيضي شكل بوده و زمينه سبز دارد كه بتدريج لكه هاي صورتي ، نارنجي و قهوه اي بر روي آنها ظاهر مي شود و زيبايي خاصي به گياه مي بخشد . محيط نگهداري اين گياه بايد گرم و دور از جريان باد و داراي رطوبت مناسب براي گياه باشد و گلدان آن بايد داراي زهكش مناسب بوده تا خاك حالت باتلاقي پيدا نكند (بسته به نوع واريته ممكن است شكل برگهاي آن فرق داشته باشد) .
  
شرايط نگهداري :
اين گياه بخاطر رنگي بودن نياز به مكان روشن و با نور خوب دارد و در تابستان هفته اي سه بارو در زمستان هفته اي يكبار نيازبه آبياري دارد . عمل غبار پاشي نيز به همين شيوه بايد روي برگهاي گياه انجام گيرد . خاك مناسب آن سبك بوده و از طريق قلمه زدن و خوابانيدن هوايي ساقه در بهار و پائيزقابل تكثير مي باشد.

عمده ترين بيماريهاي گياه :
- خشگيدگي برگها بخاطر كمبود رطوبت مي باشد. از آنجا كه اين گياه شديداً به رطوبت احتياج دارد بايد حتماً از طريق آبياري و يا غبار پاشي رطوبت لازمه آن تأمين شود.
 - پوسيدگي ساقه گياه بدليل آبياري بيش از اندازه است كه بايد در اين صورت اجازه داد سطح خاك گلدان در فاصله دو آبياري خشك گردد.
- خزان برگهاي گياه به علت تنش حرارتي مي باشد كه بايد از تغييرات درجه حرارت محيط كاسته شود .
 - كمرنگ شدن رنگ برگها و گرايش آنها به رنگ سبز كه دليل آن كمبود نور مي باشد .
 - ريزش برگهاي پايين گياه مي تواند به جهت سرد بودن محيط اطراف گياه باشد .